ماموریت جهانی مبلغان شیعه
گروه سیاسی|رضا نیکنژاد: در واپسین روزهای اسفند85، شبکه تلویزیونی الجزیره قطر در برنامهای ویژه با محور اتحاد جهانی علمای مسلمین، میزبان دو چهره مشهور بود؛ آیتالله اکبر هاشمیرفسنجانی از ایران و شیخ یوسف قرضاوی مصریتبار -که امام جماعت دوحه است- اولی از تهران سخن میگفت و دومی از دوحه. در این مناظره اما آنچه بیش از همه به چشم آمد و مورد بحث قرار گرفت، فعالیت مبلغان شیعه در اقصی نقاط جهان بود. در این مناظره هاشمیرفسنجانی درباره سوالات قرضاوی پیرامون نحوه فعالیت مبلغان شیعی گفت: «اگر منظور این باشد که ما از کار نیک و عمل صالح دست برداریم، این درست نیست. اگر ما چنین عمل کردیم، درست است که دیگران ما را به فراخوانی و تشویق سایرین متهم کنند؟ نه این درست نیست، من فکر میکنم همه از این حق برخوردارند. ما انتظار داریم همگان اینگونه باشند و از طریق عملکرد خود، مبلغ باورهای خود باشند.»
دفاعی اینچنین صریح و روشن از فعالیتهای مبلغان شیعه، یک تاکتیک سیاسی یا جدل لفظی نیست. چنین جملاتی برخاسته از انبوه باورهای دیرینه علمای اسلام درباره تبلیغ آموزههای دینی خود است؛ آموزههایی که حیات و گسترششان را در طول 14 قرن گذشته در سطح جهان مدیون مبشران و مبلغان اسلامی است.
در قرن اخیر نیز روحانیون و مراجع تقلید شیعه به سنت دینی هزار و 400 ساله منبعث از سیره ائمه(ع) وفادار ماندند و با اعزام مبلغان یا تاسیس نهادهای علمی و آموزشی، فرهنگ تبلیغ و تبشیر را زنده نگه داشتند. پیش از انقلاب چهرههایی چون آیتاللهالعظمی بروجردی با اعزام مبلغ به آمریکا، اروپا، هندوستان، زنگبار و مسقط در این حوزه بس فعال بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی این حرکت، تحتتاثیر شخصیت والای امام خمینی(ره) و پیامدهای منطقهای انقلاب اسلامی، گسترش فرهنگ تشیع، شتابی دوچندان گرفت و با حمایت دولت، دارای تشکیلاتی وسیع و قدرتمند در حوزه نشر فرهنگ شیعی و اسلامی شد.
در همین راستا بود که نهادهایی چون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی و سفارتخانههای ایران در سراسر جهان نیز در این عرصه مهم فعال شدند. همچنان که در پرتو این حمایتها، مرکز اسلامی هامبورگ که سال تاسیس آن به 1332 و به دستور آیتالله بروجردی باز میگردد رونقی فزونتر یافت و اکنون نیز به عنوان مشهورترین نهاد تبلیغی اسلامی و شیعه در حال فعالیت است. در این مرکز پس از انقلاب، مدیرانی چون شهید بهشتی، مجتهد شبستری و سیدمحمد خاتمی فعالیت داشتهاند. مدیریت کنونی نیز در سالهای اخیر برای هماهنگی فزونتر در این حوزه، اتحادیه اروپایی - اسلامی علما و تئولوگهای شیعه را تاسیس کرده است. کانون توحید لندن نیز از دیگر مراکز مهم اروپایی فعال در این حوزه است. فعالیت مبلغان شیعی و نهادهای حامی البته منحصر به ایران نیست، مدرسه الواعظین که نهادی آموزشی وابسته به شیعیان هند است، نیز سالهای مدیدی است که در این حوزه فعال است.
نهادهای خرد و کلانی چون مرکز فرهنگی لبنانیها در دانمارک، دارالمسلمین تانزانیا، مجمع اهل البیت کانادا، موسسه اسلامی نیویورک، مرکز اسلامی کوردوبا در بوگوتا یا موسسه جهانی اهلالبیت که وابسته به آیتالله سیستانی است نیز چنین رویهای دارند یا فعالیتهای مبلغان شیعی در لبنان و همچنین کوشش چهرههایی چون محمد تیجانی در تونس، شیخ محمد ابوجاجا در غنا، شیخ عبداللهی ناصر در شرق آفریقا و سیدمحمد عمودی در تانزانیا اهدافی مشابه را دنبال میکند. علاوه بر این، مبلغان خارجی مقیم حوزههای علمیه قم که از نقاط مختلف آفریقا مانند غنا، ساحل عاج، تانزانیا، سیرالئون، لیبریا و...، آسیا چون افغانستان، اندونزی، تایلند، کشمیر شمالی و آزاد و... و آمریکایلاتین و جنوبی جذب شدهاند نیز در ترویج مفاهیم شیعی، بس موثر بوده و حتی در برخی نقاط مانند تایلند و آفریقای جنوبی، موفق به تاسیس جوامع نوپای شیعی شدهاند. تعداد این طلاب که از حدود 100 کشور جهان در قم حضور دارند، تعداد فارغالتحصیلان بیش از 11 هزار نفر و تعداد محصلان، حدود 10 هزار نفر اعلام شده است.
در میان این قشر، شخصیتهای فرهنگی، دانشگاهی و حتی سیاسیای به چشم میخورند که موفق به کسب جایگاه معنوی و حتی سیاسی قابل توجهی شدهاند، مانند احمد محمد عبدالله سامبی، رئیسجمهور کومور(قمر). بدین گزارهها، باید تلاشهای مجازی و اطلاعرسانی سایتها و وبلاگهای پرشماری را اضافه کرد که در دهه اخیر به نشر و ترویج آموزههای شیعی اهتمام دارند و انتظار میرود در آینده شاهد تمرکز بیشتر فعالیتها در این عرصه باشیم.
بازیگران غیردولتی
در سه دهه گذشته، در کنار دولتیها و شاید موثرتر از آنها، نهادهایی مانند مجمع جهانی اهل بیت، جامعه المصطفی(ص) العالمیه، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، بنیاد بینالمللی غدیر و موسسه آموزشی امام خمینی(ره) همگام با دفاتر مراجع تقلید و حوزههای علمیه قم، تربیت مبلغ، اعزام طلاب، جذب طلاب خارجی و تاسیس نهادهای آموزشی را در دستور کار قرار دادند. نهادهایی که در راس آنها روحانیونی نام آشنا چون محمدتقی مصباح یزدی، خزعلی، اعرافی، تسخیری و اختری حضور دارند و دامنه فعالیتشان، از توسعهیافتهترین جوامع چون آمریکا، کانادا و کشورهای اروپایی تا دورافتادهترین مناطق آمریکای لاتین مانند قبیله گواخیهرز منطقه آمازونیا را در برگرفته است. بازیگران غیررسمی در حوزه تبلیغ بسیارند؛ چه ملا و چه مکلا، همچنان که محمدرضا حکیمی، چهار سال پیش در نامهای به کاسترو، چنین نقشی را ایفا کرد یا آیتالله جوادیآملی و غلامعلی حدادعادل که سه سال پیش با سفر به نیویورک، پیام مقام معظم رهبری را به گوش حاضران در اجلاس هزاره ادیان رساندند. با این وجود، این پنج نفر به سبب هدایت حرکتهای نهادمحور و هدفمند نقشی برجستهتر ایفا کرده و میکنند.
مصباحیزدی، تور آمریکای لاتین
آیتالله محمدتقی مصباحیزدی از جمله روحانیون مشهوری است که در دو دهه گذشته اهتمامی جدی به فعالیتهای تبلیغی داشته است. فعالیتهای آیتالله از سال 74 با تاسیس موسسه امام خمینی هدفمندتر شد و وی در دو قالب اعزام برخی شاگردانش به بلاد فرنگ بهخصوص کانادا، ارتباط با برخی مراکز علمی این کشور مانند دانشگاه مکگیل یا نهادهای مذهبی چون کلیسای منونایتها و همچنین جذب طلاب خارجی و تربیت آنها در این حوزه فعال شد. شاگردان آیتالله چون مرتضی آقاتهرانی یا سقای بیریا در آمریکا هم تصدی برخی نهادهای مذهبی را بر عهده گرفتند و به ترویج آموزههای مذهبی مشغول شدند. در موسسه امام خمینی به ارتباط با مراکز مذهبی کشورهایی چون عربستان، سوریه، عمان، فرانسه، انگلستان، آمریکا، ایرلند و دانمارک، تربیت طلاب خارجی و اعزام دانشجو به سایر کشورها تاکید ویژهای شده است. آیتالله مصباحیزدی، اواخر مرداد 76 نیز در توری یک ماهه راهی اسپانیا و آمریکای لاتین شد. دو هدف محوری این سفر، ترغیب و تشویق مسلمانان به پیروی از دین مبین اسلام، پیریزی و برنامهریزی برای یک جریان علمی و فلسفی قوی برای مقابله با الحاد و فساد اخلاقی در منطقه آمریکای لاتین اعلام شده بود.
آیتالله در این سفر در دهها نشست و سخنرانی در کشورهای اسپانیا، مکزیک، کوبا، کلمبیا، برزیل و آرژانتین شرکت کرد و با اقشار دانشگاهی و مذهبی بسیاری گفت و شنود داشت. او در بیان خاطراتی از این سفر چنین میگوید: پیش از اینکه به این کشورها پا بگذارم، تصور نمیکردم چنین صحنههایی برایمان پیش بیاید. نمیتوان آن را مجسم کرد...! در این سفر معمولا با رجال مذهبی کلیسا و دانشگاهیان و گاهی به صورت غیرمستقیم از طریق مصاحبههای رادیو تلویزیونی یا مطبوعاتی با دیگران ارتباط داشتیم؛ استقبال واقعا غیرقابل باور بود. در شهر سن پابلو، کاردینالی که کنار من نشسته بود، دست مرا گرفته بود و فشار میداد و یک دستش را روی قلبش گذاشته بود و میگفت، شما در قلب ما جای دارید. یک اسقف دیگر میگفت، در غرب ایمان واقعی وجود ندارد مردم منطقه به ما اعتمادی ندارند. حرف ما را گوش نمیدهند، شما هستید که هم ایمان واقعی دارید و هم توانستهاید ایمان را با کشورداری جمع کنید. ایشان چرا باید در جمع اسقفها چنین صحبتی بکند، جز اینکه احساس میکنند کلیسا شکست خورده است و نمیتواند برای دین مردم و جلوگیری از مفاسد اخلاقی کاری انجام دهد؟ آنها تمام امیدشان به اسلام است. من باور نمیکردم که چنین منطقهای در دنیا وجود داشته باشد که این قدر نسبت به اسلام و جمهوری اسلامی علاقه داشته باشند ولی به چشم خود دیدم. ممکن است شما هم تا نبینید باور نکنید. در بوینسآیرس، رئیس دیوان عالی استان دعوت کرده بود که درباره حقوق خانواده از دیدگاه اسلام صحبت کنم.
تالار مملو از جمعیت شده بود بیش از 90 درصد شرکتکنندگان هم خانم بودند. بحث چنان در آنها اثر گذاشت که تا چند دقیقه کف میزدند، حتی خود شخص رئیس دیوان عالی استان بوینسآیرس مرتب کف میزد. بعد هم مرا در آغوش گرفت و دیپلم افتخاری را به من هدیه کرد و گفت آرزوی ما این است که شما یکی، دو جلسه دیگر برای سخنرانی به اینجا بیایید. گاهی بعضی از دانشجویان در محیط دانشگاه وقتی ما را میدیدند، میخندیدند اما همانها که میخندیدند، پس از این جلسه میآمدند و میخواستند دست مرا ببوسند، ولی من با زحمت خود را کنار نگه میداشتم. دانشجویان و استادان زن و مرد [برای ابراز ارادت] به شدت هجوم میآوردند. استاد دانشگاه آمده بود جلو من زانو میزد که دست مرا ببوسد. میگفت برای پدر و مادر من دعا کنید و خواهش میکنم یک قرآن به زبان اسپانیولی به من بدهید. یک دانشجوی مسیحی با یک دانشجوی یهودی، جلو آمدند. اول دانشجوی یهودی کمی صحبت کرد. بعد، آن دانشجوی مسیحی گفت: «من در مورد شما تملق نمیگویم، چرا که هیچ انگیزهای برای تملّقگویی ندارم، ولی در این دو شب که شما در کالج صحبت کردید من در شما نور خدایی دیدهام. کشیشها از این تعبیرها زیاد به کار میبردند که خدا شما را برای احیای دینش به اینجا فرستاده است.»
اختری، چهارمین رئیس
مجمع جهانی اهل بیت، نهادی است غیردولتی که در سال 69 تشکیل شد. این مجمع جهانی اهلبیت، هر چهار سال یک بار اجلاس بینالمللی خود را با حضور اعضای مجمع عمومی که از نخبگان و شخصیتهای جهان اسلام و پیروان اهلبیت هستند، برگزار میکند. احیا و گسترش فرهنگ و معارف اسلام، حراست و دفاع از حریم قرآن مجید و سنت پیامبر اکرم (ص) و ابعاد زندگی پیروان اهلبیت(ع) از جمله فعالیتهایی هستند که در قالب چاپ و اهدای کتاب به کشورهای مختلف، پذیرایی از اردوهای کشورهای خارجی، تربیت و ارسال مبلغ به نقاط مختلف کشور و دنیا و پاسخ به شبهات از دو طریق؛ تلفن و خبرگزاری ابنا، صورت میگیرد. مجمع جهانی اهل بیت(ع) تاکنون چهار رئیس داشته است؛ آیتالله تسخیری، علیاکبر ولایتی، آیتالله آصفی و سرانجام حجتالاسلام محمدحسن اختری.
مجمع همچنین فعالیتهای اقتصادی در قالب امور خیریه، خدماتی و تجاری دارد و برای تشکیل اتحادیه تجار شیعه کوشیده است. حجتالاسلام اختری، سمنانی است. وی که از کلاسهای درس روحانیونی چون سیدعلی محققداماد، رضوانی، جنتی، راستیکاشانی، شهید بهشتی، شهید مدنی و مشکینی بهره برده است، پیش از انقلاب در سوریه و لبنان به فعالیتهای تبلیغی مشغول بوده است. امام جمعه سمنان، معاون پارلمانی جهادسازندگی، مدیریت بخش عربی صدای جمهوری اسلامی ایران و سفیر ایران در سوریه، از جمله مسئولیتهایی بود که در کارنامه کاری اختری به چشم میخورد. وی پس از بازگشت از حضور 12 سالهاش در سوریه، به سمت معاونت امور بینالملل دفتر مقام معظم رهبری منصوب شد و از فروردین 1383نیز به عنوان چهارمین دبیرکل مجمع منصوب شد.
همچون استاد
حجتالاسلام و المسلمین علیرضا اعرافی، یزدیتبار است. این روحانی جوان که امام جمعه میبد نیز هست در سالهای اخیر در حوزه تبلیغ حضوری موثر داشته است و با راهاندازی موسسه جامعه المصطفی(ص) العالمیه، نقشی مهم در جذب طلاب خارجی و تربیت آنها ایفا کرده است. اعرافی از جمله شاگردان آیتالله مصباحیزدی نیز محسوب میشود و علاوه بر مسائل حوزوی، در مسائل تربیتی و فرهنگی نیز دستی بر آتش دارد. وی همچنین مسئولیتهایی چون ریاست مرکز جهانی علوم اسلامی، ریاست پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم، مدیریت گروه علوم تربیتی مؤسسه امام خمینی (ره)، معاونت پژوهشی حوزه علمیه قم، عضویت در شورای پژوهشهای علمی کشور و عضویت در هیات امنای مرکز جهانی و سازمان مدارس خارج از کشور را تجربه کرده است. او همچنین عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است. جامعه المصطفی العالمیه دارای 20 هزار دانشجوی حضوری و غیرحضوری است و شعبههایی در کشورهای انگلستان، اندونزی، غنا، کومور، لبنان و... دارد. پذیرش دو گروه از امامان جماعت روسیه و میزبانی تعدادی از زنان عضو معهد العلوم الاسلامیه دانمارک، از جمله فعالیتهایی است که در جامعه المصطفی پیگیری میشود. در میان اعضای هیات امنای این جامعه شخصیتهایی چون حجج الاسلام اختری، حسینیبوشهری، محمدیعراقی، قمی، محمد مهدی مصطفوی و آیتالله مقتدایی حضور دارند.
جهانی کردن غدیر
اگرچه در دهه اخیر نام آیتالله ابوالقاسم خزعلی در مناسبات سیاسی داخلی بیشتر شنیده شده است و انتقادهای آیتالله بهخصوص در دوران اصلاحات یا حمایتهایش از دولت احمدینژاد و همچنین تفسیرهایش درباره برخی مناسبتهای ملی مانند نوروز در رسانهها بسیار مطرح شده است، ولی بیگمان خزعلی در ورای این فعالیتها، یک محور گسترده و بنیادین برای خویش تعریف کرده است؛ جهانی کردن غدیر. موضوعی که آیتالله دربارهاش بسیار کوشیده همایش برگزار کرده است و گوشه و کنار کشور و حتی ایالتهای آمریکا را درنوردیده است: «هنگامی که در تگزاس در جمع مردم از عیدغدیر سخن گفتم همه حاضران از این طرح استقبال کردند. در آمریکای لجن، شیعیان گفتند که عید اصلی ما غدیر است.» آیتالله در همین راستا، از سال 79 بنیادی به نام غدیر راهاندازی کرده است که اکنون بیش از 40 نفر از سران سیاسی، نظامی و اجرایی کشور از جمله آیتالله احمد جنتی، محمود احمدینژاد، علی لاریجانی، محمدمهدی عراقی، آیتالله محمدی ریشهری، علیاکبر ولایتی، رحیم صفوی، محمدباقر ذوالقدر و عسگراولادی عضو هیات امنای آن هستند و فعالیتهای گسترده اجتماعی و اقتصادی را پوشش میدهند.
شرکتهای اقتصادی وابسته به بنیاد غدیر از بزرگترین شرکتهای حاضر در بورس تهران به شمار میروند. در بنیاد غدیر چهار معاونت فعالیت میکنند که از مهمترین این معاونتها، معاونت بینالملل است که در برخی مناطق نظیر خاورمیانه و اروپا در حال گسترش فعالیتهای خویش است. ارتباط با مراکز علمی دنیا، دادوستد اطلاعاتی و احیای نسخی که در مورد غدیر و شیعه در حال نابودی هستند، از دیگر ماموریتهای این معاونت اعلام شده است. بنیاد غدیر در حال حاضر با ایجاد دفتر در 19 کشور جهان از جمله لبنان، سوریه، عربستان، عراق، هلند، بلژیک، آلمان، هند و امارات عربی متحده فعالیت تبلیغی و فرهنگی دارد و آنگونه که مسئولان این بنیاد وعده دادهاند، بهزودی دفاتر بیشتری در آفریقا و آمریکایلاتین نیز فعال میشود. برگزاری جشن غدیر در 130 کشور، برگزاری کنگره بینالملل غدیر در ایران با حضور ۶۰۰ نفر از شخصیتهای جهان اسلام جذب 265 نفر از پیروان ادیان دیگر به سوی اسلام، برگزاری کنگره غدیر در سوئد، هند، آذربایجان و اتریش، برگزاری همایش نهجالبلاغه در ترکیه، تونس و کانادا و برنامههای تبلیغی در لبنان، سوریه، عربستان، امارات و برخی کشورهای دیگر از جمله برنامههای تبلیغی بنیاد غدیر اعلام شده است.
چهره متفاوت
آیتالله محمدعلی تسخیری، دبیر کل مجمع جهانی تقریب اسلامی در میان مبلغان شیعه، چهرهای متمایز است. او که همواره در سفر است، علاوه بر وظیفه تبلیغ، مسئولیتی گرانتر را نیز بر عهده دارد؛ افزودن همدلی بین مذاهب اسلامی. به همین سبب آیتالله بیشتر با علمای و شخصیتهای علمی و فرهنگی دیگر مذاهب و ادیان در ارتباط است تا تودهها و گروههای اجتماعی مردمی. وی در فعالیتهای فرهنگی نیز دارای سابقهای طولانی است. پیش از انقلاب او در عراق نیز همراه با مبارزان عراقی علیه رژیم بعث فعالیتهای سیاسی انجام میداد. در این مسیر بازداشت و به اعدام نیز محکوم شد ولی از دام زندان و اعدام رهایی یافت. در سالهای آغازین دهه 50، تسخیری به قم آمد و پس از انقلاب، در حوزههای فرهنگی و تبلیغی به فعالیت پرداخت. او در سال 80 و پس از آنکه شیخ محمد واعظزاده از مقام دبیرکلی این مجمع کنارهگیری کرد، با حکم مقام معظم رهبری به سمت دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منصوب شد؛ حکمی که دو ماه پیش برای پنج سال دیگر تمدید شد. سابقه تاسیس مجمع به سال 69 باز میگردد.
مقام معظم رهبری در حکم دبیرکل اول این مجمع، اتحاد بین جوامع و فرق اسلامی را راهبردیترین هدف تاسیس این نهاد برشمردند و در کنار آن، دو دبیرکل مجمع کوشیدهاند با تاکید بر اعتدال و همدلی بینفرهنگی، چهرهای متمایز از نگرش فرهنگی شیعی به اتحاد بین مذاهب را به جهانیان نشان دهند. عضویت در مجلس خبرگان رهبری، مشاور مقام معظم رهبری در امور فرهنگی جهان اسلام، معاون بینالملل دفتر مقام معظم رهبری از سال 69، مشاور عالی امور بینالملل بعثه مقام معظم رهبری، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از زمان تأسیس 73 تا 80، عضویت در هیات امنای سازمان تبلیغات اسلامی، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در امور بینالملل، معاون بینالملل سازمان تبلیغات اسلامی از 1360 تا 1370، عضو هیأت امنای سازمان مدارس دینی خارج از کشور، رئیس هیأت امنای دانشگاه مذاهب اسلامی، عضو کمیته فقهی بانک جهانی توسعه اسلامی، عضو هیأت امنای سازمان فرهنگی اکو و مسئول کمیته نظارت بر برنامههای آموزشی طلاب خارجی در داخل و خارج کشور از دیگر مسئولیتهایی است که آیتالله بر عهده داشته است. وی همچنین عضو مجلس شرعی هیات حسابرسی موسسات مالی در بحرین و نایب رئیس اتحادیه جهانی علمای اسلام است.
تسخیری همچنین در انتخابات میاندورهای اخیر مجلس خبرگان، کاندیدای جامعه روحانیت مبارز تهران بود ولی موفق به کسب رای اکثریت نشد و از ورود مجدد به مجلس خبرگان بازماند. راهاندازی دانشگاه مذاهب اسلامی، برگزاری کنفرانسهای سالیانه وحدت، انتشار مجلات و کتاب، راهاندازی مجامع علمی و تاسیس مرکز تحقیقات فقهی، برگزاری 22 نشست هماندیشی با علمای دیگر مذاهب، فعالیتهای سیاسی گستردهای نیز برای ایجاد تفاهم بین گروههای متخاصم در عراق، پاکستان و شخصیت دادن به اقلیتهای اسلامی و شرکت در کنفرانسهای مذهبی به نمایندگی از ایران، از جمله فعالیتهای اعلام شده مرکز تحت ریاست آیتالله تسخیری است. از جمله برنامههای در دست اقدام این کنگره، برگزاری بیستوسومین کنفرانس بزرگ وحدت اسلامی در تهران، طراحی برگزاری اجلاسهای مختلف در سطح جهان از جمله اندونزی، افغانستان و حتی کشورهای غیراسلامی همچون یونان و اعزام چند هیات به کنفرانسها و اجلاسهای خارجی اعلام شده است.
پیامدهای مثبت
مروری بر فعالیتهای صورت گرفته توسط این پنج تن، نهادهای وابسته و مشابه نشان میدهد که کارویژه اصلی نهادهای غیرانتفاعی غیردولتی فعال در این حوزه معطوف به نشر معارف اسلامی و شیعی در سطح جهانی است. برقراری پیوند بین جوامع شیعی و کمک به احقاق حق این جوامع توام با تعامل با سایر مذاهب و فرق اسلامی که به عنوان سیاست راهبردی نظام در سه دهه گذشته مورد تاکید قرار گرفته است نیز از دیگر دستاوردهای برجسته این فعالیتها محسوب میشود. فعالیتهایی که با توفیقهای قابل توجهی همراه بودهاند؛ چه در گسترش فرهنگی شیعی و چه در مقابله با تخریبهای هدفمند جریانهای مخالف علیه آموزهها و فرهنگ شیعه.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
