امنیتی‌تر شدن فضای ارتباطات در آمریکا

جنجال امنیتی در سرویسهای اطلاعاتی آمریکا اوباما را به انتقاد و سرزنش از لغزش های اطلاعاتی امنیتی این کشور وادار کرده است. مسئله از آنجا آغاز شد که «عمر فاروق» که یک جوان 23 ساله اهل نیجریه که گفته می شود حامل مواد منفجره بوده است از آمستردام هلند عازم شهر دیترویت آمریکا بود ولی قبل از آنکه موفق به انجام اقدامی شود توسط عناصر امنیتی حاضر در پرواز مهار و دستگیر شد.
شواهد و قرائنی وجود دارد که نشان می دهد چه بسا که اصل این حادثه را بایستی جزو اقدامات سرویسهای اطلاعاتی آمریکا محسوب نمود و بنظر می رسد که اساسا از ابتدا تا انتها یک طرح امنیتی سیا برای تغییر معادلات به سود سازمانهای اطلاعاتی آمریکا بوده که اینگونه به مرحله اجرا گذاشته شده است .
1 ـ سازمان سیا مدعیست که یک شاخه از القاعده در یمن با صدور بیانه ای مسئولیت بمب گذاری نافرجام در هواپیمای عازم دیترویت را بر عهده گرفته است . اما با در نظر گرفتن اهداف واشنگتن برای حضور جدی در یمن این ادعای سیا می تواند زمینه های تبلیغاتی برای اثبات ضرورت حضور نظامی آمریکا در یمن را فراهم سازد و در عین حال جنایات اخیر نیروی هوائی آمریکا در حمله علیه مناطق شیعه نشین صعده را توجیه کند.
سیا با این تبلیغات خود سعی دارد حضور القاعده در یمن را اثبات کند و برای برداشتن گام های بعدی فضاسازی نماید. لکن مسئله اینست که سیا در این زمینه با یک تناقص آشکار مواجهست است و آن اینکه القاعده یک گروهک تروریستی با خاستگاه وهابی است که ریشه در عربستان دارد القاعده هیچگاه ماهیت و مواضع ضد شیعی خود را کتمان نکرده است . این بدان معنی است که سیا با ادعای نفوذ القاعده در یمن وارد یک بازی تبلیغاتی جدید شده و در عین آگاهی از وجود تناقضات متعدد سعی دارد با تبلیغات گسترده چنین تناقضاتی را تحت الشعاع قرار دهد.
2 ـ واشنگتن سعی دارد با طرح این موضوع و تاکید بر اینکه القاعده توانسته در آمستردام نفرات و تجهیزات مورد نیاز خود را وارد هواپیما کند کشورهای اروپائی را تحت فشار قرار دهد و خاطرنشان سازد که القاعده در اروپا فعال است و حتی توانسته است به راحتی از حلقه های امنیتی موجود در فرودگاه آمستردام هلند عبور کند و در یک هواپیمای عازم آمریکا مستقر شود. این در واقع حرکتی آشکار در جهت به زیر سئوال بردن شبکه امنیتی اطلاعاتی اتحادیه اروپا نیز هست.
3 ـ سیا در عین حال توانائی خود برای مهار این حادثه و بازداشت کردن تروریستها قبل از وقوع هرگونه حادثه ای را به رخ می کشد. این اقدام با چنین هدفی هماهنگی دارد که سیا پس از سالهای متمادی که از بابت «ضعف اطلاعاتی محرز» رنج می برده در صدد احیای حیثیت خود در سطح داخل و بین الملل برآمده و مایلست بر آمادگی و توانمندی خود برای مهار حوادث تروریستی تاکید نماید.
4 ـ سرویسهای امنیتی آمریکا از این فرصت طلائی برای اثبات ضرورت بازنگری در توانمندیهای خود بهره برده اند و شخصا اصرار دارند که بایستی به سرعت در جهت رفع نیازهای عملیاتی ـ تجهیزاتی خود اقدام نمایند. پیام گلایه آمیز اوباما خطاب به سرویسهای اطللاعاتی این کشور دقیقا برای تحقیق همین امر جایگاه ویژه ای را در نظر گرفته که مشخصا به تخصیص بودجه های بیشتر به سرویسهای امنیتی و تامین اهداف و خواسته ای سیا در کنگره کمک می کند.
اگر چه ممکن است این گمانه زنیها تا حدود زیادی بدبینانه به نظر برسد ولی شتاب واشنگتن برای تاکید بر «راهبرد جدید ضد تروریستی» این ذهنیت را ایجاد می کند که ماجرای پرواز آمستردام ـ دیترویت یک طرح سازمان یافته از سوی سیا جهت دریافت امکانات و اختیارات بیشتر بوده است. آنچه به اهمیت و حساسیت موضوع می افزاید زورآزمائی «جانت ناپو لیتانو» وزیر امنیت داخلی با سیا و سایر سرویسهای امنیتی آمریکا در این است که مشخصا نشانگر اهداف خاص در پشت تبلیغات و فشارهای سیا و سایر سرویسهای امنیتی آمریکا است. وزیر امنیت داخلی آمریکا از ناکار آمدی راهبرد ضد ترور سخن گفته بود ولی با وقوع این حادثه مخالفتهای او و دستیارانش بیهوده مانده و عملا اوباما جانب طرفداران «راهبرد جدید ضد ترور» را گرفته است. اوباما در پیام خود صراحتا به ناکامی سیستماتیک در دستگاه امنیت آمریکا پرداخت و خواستار بازنگری کامل و جامع در این زمینه شد.
این حادثه چه ساختگی باشد و چه واقعی به احتمال قوی باعث قدرت یافتن روز افزون سرویسهای اطلاعاتی ـ امنیتی آمریکا خواهد شد و آنها از این پس با دست بازتری به تامین منابع و اجرای اهداف و برنامه های خود می پردازند. طبیعی ترین پیامد فوری این حادثه می تواند امنیتی تر شدن فضای ارتباطات آمریکا و همچنین شدت عمل و حساسیت بیشتر اداره حمل و نقل آمریکا از جمله قرار است دستگاه های مدرن تر «اسکنر» و تجهیزات ردیابی در فرودگاههای آمریکا نصب شود. نتایج و پیامدهای این حادثه هرچه باشد در یک نکته کمتر می توان تردید کرد و آن اینکه اعتبار نهادهای اطلاعاتی ـ امنیتی آمریکا اکنون سالها است که خدشه دار شده و کاملا بعید بنظر می رسد که بزودی ترمیم شود.