پاکستان، گرفتار انفجارهای زنجیره‌ای

موقعیت سوق الجیشی پاکستان برای آمریکا و ناتو در افغانستان، به حدی است که کارشناسان آمریکایی معتقدند سرنوشت نیروهای این کشور و ناتو در افغانستان، در خاک پاکستان رقم می خورد.
همین اهمیت ژئوپلتیک پاکستان بود که «باراک اوباما»، رئیس جمهور آمریکا، پس از روی کار آمدن در سال جاری مجبور شد که توجه ویژه ای به مسئله پاکستان بکند. اوباما و کنگره آمریکا متعهد شدند علاوه بر کمک های معمول، مبلغ حدود هفت میلیارد دلار را طی پنج سال به اسلام آباد کمک کند و البته، پاکستان نیز در قبال دریافت کمک های واشنگتن، متعهد می شد که عملا ارتش را علیه طالبان محلی در نوار قبایلی شمال غرب این کشور به کار گیرد.
ولی، آغاز عملیات ارتش در مناطق شمال غرب، به ویژه در «دره سوات» و «وزیرستان جنوبی»، پیامدهای وحشتناکی را برای سران اسلام آباد و مردم پاکستان به وجود آورد؛ نخست اینکه، همه گرفتار یک جنگ فرسایشی و بی سرانجام شدند و دوم، حملات متقابلی بود که عناصر طالبان در شکل عملیات انتحاری علیه غیرنظامیان خصوصاً در شهر «پیشاور» دست زدند.
حملات متقابل طالبان و ارتش پاکستان با حملات پی درپی هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی به مناطق نوار قبایلی نیز همراه شد و این مسئله، فضا را در پاکستان انفجارآمیزتر کرد.
مردم پاکستان طی ماه های اخیر، اعتراضات خیابانی زیادی را انجام دادند و جالب است بدانیم که این اعتراضات به تناوب، علیه هر سه طرف درگیر (دولت اسلام آباد، تروریست های طالبان و مداخلات آمریکا) صورت می گرفت و حتی در بسیاری مواقع، مردم علیه هر سه طرف فوق شعار می دادند.
اکنون مقامات و دولت پاکستان روزهای بسیار سختی را پشت سر می گذارند؛ مردم آنها را عامل و مجری سیاست های آمریکا در داخل کشور و منطقه می دانند. کاخ سفید نیز که همه امیدش در مورد موفقیت استراتژی اوباما در افغانستان، به پاکستان است، از سران این کشور می خواهد حملات علیه طالبان را شدت بخشند و حتی جنگ را به وزیرستان شمالی نیز بکشانند.
این فشارهای واشنگتن، حتی واکنش منفی سیاستمداران و فرماندهان پاکستانی را نیز در پی داشت، به طوری که اواسط آذر ماه گذشته، ژنرال«اشفق کیانی»، فرمانده ارتش پاکستان به ژنرال «مایکل مولن» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در اسلام آباد گفت، ارتش پاکستان حملات علیه طالبان را گسترش نمی دهد. علاوه بر آن، «یوسف رضا گیلانی»، نخست وزیر پاکستان، رسما با استراتژی جدید اوباما در افغانستان مخالفت کرد.
اکنون رئیس جمهور آمریکا در ارتباط با پاکستان، یک سری چالش های جدی دارد؛ اوباما از یک طرف به گذرگاه تدارکاتی از بندر کراچی تا منطقه مرزی خیبر، نیاز حیاتی دارد، ولی دورادور فقط شاهد است که کامیون های حامل تدارکات هدف حمله قرار می گیرند، موردی که طی سال جاری میلادی سال ها اتفاق افتاد و حتی واشنگتن را مجبور کرد در قبال اعطای امتیاز به مسکو، در فضای روسیه یک دالان هوایی برای افغانستان ایجاد کند.
رئیس جمهوری آمریکا از طرف دیگر، نمی داند با طالبان محلی پاکستان که روز به روز قدرتمندتر هم می شود چه بکند و چگونه دسترسی عناصر طالبان به سلاح های هسته ای را مانع شود. مورد دیگر نیز اعتراضات در حال افزایش شهروندان پاکستانی علیه آمریکا است. با توجه به این بحران های جدی، به نظر می رسد حملات انتحاری و بی ثباتی در پاکستان، ابعاد تازه ای به خود بگیرد و اعتراضات و تظاهرات ضد آمریکایی نیز در شهرهای پاکستان افزایش یابد.
منازعات سیاسی داخلی
طی روزهای آخر آذرماه دولت پاکستان با یک بحران سیاسی روبه رو شد. علت این بحران نیز لغو مصونیت «آصف علی زرداری»، رئیس جمهور و چند تن از اعضای کابینه وی، به همراه شماری دیگر از مقامات توسط دیوان عالی این کشور بود. این نهاد قضایی علت لغو مصونیت را تحت تعقیب قرار گرفتن آنها به اتهام فساد اقتصادی اعلام کرد.
در پی این لغو مصونیت، «رحمان مالک» وزیر کشور پاکستان به دادگاه احضار شد و از سفر وزیر دفاع به چین نیز ممانعت به عمل آمد، چون وی ممنوع الخروج شده بود.
زرداری برای رهایی دولتش از این بحران به همراه اعضای کمیته اجرایی حزب خود (مردم) جلسه تشکیل داد و سران حزب مذکور نیز در آن جلسه، اعلام کردند زرداری همچنان دارای مصونیت بوده و دولت وی نیز به کار خود ادامه می دهد.
بحران سیاسی مذکور طی روزهای اخیر کمی افول کرده است و باید دید طی روزها و ماه های آینده چه شکل جدیدی به خود می گیرد.
در یک جمع بندی، پاکستان سال دشواری را پشت سر گذاشت و به نظر می رسد سال دشوارتری را در پیش روی دارد.