تحلیلی بر برنامه‌های بازسازی عراق

روند بازسازی عراق همچنان از بزرگترین چالش‌های دولت بوش به شمار می‌آید.
طرح پیشنهادی دولت آمریکا برای بازسازی عراق با مخالفت شدید وزارت امور خارجه این کشور روبه‌رو شده است. وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده، با تداوم چالش‌ها و درگیری‌ها در عراق و احتمال وقوع حوادث غیرمنتظره، دولت نباید در اجرای این برنامه عجله کند.
اندرواس نانسیوس، نماینده آمریکا برای توسعه‌های بین‌المللی در عراق، گفت: برای اجرای این طرح باید ضمن آماده‌سازی مقدمات لازم، به تمام جوانب امنیتی و سیاسی محیط نیز توجه شود. در غیر این‌ صورت شکست ما در عراق قطعی بوده و واشنگتن و دیگر دولت‌های محلی متحمل عواقب بسیار ناخوشایند سیاسی خواهند شد.
برخی مقامات وزارت امور خارجه و کاخ سفید اظهار داشته‌اند: اگرچه در ابتدا نسبت به طرح نوسازی عراق اتفاق نظر وجود داشت، اما هرگز این طرح با موفقیت شروع نشده و همچنان با مخالفت مردم عراق روبه‌رو است.
جیمز جفری، از دیگر نمایندگان آمریکا در عراق، نیز گفت: مطمئناً ما در اجرای این برنامه تاکنون به نتایج جالب توجهی نرسیده‌ایم و بدون شک شکست قطعی در اجرای طرح بازسازی، زمینه‌ساز تهدیدات جدید در دولت نوپای عراق و مقامات ذی‌ربط خواهد شد.
در ادامه گزارش نیویورک‌تایمز آمده ‌است: کارلوس پاسکال، مسئول جدید اداره بازسازی وزارت امور خارجه آمریکا، تصریح کرد: این طرح و نحوه اجرای آن از بزرگترین مشکلات کنونی ما به شمار می‌آید و ممکن است دیگر برنامه‌های اجرایی ما را در این بخش از آسیا نیز به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
تحت این طرح جدید، آمریکا ضمن برقراری امنیت عمومی باید میزان سرمایه‌گذاری اقتصادی را در آنجا افزایش دهد. در مقابل اگر این طرح‌ها با دقت و ظرافت لازم، اجرا نشوند، کشور با نوعی اغتشاش و آشفتگی روبه‌رو خواهد شد. گفتنی‌است؛ تأسیس بانک، حزب‌های سیاسی، رسانه‌های جدید، سازمان‌های خصوصی، گروه‌های آموزشی از جمله برنامه‌های گنجانده شده در بازسازی عراق است.
وی در ادامه افزود: اجرای این طرح نیازمند زیرسازی بسیار دقیق و اساسی است. با وجود اینکه این طرح چندین ماه قبل از حمله آمریکا به عراق، میان کارشناسان وزارت امور خارجه آمریکا و پنتاگون در حال بررسی بوده ولی مقامات در اجرای آن همچنان با نوعی شک و تردید روبه‌رو شده‌اند.
گروهی از کارشناسان عراق بیش از یک سال در وزارت امور خارجه آمریکا شرایط عراق بعد از فروپاشی حکومت صدام را بررسی کرده و نسبت به عواقب آن هشدار داده بودند اما اکنون با وجود پیش‌بینی‌های بسیاری از متخصصین، آمریکا در اجرای طرح‌های خود با نوعی بن‌بست مواجه شده‌ است. از سوی دیگر پنتاگون با کنترل برنامه بازسازی عراق از ادامه مطالعات برای اجرای مفاد آن جلوگیری نموده و دلیل اصلی خود را بررسی‌های بیشتر آن اعلام کرده‌است.
در این حال برایان دیت من، سخنگوی کاخ سفید، در توضیح مطلب فوق اظهار داشت: اگر چه اجرای این طرح در یک شرایط ثابت و پایدار کار چندان مشکلی نیست، با این وجود نباید به طور سطحی از آن رد شد؛ چرا که ایجاد یک محیط سیاسی ثابت و پایدار در میان افرادی که از کوچکترین امکانات مثل آب آشامیدنی و برق محروم هستند، کار چندان ساده‌ای نیست.
طی سه سال گذشته، آمریکا بیش از 40 میلیارد دلار برای اجرای طرح‌های ساخت نیروگاه‌های برق، آب و سیستم فاضلاب صرف کرده و تلاش می‌کند در زمینه آموزش، بهداشت، کشاورزی و کاهش جنایت‌ها نیز به نتایج خوبی دست یابد. اواخر سال گذشته دولت در تلاش بود با تصویب بودجه سال 2007، هزینه مورد نیاز خود را برای پایان دادن به برخی طرح‌های ناتمام یا شروع نشده در عراق، از مجلس دریافت کرده و روی پروژه‌های آموزشی و کشاورزی سرمایه‌گذاری نماید.