غرب و عزاداری برای منتظری

محمدصادق اسلامی
آیت‌الله منتظری، قائم مقام معزول رهبری در حالی از دنیا رخت بر بست که مرگ او نیز چون حیاتش حواشی بسیاری به خود دید. درباره حیات او، سابقه اش و آنچه در امتحان سال های پایانی عمر مبارک امام(ره) از خود نشان داد گفته‌ها و ناگفته‌ها بسیار است؛ صفحات تاریخ انقلاب و هزاران برگ سند تاریخی عبرت آموزی که بازگو کننده ماجرای تلخ «عزل قائم مقام رهبری» در سال های نفس‌گیر پایان جنگ است، حکایت درد و رنج پیرمرادمان امام والا مقام را زنده می کند که در برابر ساده انگاری و بی بصیرتی «حاصل عمرش» از خدا طلب مرگ کرد.
مع الاسف مرگ منتظری نیز البته فرصتی شد تا ضد انقلاب نهایت استفاده را برده و در تداوم خط بی رنگشان دست مایه ای تازه را برای اجتماعی دیگر مهیا سازند. در این میان آنچه قابل تأمل بود صدور پیام تسلیت از جانب کاخ سفید در کنار صدور پیام تسلیت مریم رجوی همسر سرکرده گروهک تروریستی منافقین و همچنین اختصاص کامل برنامه‌‌های تلویزیونی فارسی زبان کشورهای غربی به مرگ او و نیز تشییع و به خاک سپاریش بود که در نوع خود جنجال‌‌ زیادی را به وجود آورد. بر این اساس مایک همر سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید روز یکشنبه با انتشار بیانیه ای کوتاه درگذشت آیت‌الله حسینعلی منتظری را رسما تسلیت گفت. در بیانیه کاخ سفید آمده است: «ما درگذشت آیت‌الله العظمی حسینعلی منتظری را تسلیت می‌گوییم. او چهره ای شناخته شده بود و تعهد راسخش در دفاع از حقوق جهانشمول، برای وی احترامی بین‌المللی به همراه آورد.» در این بیانیه آمده است: «خانواده او (آیت‌الله منتظری) و همه جویندگان حقوق جهانشمول و آزادی‌هایی که او پیوسته مدافع آنها بود در یاد و نیایش او خواهند بود.» بیانیه کاخ سفید در حالی منتشر می‌شود که دولت آمریکا هیچ‌گاه در زمان حیات آیت‌الله منتظری حمایتی از وی نکرده بود. علاوه بر این کاخ سفید در پیام اخیر تلاش کرده بود که آیت‌الله منتظری را رهبر مذهبی اغتشاشگران پس از انتخابات معرفی کند که این موضوع بیان کننده نقش دخالت گرانه دولت آمریکا در امور داخلی ایران، حتی در پس مرگ عادی یک ایرانی است. علاوه بر این مریم رجوی عضو گروهک تروریستی منافقین هم با سوء استفاده از رحلت آیت‌الله منتظری، در حالی که در ابتدای انقلاب رادیوی منافقین با ادبیات سخیف و توهین آمیز بارها به اهانت علیه آیت‌الله منتظری مبادرت می‌کرد، فوت وی را تسلیت گفت.
با انتشار خبر مرگ منتظری و به دنبال خط مقامات کاخ سفید و نیز سرکرده منافقین، مسئولان و دست‌اندرکاران شبکه بی بی سی فارسی در راستای سیاست تخریب علیه جمهوری اسلامی ایران اقدام به طراحی و اجرای ویژه برنامه درگذشت آیت‌الله کردند. این ویژه برنامه با قرائت متن پیام تسلیت میرحسین موسوی و مهدی کروبی به روی آنتن رفت و با پخش متن بیانیه مشترک میرحسین و کروبی نیز که روز دوشنبه را به عنوان عزای عمومی اعلام کرده و حامیان خود را به مراسم تشییع منتظری دعوت کرده بودند، ادامه یافت. پخش این بیانیه‌ها و همچنین نمایش تصاویری از آیت‌الله منتظری تنها بخش کوچکی از برنامه های بی‌بی‌سی برای این داستان بود، چراکه پس از آن عطا‌ءالله مهاجرانی با ظاهر شدن در این شبکه شروع به بیان ویژگی‌‌‌های شخصیتی آیت‌الله منتظری می‌کند. مهاجرانی در این برنامه سعی کرد منتظری را فردی مخالف امام معرفی کند و نظریه‌پرداز ولایت فقیه را در مقابل نظریه خود قرار دهد تا شاید بتواند سیره منتظری را در سال‌‌های اخیر پشتوانه‌ای برای فرقه سبز کند. این در حالی است که شخص آیت‌الله منتظری که نظریه پرداز ولایت فقیه است، در سال 1340 پس از فوت آیت‌الله بروجردی، قائل به‏ ‏اعلمیت امام‌خمینی(ره) بوده و زعامت ایشان را به صلاح اسلام و‏ ‏مسلمین تشخیص داد. همچنین وی هرگز در طول حیات خود خللی به نظریه ولایت فقیه وارد نیاورد و به رغم بروز برخی امتحانات الهی برایش، هرگز کلامی در رد این بنیان به زبان نیاورد. البته مهاجرانی که از حامیان پر و پا قرص فرقه سبز است در این صحبت‌ها ادعا کرده که امام در خصوص عزل منتظری از قائم مقامی رهبری اشتباه کرده است اما سپس با گفتن این جمله که ما نمی‌دانیم چه در بین آقای خمینی و آیت‌الله منتظری گذشته است سعی کرد که به ادعای خط امامی بودن جریان سبز خللی وارد نکند. بی بی سی که تمامی عزم خود را برای سیاسی کردن فوت آیت‌الله منتظری به کار بسته بود تا رفتار‌‌های اعتراضی این روحانی را سرمشقی برای سبز‌‌های بیننده خود کند در ادامه ویژه برنامه خود ضمن تماسی که با یکی از روحانیون اصلاح‌طلب برقرار کرد، در خصوص شخصیت منتظری با این روحانی اصلاح‌طلب صحبت نمود. این روحانی کسی نبود جز عبداالله نوری که هنگام مصاحبه تلفنی خود با شبکه بی بی سی در سوگ آیت‌الله گریست. البته گویا آقای نوری فراموش کرده بود که خود ایشان یکی از مخالفین سرسخت آیت‌الله منتظری بودند و حتی در زمان وزارت خود قصد داشت که منزل منتظری را به وسیله بلدوزر خراب کند! این تناقض در رفتار و گفتار عبدالله نوری که مشغول گفتگو با بی بی سی فارسی بود نیز دلیل دیگری شد تا عملکرد این رسانه فارسی زبان بیش از پیش در راستای ایجاد اغتشاش در سطح جامعه روشن شود و البته نهایتاً دعوت از حامیان موسوی و کروبی برای حضور پر رنگ در مراسم تشییع جنازه منتظری آن هم با نماد‌‌های سبز کامل کننده این شوی بی بی سی برای مرگ منتظری بود.
جالب آنکه علیرغم این تلاش ها البته شرکت کننندگان در مراسم به خاک سپاری منتظری عموما بی توجه به مسائل سیاسی و تنها با نیت ارج نهادن به جایگاه مرجعیت ایشان در تشییع حضور داشتند. نباید از نظر دور داشت که مراسم بزرگداشت مراجع تقلید و علما همواره در این کشور با آداب و رسوم با شکوهی برگزار شده است. فوت آیت الله منتظری _به رغم اشتباهات فراوان سیاسی اش_ نیز از این قاعده مستثنی نبود؛ از لحظه انتشار خبر فوت وی، مقلدان و علاقمندان به مرجعیت شیعی خود را به بیت او رسانده، تعدادی از علما و مراجع تقلید نیز در بیت وی حاضر شده و به بازماندگان تسلیت گفتند. پس از ساعتی مقام معظم رهبری نیز پیام تسلیتی بزرگ منشانه را صادر فرمودند. همچنین در زادگاه آن فقید یعنی نجف آباد سه روز عزای عمومی و یک روز تعطیل رسمی اعلام شد. مراسم تشییع نیز ساعت ۹ صبح از دفتر وی آغاز شد. این برنامه ها بر طبق روال و عادت همیشگی پیش می رفت تا آنکه چون مراسمات دیگر این ماه ها عده ای از هواداران جنبش سبز با کمال وقاحت شروع به برهم زدن مراسم کردند.
بر این اساس درحالی که جمعی از مقلدان مرحوم آیت الله منتظری از شهرهای مختلف از جمله اصفهان ونجف آباد به قم آمده بودند و در سوگ مرجع خود عزادار بودند، عده ای از سبزها با دادن شعارهای غیرمرتبط نشان دادند که هیچ دلبستگی به مرجعیت و روحانیت ندارند و فقط آمده اند که بهره سیاسی خود را ببرند. بسیاری از مردم شعار می دادند:"عزا عزا است امروز، روز عزا است امروز، مرجع تقلید ما پیش خداست امروز" و در مقابل فرقه سبز شعار می داد: "این ماه ماه خون است، بسیج سرنگون است" جالب آنکه وقتی پیکر منتظری وارد صحن مطهر شد و تشییع کنندگان آماده اقامه نماز میت شدند این جماعت جرئت ورود به صحن را پیدا نکرد و در ادامه نیز مردم با فراغت از دفن مرجعشان، مقارن با ساعات بعد از ظهر همین روز، در مسجد اعظم حضور یافته و یک صدا فریاد برائت از سودجویان و منافقان را سردادند.
در جمع بندی می توان اذعان داشت که مرگ آیت‌الله منتظری در حالی اتفاق افتاد که تمامی دشمنان ایران با آمادگی کامل، تلاش خود را برای استفاده از این موقعیت کم نظیر جهت اثبات دشمنی‌‌‌های خود به کار بستند، اما چیزی که بیش از گذشته در این واقعه رخ می‌نمود، عدم انفعال جریان‌‌های داخلی در برابر دام گسترده‌ای بود که دشمنان در سر می‌پروراندند. صدور بیانیه‌‌‌های مختلف از جانب دلسوزان به همراه بصیرت عامه مردم در جلوگیری از ایجاد التهاب و آشوب و در نهایت پاسخگویی محکم مردم شهر مقدس قم به عده قلیلی که سعی در ایجاد هرج و مرج داشتند سربلندی امت حزب الله در آزمونی دیگر به حساب می آمد.