اکبر‌ گنجی منکر مهدویت شد

گروه سیاسی: اکبر گنجی، یکی از حامیان خارج نشین میرحسین موسوی، که اخیرا به همراه محسن کدیور، عطاءالله مهاجرانی، عبدالکریم سروش و عبدالعلی بازرگان بیانیه مشترکی را در حمایت از موسوی منتشر کرده و خود را اتاق فکر فرقه سبز نامیده‌اند، بار دیگر منکر یکی از پایه‌های اساسی شیعیان، یعنی «مهدویت» شد.گنجی که پیش از پناهنده شدن، از به موزه تاریخ سپردن افکار امام خمینی(ره) سخن گفته بود، در گفت‌وگو با شبکه بی‌بی سی فارسی، اندیشه مهدویت را برگرفته از مسیحیت خواند و مدعی شد که هیچ دلیلی مبنی بر وجود امام زمان(عج) نیست. وی همچنین در بخش دیگری از این مصاحبه مدعی شد که ائمه شیعه(ع) نه معصوم و نه واسطه فیضند، بلکه تنها آدم‌هایی عالم و دانشمند بوده‌اند!
این اظهارات گنجی در حالی مطرح شده است که عطاء الله مهاجرانی چند روز پیش در مصاحبه‌ای تاکید کرد، فاصله میان این 5 نفر (گنجی، مهاجرانی، سروش، کدیور و بازرگان) با میرحسین موسوی، فاصله میان ابوذر و علی(ع) است! با این تفسیر مهاجرانی در حقیقت ادعاهای اکبر گنجی، سخنان آقای موسوی بوده که توسط یکی از ابوذرهای وی بیان شده است! گنجی پیش از این در سلسله مقالاتش درباره اسلام، طی مقاله‌ای با عنوان «تاملاتی در باب تروریسم مقدس» نوشت: مساله اصلی «قرآن محمدی» این بود که قرآن سخن کیست؟ «قرآن محمدی» نشان داد که هیچ دلیلی بر کلام‌الله بودن قرآن وجود ندارد.
وی ضمن ادعای اینکه «اثبات اینکه قرآن، سخن خدا است، ناممکن است»، افزود: قرآن، متنی است که بعدها به‌وسیله مسلمان‌ها، از ترکیب چند گفتمان مختلف، ساخته شده است. وی همچنین آن زمان نیز مدعای وجود امام زمان(عج) را بی‌دلیل خواند و افزود: تا کنون حتی یک دلیل بر وجود موجود مقدس و معصومی با عمر بیش از 1200 سال (مهدی موعود) اقامه نشده و اساسا اقامه شدنی نیست. گنجی گفته بود: به فرض آنکه بتوان، از طریق تحقیقات تاریخی اثبات کرد که امام یازدهم شیعیان فرزندی داشته‌اند، ادعای طول عمر بیش از 1200 سال با علم تجربی مدرن تعارض دارد.
البته سخنانی از جنس مواضع گنجی، از سوی دیگر اعضای این گروه 5 نفره هم ابراز شده است، چنانکه عبدالکریم سروش، در سال 86 در گفت‌وگو با مجله zemzem با ادعای اینکه دریافت‌های پیامبر اکرم از وحی تجارب و درک‌های شخصی ایشان از الهامات بوده است، به‌طور واضحی بر خلاف معتقدات واضح مسلمانان، ادعای بشری بودن قرآن را مطرح کرد. وی همچنین درباره عصمت پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز شبهاتی وارد کرده بود. سروش گفت: بنا به روایات سنتی پیامبر تنها وسیله بود، او پیامی را که از طریق جبرئیل به او نازل شده بود، منتقل می‌کرد.
به نظر من پیامبر نقش محوری در تولید قرآن داشته است. پیامبر به نحوی دیگر نیز آفریننده وحی است. آنچه او از خدا دریافت می‌کند، مضمون وحی است. پیامبر، مانند یک شاعر این الهام را به زبانی که خود می‌داند و به سبکی که خود به آن اشراف دارد و با تصویر و دانشی که خود در اختیار دارد منتقل می‌کند. شخصیت او نیز نقش مهمی در شکل دادن به این متن ایفا می‌کند. وی همچنین ادعا کرد: پیامبر حقیقتا به آنچه می‌گفته، باور داشته است. این زبان خود او و دانش خود او بود و فکر نمی‌کنم که دانش او از دانش مردم هم عصرش درباره زمین، کیهان و ژنتیک انسان‌ها بیشتر بوده است. بسط تجربه نبوی در زمان انتشار، به تلاش برای گسترش نظریه خطاپذیری معرفت دینی (در قبض و بسط تئوریک شریعت) به قرآن تعبیر و انتقادات فراوانی را باعث شد.
سروش مقصود خود را از این نظریه به صراحت بیان کرده بود، پیامبر(ص) براساس تجربه، شخصیت ودانش خود که از دید وی «در حد دانش عصر نزول» قرآن بوده است، الهام الهی را به صورت متن و کتاب درآورده است. همچنین، قرآن معجزه اسلام، به خاطر انسانی بودن خطا‌پذیر است. محسن کدیور هم با تأکید بر بشری بودن صفات ائمه اطهار(ع) و ضرورت نفی صفات فرابشری، در عصمت ائمه علیهم السلام خدشه وارد کرد و نوشت: «رویکرد «بشری» عبارت است از این اعتقاد که ائمه، «فاقد علم لدنی یا علم غیب هستند» و «معارف دینی را به شیوه اکتسابی از امام قبل به دست می‌آورند و با رای و اجتهاد و استنباط، احکام شرعی را تحصیل می‌کنند و همانند دیگر آدمیان، خطاپذیرند اگرچه کم خطاترین هستند».
به علاوه، «عصمت در میان آدمیان منحصر به شخص پیامبر است» و ائمه فاقد عصمتند. عصمت مزبور که از ائمه نفی می‌شود عبارت است از: «سرشتی متفاوت از دیگر آدمیان» که بر حسب آن، امام «به شیوه‌ای ویژه و فرابشر از معصیت برکنار شده باشد». عبدالعلی بازرگان، دیگر حامی آقای موسوی نیز، دارای گرایش‌های شبه‌وهابی است. وی مواضع «ضد شیعی» خود را پس از یک سلسله بحث در اوایل دهه 70 به صراحت اعلام کرد. در میان این 5 نفر، تنها عطاءالله مهاجرانی که باوجود رسوایی‌های اخلاقی پیش‌آمده برای او که وی را ناگزیر به ترک ایران کرد و رد بدیهیات خط امام(ره) مانند ولایت فقیه، هنوز کار را به انکار علنی قرآن و عصمت ائمه و وجود امام زمان(عج) نرسانده است.