جنگ نرم و پارادایم فرهنگی

حسین محمدی فومنی - کارشناس ارشد روابط بین‌الملل
در عصر حاضر جها نیان ناظر تغییرات و تحولات بسیار سریع در تمامی عرصه های علمی و فن آوری می باشند . با نگاهی به گذشته نه چندان دور و تطبیق آ ن با شرایط جد ید ما شاهد فرایند طولانی از رویکردهای مختلف و جدید در عرصه های بین المللی و منطقه ای هستیم.
در قرون گذشته تسلط یک کشور در کشور دیگر معمولا به شکل نظامی بوده ، اما با ایجاد سازمانهای بین المللی به ظاهر و موثر و باز دارنده جنگ مانند، سازمان ملل تهاجم نظامی از بین نرفته است .در گذشته قدرت های سلطه گر از سلطه نظامی به سوی تسلط اقتصادی و سیاسی و هم اکنون هژمونی فرهنگی را مهم می دانند، به عبارت دیگر جنگ نرم و پارادایم فرهنگی را به عنوان پیشقراول برای از بین بردن رقبا در عرصه های سیاست خارجی و دخالت در امور داخلی کشورهای غیر همسو با خود رادنبال و از ابزارهای پیشرفته رسانه ای مانند ماهواره،اینترنت و .... استفاده می کنند. همان طور که می دانیم هر جامعه ای فرهنگ و تمدن و ارزشهای مختص به خود را دارد ، که بیانگر هویت و تاریخ مردم آن جامعه و کشور است. بدون شک نقاط قوت و ضعف نیز خواهد داشت.
رویکرد دولت های هژمونی گرا و سلطه گر در حال حاضر در راستای تغییر فرهنگ ها و به چالش کشیدن آنان به منظور القا و انتقال فرهنگ خود در جامعه مورد هدف می باشد ،به عبارتی دیگر بهد نبال پارادایم فرهنگی با اهداف گوناگون از جمله سیاسی هستند.
فناوری های رسانه ای فضایی بسیار مناسب برای دشمنان یک ملت در راستای تاثیر گذاری منفی فرهنگی در افکار عمومی فرآهم آورده است. آنچه امروزه حائز اهمیت و مهم می باشد رابطه بین فرهنگ هااست که همواره نسبت با یکدیگر رابطه ای تعاملی داشته اند، نه رابطه سلطه جو یانه و هژمونی گرا و ذاتا هیچ فرهنگی سلطه جو نمی باشد ،اگر مقوله فرهنگ برای تامین اهداف سیاسی به کار گرفته شود بسیار مخربتر از سلا حهای نظامی خواهد بود.هم اکنون پارادایم های مختلفی اعم از ، اقتصادی ،در امور تجارت و جهانی سازی پارادایم سیاسی از طریق سازمان های منطقه ای و بین المللی ، و پارادایم فرهنگی از طریق محور قرار دادن انسان به دور از معنویت وجود دارند و ایفای نقش می کنند.
و برای اشاعه آن از شیوهای جدید رسانه ای ماهواره ای و اینترنتی به شکل حرفه ای بهره می گیرند. در حال حاضر استراتژی فرهنگی دولت های سلطه گر بیشتر به سوی فرهنگ دولت ها و ملت های مستقل نشانه رفته واز هر گونه اعمالی در این خصوص مانند، ساخت و تولید فیلم ، کاریکاتور کتاب ، لباس های موهن و اشاعه شایعه و تشکیک در افکار عمومی در مورد مسائل فرهنگی و اعتقادی به بهانه د موکراسی ، آزادی ، صلح و... با هدف ایجاد بحران های اجتماعی در سایر کشورها اقدام می نمایند ، و سر بازان فرهنگی دولتهای متخاصم با پیمودن مرزهای جغرافیایی از طریق رسانه های دسته جمعی مانند ماهواره وارد محافل خصوصی مردم سایر کشور ها می شوند تا از این طریق مخاطبان را با اهداف شوم و پنهان خود همراه و همگام کنند،از این رو مخاطبان اخبار و بر نامه های منتشر شده می بایست همواره نگاهی نقادانه به رویدادهای خبری انتشار یافته از سوی شبگه های بیگانه داشته باشند که برای کدام اهداف آنها را پخش می نمایند؟
آیا منافع ملی ، فرهنگ و تمدن ، اعتقادات دینی و مذهبی و وحدت آنها را هدف قرار داده اند یا نه؟ صرفا به منظور اطلاع رسانی و آگاهی دادن از رویدادهای به وقوع پیوسته در جهان به مخاطبان است.بدون شک تامین منافع ملی و گروهی خاص برای دو لتهای سلطه گر یک اصل مهم می باشد و برای رسیدن به آن هیچ گونه مقاومتی را بر نمی تابند و همواره به شکل آشکار برای سایر دولت ها وملت ها منافعی قائل نیستند. و در نهایت سلطه همه جانبه سیاسی،اقتصادی،علمی ،فرهنگی و تحقیر سایر ملت ها و غارت منابع طبیعی آنان را دنبال می کنند ، به همین دلیل قدرتهای سلطه گر جنگ نرم و پارادایم فرهنگی که کم هزینه ترین و موثرترین راه می باشد را در سر لوحه کار خود قرار داده اند.