سرانجام در پی افزایش اعتراضات به چاپ کاریکاتوری در روزنامه ایران، هیات نظارت بر مطبوعات در پنجاه و دومین جلسه از دهمین دوره خود که به طور فوقالعاده در روز سه شنبه 2/3/85 برگزار شد با اکثریت آرا، رای به توقیف این روزنامه داد. به گزارش ایسنا، هیات نظارت این روزنامه را به دلیل آن چه انتشار مطالب تفرقهافکن و تحریکآمیز خوانده و با استناد به تبصره ماده12 قانون مطبوعات و بر اساس بند 5 ماده 6 همان قانون توقیف و به دادگاه ارجاع کرد. روزنامه ایران در یکی از شمارههای هفته گذشته خود کاریکاتوری را چاپ کرد که اعتراض گروههایی از هموطنان آذری زبان را برانگیخت.
در نخستین حرکت اعتراضی دانشجویان آذری زبان در برخی از دانشگاهها از جمله دانشگاهها تبریز، ارومیه، زنجان، اردبیل، تهران و ... با برگزاری تجمعات متعدد که تا روز سهشنبه نیز ادامه داشت با تاکید بر توهینآمیز بودن این کاریکاتور، توضیح و عذرخواهی مسئولان مربوطه و برخورد با خاطیان را خواستار شدند. دامنه این اعتراضات پس از دانشگاهها به مجلس هم کشیده شد و نمایندگان مجلس از جمله محمدرضا باهنر در روزی که جلسه علنی مجلس را اداره میکرد تا آن جا پیش رفت که این اقدام را در راستای توطئههای دشمن خواند و برخورد با متخلفان را درخواست کرد. وی با بیان این که بسیاری از نمایندگان آذری زبان و دیگر نمایندگان، اعتراض خود را در اینباره به هیأت رییسه اعلام کردهاند، به دو بار عذرخواهی رسمی و کتبی مدیر مسئول این روزنامه اشاره کرد و گفت: مدیر مسئول اعلام کرده که حتما با مباشر و یا نویسنده این مطلب برخورد کرده و او را اخراج خواهد کرد. وی با تأکید بر لزوم دقت و حساسیت در این موارد، گفت: ما امروز با توطئههای وسیع که ریشه بسیاری از آنها در خارج از کشور است روبهرو هستیم.
از داستان ترور کور عدهای از هموطنان بیگناهمان در شهرستان بم تا مطالبی که بعضا در خوزستان مطرح میشود. باهنر گفت: به نظر میرسد که این مطلب یک حلقه از این زنجیره است. همچنین روز دوشنبه تجمع جمعی از مردم تبریز به درگیری اعتراضکنندگان با نیروهای انتظامی کشیده شد. به گزارش ایسنا، معترضان که اعتراضات خود را از ساعت 4 بعدازظهر روز دوشنبه در چند نقطه مختلف شهر نسبتا به طور همزمان و با پخش اعتراضیههایی شروع کرده بودند، شروع به سر دادن شعارهایی با مضمون اعاده حیثیت آذری زبانان کردند. بر اساس این گزارش با افزایش تعداد معترضان آنان به سمت استانداری آذربایجان شرقی حرکت کردند و حضور مسوولان را در جمع خود خواستار شدند که با عدم حضور مسوولان، برخی از تجمعکنندگان با هجوم به سوی ساختمان استانداری و پرتاب سنگ به طرف ساختمان اعتراض خود را اعلام کردند، اما در پی دخالت نیروی انتظامی تجمعکنندگان متفرق شدند و به طرف نقاط دیگر شهر حرکت کردند.
معترضان در ادامه به طرف دانشگاه تبریز حرکت کردند و در این میان به طرف برخی از ادارات دولتی سنگ پرتاب شد و شیشههای برخی ساختمانهای دولتی از جمله چند بانک شکسته شد.
همچنین چند خودرو و یک بانک دولتی به آتش کشیده شد. در این درگیری که تا ساعاتی ادامه داشت در نقاط مختلف شهر برای متفرق ساختن تجمعکنندگان از گاز اشکآور و باتوم استفاده شد.
حداد عادل: اهانت به مردم آذربایجان اهانت به مردم ایران است
دیروز نیز رییس مجلس شورایاسلامی بعد از نطق جبارزاده نماینده تبریز و اسکو که نسبت به هتک حرمت آذری زبانان سخنانی ایراد کرد، با تشکر از جبارزاده گفت: اگر چه نایب رییس محترم مجلس آقای باهنر جلسه قبل موضع مجلس را اعلام کردند، بنده هم لازم میدانم مراتب احترام خود را نسبت به آذربایجان و مردم غیور و شریف آن اعلام کنم. غلامعلی حداد عادل خاطرنشان کرد: صریحا میگویم هرگونه اهانتی به مردم آذربایجان اهانت به همه مردم ایران است و آذربایجان همان طور که در نقشه جغرافیا مشهود است، سر ایران است. وی در عین حال نسبت به سوء استفاده برخی از جریانها از این قضیه هشدار داد و گفت: اطمینان هم دارم مردم ارجمند آذربایجان مراقب خواهند بود که دستهای ناپاک از این اتفاقی که افتاده، سوء استفاده نکنند. حدادعادل تاکید کرد: مردم آذربایجان همیشه به هوشمندی و وطنخواهی معروف بودهاند و میدانند که یکی از توطئههایی که علنا از سوی دشمنان اعلام شده تفرقه است. انشاءالله خودشان تدبیر خواهند کرد و این مساله هم مثل همه موارد دیگر به سود وحدت ملی تمام خواهد شد.
یک نماینده خبر داد:
پیگیری نمایندگان برای استیضاح وزیر ارشاد
این در حالیست که در جلسه علنی دیروز مجلس عشرت شایق نماینده تبریز از پیگیری برای استیضاح وزیر ارشاد خبر داد و به خبرنگاران پارلمانی گفت: نمایندگان آذری زبان مجلس به دلیل تعلل وزیر ارشاد در عذرخواهی نسبت به چاپ کاریکاتور در یک روزنامه طرح استیضاح وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را تهیه کردهاند که این طرح هماکنون در حال جمعآوری امضا میباشد. همچنین مهرانگیز مروتی به خبرنگاران گفت: این طرح به دلیل اهانت به ترکها تهیه شده و هماکنون در حال جمعآوری امضاست و 10 امضا نیز دارد. فرهنگی، دیگر نماینده تبریز هم گفت: در چنین شرایطی چگونه است که یک روزنامه متن و کاریکاتوری را که به بخش وسیعی از ملت ایران توهین کند، منتشر میکند. چگونه بپذیریم که چنین اتفاقی ساده و عادی بوده است. موضوع را به طور علمی و روانشناسانه و بر اساس مبانی تحلیل محتوا بررسی کنید. کسی که متن و تصاویر را میبیند به شدت احساس تحقیر میکند. وی ادامه داد: گذشته از بهرهگیری سودجویان و معاندان که سعی میکنند در چنین فضاهای هیجانی، عقدههای دیرین خود را بازگشایند اکثر مردم آذری زبان در سطح کشور واقعا متاثرند. حادثهای که دیروز در تبریز شکل گرفت با بهره از همین احساس عمومی بود که مشابه آن در 20 تیر سال 78 نیز آغاز شد. نماینده تبریز خاطرنشان کرد: آن ماجرا به سرعت مهار شد و برادر خودم نیز در این ماجرا به شهادت رسید. آن روز نگاه متفاوتی به حادثه داشتم و امروز نیز مسوولان و مدیران بخشهای مختلف برای اولین بار هم که شده عالمانه و واقعبینانه با مسائل این مناطق برخورد نمایند. محمدرضا میرتاجالدینی هم با اشاره به اصل 19 و بند 15 اصل 3 قانون اساسی و اخطاری در راستای بند 11 ماده 23 و ماده37 آییننامه در خصوص وظایف کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: همانطور که همکاران در نطق پیش از دستور بیان کردند انتشار کاریکاتور موهن در ویژهنامه یکی از روزنامهها احساسات پاک مردم غیور و انقلابی آذربایجان را جریحهدار کرد. نماینده تبریز با بیان این که نامه و تذکراتی در این خصوص به مسوولان داده شده، افزود: متأسفانه با نامه و تذکر نمایندگان آذربایجان به وزیر ارشاد، به موقع اقدام نشد. به گفته این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، به وزرای ارشاد و اطلاعات تذکر داده شد تا ضمن برخورد شدید و سریع قانونی با این اقدام ناپسند و انعکاس نتیجه آن، ترتیبی اتخاذ شود تا از اقدامات فتنهانگیز مشابه در آینده پیشگیری شود، اما این اقدام به موقع انجام نشد.
وی با بیان این که هرگونه تعلل و بیتوجهی در پارهای از موضوعات خطای بزرگی است، افزود: اگر مسئولان ذیربط به تذکرات و نامههای نمایندگان توجه و به موقع اقدام میکردند این مشکل زودتر حل میشد. این عضو فراکسیون اصولگرایان با اشاره به این که چرا مسوولان از عذرخواهی در مقابل خطاها اجتناب میکنند، خاطرنشان کرد: وزیر محترم ارشاد عذرخواهی کرد، اما ای کاش این عذرخواهی را زودتر انجام داده بود. در همین حال علاءالدین ظهوریان مدیر کل مطبوعات داخلی وزارت ارشاد در گفتوگو با ایسنا اظهار داشت: روزنامه ایران به دلیل انتشار کاریکاتوری که اخیر منتشر کرد و منجر به اتفاقاتی در برخی شهرها شد، از سوی هیات نظارت بر مطبوعات توقیف موقت و طبق قانون مطبوعات به دادگاه قضایی معرفی شد. وی ابراز امیدواری کرد: با توقیف موقت روزنامه ایران تا حدودی از التهاب و تنشها کاسته شود. وی همچنین گفت: برخوردهای قضایی لازم در مورد فردی که کاریکاتور را کشیده و افراد مسوول دیگر در حال انجام است. ظهوریان گفت: هیات نظارت بر مطبوعات در همین راستا اطلاعیهای را منتشر خواهد کرد. حسن کامران عضو دیگر هیأت نظارت بر مطبوعات نیز به خبرنگاران گفت: در جلسه هیأت نظارت بر مطبوعات از پنج نفر اعضای آن، سه نفر به توقیف روزنامه ایران رأی دادند. کامران افزود: مدت توقیف روزنامه مشخص نیست تا زمانی که در دادگاه تعیین تکلیف شود. وی در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره اینکه *آیا اختلافات مدیر مسوول روزنامه ایران با مدیر عامل خبرگزاری ایرنا و وزیر ارشاد بهانهای برای دامن زدن به این قضیه و توقیف روزنامه نبوده است؟ **گفت: توقیف ربطی به این اختلافات ندارد و به دلیل چاپ کاریکاتور توهینآمیز به آذری زبانان بوده است.
بازداشت سردبیر و کاریکاتوریست روزنامه ایران جمعه
پس از ارجاع این پرونده به دادسرا دری نجفآبادی دادستان کل کشور نیز طی سخنانی اعلام کرد: متاسفانه غفلت و سهلانگاری برخی برادران و بهانهجویی برخی دیگر،آثار و عواقب نامطلوب برای وحدت و انسجام ملی و اخوت و الفت اقوام شریف و غیور ایرانی و به ویژه مردم شریف و بزگوار و غیرتمند آذربایجان که همواره از ارکان اصلی ملت ما و مرزبانان و افتخارآفرینان کشور عزیزمان بودهاند، و در حوزهها و مراکز سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و نظامی منشأ افتخار و سربلندی هستند و رهبر بزرگوار انقلاب که مایه افتخار ملت و میهن عزیز ما میباشند، به آن سرزمین تعلق دارند. واضح است که دستهای پلید بیگانگان در شرایط فعلی برای دامنزدن به مسائل قومی، نژادی و مذهبی و ایجاد تفرقه تلاش میکنند و البته ملت ما بیدارند و از آمریکا بیزارند. امید است با هشیاری مردم شریف، ملت بزرگ ما روز به روز به سمت عزت و بقا و اقتدار پیش رود و دشمنان و بدخواهان بیشتر رسوا شوند. سخنگوی قوه قضاییه هم از صدور قرار بازداشت برای کاریکاتوریست و سردبیر روزنامه ایران خبر داد و گفت که بازپرس پرونده از وزارت اطلاعات خواسته است که در صورت وجود افراد محرک یا محرکان در این ماجرا، آنها هم معرفی شوند. وی ادامه داد: به لحاظ اینکه بازپرس پرونده میخواهد مساله را دقیق بررسی کند که علت و انگیزه چاپ این مطالب توهینآمیز چه بوده است، برای این دو نفر قرار بازداشت موقت صادر کرده است.