صدام درباره جنگ عراق چگونه اندیشید

نشریه‌ فارین افرز(Foreign Affairs) در شماره‌ مه ـ ژوئن خود گزارشی از یکی از مطالعات محرمانه‌ پنتاگون درباره‌ رژیم صدام منتشر کرده است. این مطالعه با عنوان اوهام صدام: نگاهی از درون تلاش دارد که به نوع نگاه صدام به جنگ مارس 2003 دست یابد. در زیر بخش‌هایی از یافته‌های این مطالعه آورده شده است.
پایگاه اینترنتی Opinio juris در مطالعه‌ صورت گرفته به وسیله‌ پنتاگون سوالاتی درباره‌ جنگ عراق مطرح شده و سعی گردیده که به این سوالات از منظر صدام پاسخ داده شود. از جمله‌ این سوالات و پاسخ‌های آن‌ها عبارتند از:
‌الف) آیا صدام سلاح های کشتار جمعی داشت؟ پاسخ نه است. اما صدام دوست داشت دیگران، خصوصا در منطقه خاورمیانه فکر کنند که وی این گونه سلاح‌ها را در اختیار دارد، لذا وی نوعی ابهام حساب شده را در پاسخ به این سوال حفظ کرد. در ماه‌های پیش از آغاز جنگ، وی دریافت که ادامه‌ این بازی مبهم و دوپهلو برایش بسیار خطرناک خواهد بود و نهایتا به همکاری کامل با ناظران تسلیحاتی بین‌المللی رضایت داد. اما در آن زمان سوابق صدام در دروغ‌پردازی و بلوف زدن باعث شد که کسی به سخنانش اعتماد و باور نکند.
ب) چه چیزی صدام را مغرور ساخته بود؟ اعتقاد وی مبنی بر اینکه آمریکا نمی‌خواهد متحمل تلفات در جنگی جدی شود و اگر ضرورت اقتضا کند فرانسه و روسیه او را حفظ خواهند کرد.
ج) صدام درباره چه چیزی نهایت وسواس و دقت را به خرج می‌داد؟ وسواس و توجه اولیه‌ وی درخصوص ممانعت از وقوع کودتا در کشور بود. تلاش کامل رژیم او معطوف به جلوگیری از بروز و ظهور هر گونه مرکز یا مراکز قدرت بدیل در کشور شده بود که می‌توانستند تهدیدی برای رژیم او باشند.
وی آرایش حیرت‌انگیزی از نیروهای نظامی و شبه نظامی برای کنترل اوضاع داخلی به وجود آورده بود؛ وی امکانات خوبی در اختیار آن‌ها قرار داده بود، آن‌ها را ناظر یکدیگر کرده بود و هر کسی در این نیروها در هر زمان به دقت تحت نظر و کنترل قرار داشت. این امر به وی اجازه داد که در قدرت باقی بماند. اما او از این نکته غافل بود که نیروهای مسلح عراق در مواجهه با عملیات‌های نظامی واقعی بر ضد دشمن خارجی کارآمدی لازم را نداشتند.
د) آیا صدام طراح اصلی اقدامات شبه نظامی کنونی در عراق است؟ پاسخ منفی است. او فکر می‌کرد که آمریکا هرگز حمله نخواهد کرد و حتی اگر جنگی هم رخ دهد، نتیجه‌ آن به مانند جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 بدون یورش کامل و همه جانبه به بغداد و تسخیر آن خواهد بود.
لذا وی پیش از آغاز جنگ تجهیزات و ادوات نظامی زیادی را در سراسر عراق پراکنده و مستقر نمود، تنهابه این امید که پراکندگی آن‌ها، از نابودی آن‌ها جلوگیری می‌کند. وی از این پراکندگی دو هدف داشت: یا از آن‌ها در گام‌های بعدی ـ اگر جنگ و درگیری به طول می‌انجامید ـ می‌توانست استفاده کند و یا آن‌ها را برای استقرار کنترل مجدد بر مناطق مختلف کشور مورد کاربرد قرار می‌داد (همان گونه که وی در سال 1991 این کار را به هنگام سرکوب شورش‌های کردها و شیعیان انجام داد.)