ضرورت مواجهه دیپلماتیک با پیشنهاد اروپا

دکتر محمود محمدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس
با انتشار خبر پیشنهاد اروپا در خصوص مسأله هسته‌ای ایران، روز شمار این پرونده وارد مرحله تازه‌ای شده است.
از دو زاویه می‌توان این پیشنهاد را مورد بررسی و مداقه قرار داد؛ یکی بعد تبلیغی آن است که غربیها می‌خواهند با مطرح کردن پیشنهادهای خود افکار عمومی جهان را به این سمت هدایت کنند که اروپا همه نوع طرح و پیشنهادی را برای ادامه راههای دیپلماتیک به ایران ارایه می‌دهد، اما جمهوری اسلامی قصد همکاری ندارد و با خواست آمریکا و اروپا همراه نمی‌شود. غرب می‌خواهد از این شیوه برای افزایش فشار تبلیغاتی بر ایران و ایجاد نگرش خاص در میان جهانیان، استفاده کند.
قصد دیگر اروپا از طرح این بحث، متقاعد کردن روسیه و چین نسبت به نحوه تصمیم‌گیری در شورای امنیت و نادیده گرفتن حق ایران در هنگام مطرح شدن موضوع فشارهاست.
مسأله دیگر، محتوای پیشنهادهاست که باید توجه ویژه‌ای را به آن معطوف داشت، زیرا در این پیشنهادها مطالب قابل ملاحظه‌ای دیده نمی‌شود. احتمالاً حداکثر سخاوتمندی اروپایی‌ها در پیشنهادهایشان وعده‌های اقتصادی، همکاریهای سیاسی، استفاده از راکتور آب سبک و حتی غنی‌سازی در مقیاس محدود و آزمایشگاهی خواهد بود.
اما اینها از آنجا که کلیت حق ایران را بر اساس معاهده «NPT» زیر سؤال می‌برد و حتی می‌تواند ایران را از دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای محروم کند، پیشنهاد جدیدی محسوب نمی‌شود و قابل ملاحظه هم نیست. اما در نهایت باید گفت، این پیشنهادها هر چه باشد قابل بررسی است و دیپلماسی حکم می‌کند هیچ پیشنهادی قبل از بررسی کامل رد نشود. می‌توان این پیشنهادها را مورد بررسی قرار داد. شاید این موضوع قابل مذاکره باشد تا در مذاکرات راههای بیشتری برای کسب فرصت در جهت یافتن گذرگاههای دیپلماتیک به دست آید.
به هر صورت، آنچه مسلم است اینکه غرب تلاش می‌کند تا با آزمودن راههای مختلف بخصوص در بعد تبلیغاتی، از ابزارهای لازم برای انداختن توپ در زمین ایران استفاده کند؛ لذا مهم این است که مسئولان دیپلماسی و مذاکره‌کنندگان ایران با درک این ترفندها، بهترین شیوه را برای مقابله انتخاب کنند. به عنوان مثال، در مورد پیشنهادهای مطرح شده، ایران می‌تواند ابتکار عمل را به دست بگیرد و پیشنهادهای تازه‌ای را مطرح کند.
ابتکارها باید در چارچوب هدفی که وجود دارد ارایه شود تا از بن‌بستهای مذاکراتی و دیپلماتیک راههای تازه‌ای گشوده شود.
در غیر این صورت، جمهوری اسلامی ایران باید در اولین راهی که به بن‌بست خورد، توقف کند.
واقعیت آن است که در شرایط حاضر بهترین راهکار این است که جمهوری اسلامی ایران هم طرح خود را مطرح کند تا اروپا و غرب را در موضع انفعال قرار دهد. ما باید با تقسیم‌بندی خواست خود در زمان‌بندیهای مختلف، روی آن مانور دهیم و ابتکار عمل را در این خصوص به دست بگیریم. ممکن است ما هم طرح چند مرحله‌ای داشته باشیم که جمهوری اسلامی ایران را به اهداف خودش برساند.