افغانستان؛ یک بحران و چند دیدگاه (بخش اول)

* ‎شما بخشی از تیم ویتنام ‎رئیس جمهور جانسون بودید. شما حتی بخشی از اسناد پنتاگون را نیز نوشته‌اید که سوابق ‎واقعی جنگ ویتنام را بر ملا کرد. از آن تجربه‌ها چه چیزهایی آموخته‌اید و آیا ‎می‌توانید از آن تجارب در شغل فعلی‌تان استفاده کنید؟ ‎
** ‎زمانی که در امور ‎ویتنام فعالیت‌ می‌کردم (بین سال‌های 1963 تا 1969) بسیار جوان بودم. بله من در آن ‎زمان در کاخ سفید با رئیس جمهور جانسون همکاری داشتم و عضو تیم مذاکراتی در ‎پاریس بودم. مشاهده می‌کردم که افراد با تصمیم‌های بزرگی روبه‌رو هستند. در آن ‎زمان یاد گرفتم که چگونه در لحظات حساس و سخت، عمل و شرایط را تجزیه و تحلیل ‎کنم. ‎
* ‎با توجه به تجاربی که ‎دارید، آیا فکر می‌کنید واقعا ارزش دارد که آمریکا در جنگ‌های مناطق دور افتاده و‏ ‎بی‌ثبات بویژه آنهایی که پیشتر مشهور بوده‌اند. گورستان امپراتور‌هاست بجنگد؟ ‎
** ‎البته جنگیدن در ‎افغانستان سخت، اما لازم است؛ چون حوادث 11 سپتامبر 2001 رخ دادند. این تفاوت ‎اصلی جنگ افغانستان و جنگ ویتنام است. ما در افغانستان نیستیم تا یک دموکراسی کامل ‎در آنجا ایجاد کنیم. ما می‌دانیم که چالش‌های جدی پیش‌رویمان در افغانستان است. اما ‎باید در راستای اهداف‌مان رو به جلو حرکت کنیم. باید به مردم افغانستان کمک کنیم تا ‎توانایی‌هایشان را تقویت کنند. ما در افغانستان نیستیم تا این کشور را تصرف کنیم. ‎ما در این کشور هستیم تا به مردم افغانستان کمک کنیم توانایی‌هایشان افزایش یابد و ‎بدین ترتیب نیروهای امنیتی‌ این کشور بتوانند جایگزین نیروهای بین‌المللی شوند. ‎
* ‎آیا این موضوع به فکرتان ‎رسیده است (حتی برای یک لحظه کوتاه) که نیروهای آمریکایی ممکن است همچون نیروهای ‎شوروی سابق افغانستان را ترک کنند؟ یعنی احتمالاً با شکست افغانستان را ترک خواهند ‎کرد.‎
** ‎خیر. من با سفیر سابق ‎روسیه در کابل صحبت کردم. وی هم اکنون همتای من در مسکو است. ‎
* ‎مهمترین موضوعی که از ‎گفت‌وگو با سفیر سابق روسیه در کابل آموختید چه بود؟ ‎
** ‎این که آنچه شوروی ‎سابق انجام داد، شما انجام ندهید؛ (به گلوله بستن و کشتن شمار زیادی از مردم با ‎حملات زیاد). نیروهای آمریکایی و هم پیمانان ما در افغانستان این کار را انجام ‎نمی‌دهند. ژنرال مک کریستال سرمشق‌های دقیقی را تعیین کرده است که نیروهای‏ ‎بین‌المللی از آنها استفاده می‌کنند. تلفات غیرنظامیان همانند دوران حمله شوروی ‎سابق به افغانستان نیست. شوروی سابق در افغانستان تنفر میان مردم این کشور ایجاد ‎کرده بود اما ناتو این کار را نکرد! ‎
* ‎اوضاع در افغانستان ‎چگونه است؟ ژنرال مک کریستال توانست 30هزار نیروی بیشتر را به افغانستان بکشاند.
** ‎نمی‌خواهم دررابطه با ‎موضوعات داخلی بحث کنم اما ارزیابی ژنرال مک کریستال در اوضاع افغانستان شبیه ‎ارزیابی خود من است.
 * ‎هفته‌ها تیم امنیتی‏ ‎رئیس جمهوری آمریکا در مورد استراتژی جدید در افغانستان بحث و تبادل نظر ‌کرد. چرا ‎مدت‌ زمان طولانی برای دستیابی به تصمیم نهایی وجود داشت. ‎
** ‎من تقریبا در اکثر این ‎مذاکرات حضور داشتم. این یکی از دقیق‌ترین و جامع‌ترین نگرش‌هایی است که تاکنون ‎دیده‌ام. ‎
* ‎آیا راه‌های دیگری برای ‎حرکت رو به جلو در جنگ افغانستان وجود دارد؟ اکثر کارشناسان جنگ افغانستان را جنگ ‎غیر قابل پیروزی نامیده‌اند. ‎
** ‎ما باید اهدافمان را در ‎افغانستان تعریف کنیم. ما به دنبال این نیستیم هر فردی را که از طالبان حمایت می‌کند، ‎را نابود کنیم. این یک هدف غیرقابل تحقق است. هدف ما نابودی القاعده، یک سازمان ‎تروریستی با فعالیت‌های بین‌المللی است که حملات تروریستی در لندن، مادرید، بالی، ‎بمبئی و اسلام آباد انجام داده است. ‎
* ‎بنابراین می‌خواهید بین ‎افراطیون، طالبان، دیگر شبه‌نظامیان و هم‌چنین شبه‌نظامیان القاعده تمایز قائل ‎شوید؟ ‎
** ‎هیلاری کلینتون، وزیر ‎خارجه آمریکا در ماه ژوئیه آشکارا اعلام کرد که اکثر افراد گروه طالبان از دیدگاه‌های ‎افراطی «ملاعمر» حمایت نمی‌کنند و این شرایط برای آنها مهیاست که به جامعه و عرصه ‎سیاسی افغانستان بازگردند؛ در صورتی که القاعده و طالبان را رد کنند و این یکی از ‎بخش‌های سیاست‌ ماست. ‎
*  ‎اما هنوز هم سؤال در ‎رابطه با نیروهای بیشتر مطرح است. ژنرال جیمز جونز، مشاور امنیت ملی آمریکا اخیرا ‎در گفت‌وگو با «اشپیگل» اعلام کرده بود که حتی 200 هزار نیرو در افغانستان نیز بلعیده‏ ‎خواهند شد. وی به این نتیجه رسیده است که نمی‌توان صرفا راه‌حل نظامی برای ‎افغانستان مطرح کرد. ‎
** ‎بله من با ژنرال جونز ‎موافقم. پیشتر نیز این موضوع را مطرح کرده بودم. هدف اصلی ما ایجاد زمان و فضای ‎کافی برای مردم افغانستان در راستای پذیرش مسئولیت تامین امنیت کشورشان است. این هسته ‎اصلی استراتژی ماست. ‎
* ‎منظورتان از زمان و فضای ‎کافی چیست؟ ‎
** ‎قصد ندارم یک جدول زمان ‎بندی خاص ارائه کنم. ‎
* ‎آیا این آغاز عقب نشینی ‎آمریکا خواهد بود؟ ‎
** ‎منظور سؤالتان را ‎نفهمیدم. دولت آمریکا متعهد به اعزام 30 هزار نیروی بیشتر شده و در حال بررسی‏ ‎اعزام نیروها است. رئیس جمهوری آمریکا علنا اعلام کرده است که ما قصد نداریم ‎افغانستان را ترک کنیم. همپیمانان ما از جمله آلمان، انگلیس، فرانسه و دیگر کشورها ‎نیز به تعهداتشان وفادارند. ژاپن نیز 5 میلیارد دلار به افغانستان کمک خواهد کرد‏. ‎بنابراین چرا مردم فکر می‌کنند که ما از افغانستان عقب نشینی می‌کنیم؟ آن هم زمانی که ‎اقداماتمان را برای کمک به افغانستان و تاکید بر نابودی القاعده و طالبان افزایش ‎می‌دهیم. ‎
* ‎چون اخیرا کمتر در مورد ‎بازسازی افغانستان می‌شنویم و فقط و فقط در مورد استراتژی خروج، گزارش‌های متنوعی را ‎می‌شنویم. ‎
** ‎استنباط ما شامل این ‎است که آمریکا، هم‌پیمانانش و مردم افغانستان برای افزایش توانایی‌ها کمک ‎خواهند کرد. فقط موضوع بازسازی افغانستان مطرح نیست. ‎
* ‎غرب به این موضوع افتخار ‎می‌کند که مدارس دخترانه در افغانستان با کمک‌های بین‌المللی بازگشایی شده‌اند، آیا ‎این موضوع را می‌توانید تضمین کنید که مدارس دخترانه در افغانستان تا 10 سال دیگر‏ ‎به روال فعلی خود ادامه دهند؟ ‎
** ‎می‌توانم این را تضمین بدهم؟ نمی‌توانم؛ اما امیدوارم به روال فعلی خود ادامه دهد. ‎
* ‎اعطای مسئولیت تامین ‎امنیت نیروهای داخلی افغانستان ایده خوبی است، اما سخت است. در این راستا باید ‎نیروهای پلیس و امنیتی کارآمدی در افغانستان حضور داشته باشند. آلمان‌ها تعداد ‎اندکی از نیروهای پلیس افغانستان را آموزش می‌دهند و در آن سو، آمریکایی‌ها نیروهای ‎زیادی از پلیس افغانستان را آموزش می‌دهند اما بسیار کند و ضعیف. آیا از این موضوع ‎می‌توانید به عنوان یک پیروزی واقعی یاد کنید؟ ‎
** ‎هیچ کس نمی‌تواند آموزش ‎پلیس در افغانستان را طی پنج یا شش سال گذشته یک پیروزی بنامد. ما در حال تغییر ‎نگرشمان در مورد آموزش نیروهای پلیس افغانستان هستیم. ‎
* ‎شما در مورد فعالیت‌های ‎همپیمانانتان در جنگ افغانستان سخن گفته‌اید. بعضی از کشورها از جمله آلمان، موضوع ‎طرح اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان را رد کرده‌اند، برخی دیگر نیز در حال خروج ‎از افغانستان هستند (نیروهای کانادایی و هلندی) اوباما از همپیمانان خود در آینده ‎چه درخواست‌هایی خواهد کرد. ‎
** ‎همکاری‌های کشورهای ‎اروپایی در افغانستان بسیار مهم است. امیدوارم که ادامه پیدا کند. در مورد این ‎موضوع با همپیمانانمان در لندن، پاریس و برلین صحبت کرده‌ایم. مذاکرات خوبی بود، اما هر کشوری مختار است که در این رابطه، خود تصمیم بگیرد. ‎
* ‎آیا حامد کرزی، رئیس ‎جمهوری افغانستان هنوز هم شریک آمریکا در این جنگ محسوب می‌شود؟ ‎
** ‎کرزی، رئیس جمهور ‎منتخب افغانستان است. ما به او احترام می‌گذاریم و امیدواریم که همکاری بسیار ‎نزدیکی با او داشته باشیم. بله او شریک ماست. ‎
* ‎شما قصد دارید به کابل ‎سفر کنید. آیا قصد دارید در این سفر به کرزی بگویید که وی چه کسی را می‌تواند به ‎عنوان فرماندار یا وزیر در دولتش انتخاب کند؟ ‎
** ‎ما قصد داریم از کرزی ‎بخواهیم افراد قابل و موثری را در کابینه خود انتخاب کند. پس از گذشت 30 سال‏ ‎و تجربه جنگ‌های مداوم، افغانستان هنوز هم از داشتن رهبری قوی رنج می‌برد. اما ‎افراد خوبی در این کشور وجود دارند و ما قصد داریم کرزی را تشویق کنیم تا ‎فرمانداران استانی کارآمد و وزرای مؤثری را در کابینه‌اش قرار بدهد.
‎راسموسن و شتاب در مأموریت
این در حالی است که دبیرکل ناتو اظهار داشت: ماموریت در افغانستان ‎به زودی شتاب خواهد یافت. ‎آندرس ‎فوگ راسموسن، دبیرکل ناتو، اظهار داشت که مطمئن است سال آتی، ناتو می‌تواند روند ‎انتقال کنترل امنیتی مناطق را به نیروهای افغان واگذار کند و این امکان فراهم شود ‎که نیروهای تحت امر ناتو به تدریج به سمت ماموریت حمایتی پیش روند. ‎
راسموسن خاطر نشان کرد نگرانی‌های مردم را در ‎خصوص هزینه‌های ماموریت ناتو در افغانستان درک می‌کند. ‎وی تصریح کرد: اما مردم ‎باید اطمینان یابند که ماموریت در این کشور به زودی شتاب خواهد یافت و من انتظار دارم در چند هفته ‎آتی، ناتو در خصوص رویکرد جدیدش با پذیرش اعزام 7000 سرباز، اتخاذ تصمیم کند
راسموسن در توضیح سخنان خود گفت: من مطمئن هستم ‎رویکرد جدید، رویکردی ضد شورشی با اعزام نیروی بیشتر خواهد بود. در این رویکرد هم ‎چنین تلاش خواهد شد که امنیت غیر نظامیان و حمایت از بازسازی و پیشرفت در افغانستان ‎در مرکز تلاش‌های جمعی نیروهای ناتو قرار گیرد. ‎دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی اظهار داشت‎: ‎ناتو خروج از بخش‌هایی از خاک افغانستان را جزو اهداف آتی خود در مورد افغانستان ‎قرار داده است. ‎
راسموسن گفت: واقع بینانه است که روند واگذاری ‎مسئولیت امنیتی بخش‌هایی از افغانستان را که شرایط این مناطق به ما این اجازه را ‎می‌دهد، در سال 2010 آغاز کنیم‏. ‎
راسموسن افزود: ابتدا سرباز، نیروهای ‎آموزشی و پول بیشتری برای آموزش نیروهای امنیتی افغانستان مورد نیاز است.          ادامه دارد...