گورباچف: آمریکا دچار سرمستی است

تاریخ نام میخائیل گورباچف را به عنوان رهبری که به ارمغان آورنده پروستریکا (بازسازی اقتصادی) و گلاسنوست (گشودگی سیاسی) برای اتحاد جماهیر شوروی سابق بود از یاد نخواهد برد. گورباچف 75 ساله با خبرنگار هفته‌نامه تایم مصاحبه‌ای را انجام داده و طی آن از کتاب جدیدش تحت عنوان «برای درک پروستریکا» در خصوص ولادیمیر پوتین (رئیس جمهور روسیه) و زندگی خود پس از مرگ همسرش سخن گفته است.
*چرا کتاب جدید خود را در خصوص پروستریکا به رشته تحریر درآوردید؟
**به عقیده ما معرفی پروستریکا (بازسازی اقتصادی) در سال 1985 یکی از سه رویداد مهم تاریخ جماهیر شوروی بود. دیگر وقایع حائز اهمیت آن دوران انقلاب سال 1917 (انقلاب اکتبر روسیه) و پیروزی روسیه در جنگ جهانی دوم برشمرده می‌شوند. در بیستمین سالروز ایجاد بازسازی اقتصادی (پروستریکا) دریافتیم که این مقوله از اهمیت بسزایی جهت توجه و توضیح برخوردار است و از آنجایی که همواره مناظرات و بحث‌های شدیدی در روسیه در باب پروستریکا انجام گرفته بنابراین به این نتیجه رسیدیم که مردم در مقطع کنونی در مسیر اصلاحات گام نهاده‌اند و نظر سنجی‌ها نیز نشان می‌دهند که از آنچه برای کشور صورت گرفته تشکر و قدردانی می‌کنند. 77 درصد مردم روسیه می‌گویند که زیستن در جامعه‌ای دموکراتیک و آزاد را خواستارند. این میراث پروستریکا است.
*چه کسانی همچنان بر این باورند که پروستریکا امری نه چندان مطلوب برای روسیه بود؟
**طبقه حاکم سابق، کمونیست‌های سابق و کهنه سربازان. بر این مطلب واقفم که این افراد امروز زندگی بسیار سختی را می‌گذرانند. در مقطع کنونی امرار معاش برای برخی از مردم خیلی سخت و دشوار شده اما از آنها می‌خواهم که مجددا درباره پروستریکا تفکر کنند.
*ریشه موانع و مشکلات در زندگی بسیاری از مردم روسیه چیست؟
**یلتسین کشور را ویران کرد. وی ثروت شوروی سابق را به عده قلیلی اختصاص داد و غرب هیچ‌گاه زبان به انتقاد از یلتسین نگشود. تصور می‌کنم ولادیمیر پوتین در حال اصلاح آشفتگی‌ای است که یلتسین به وجود آورد.
*آیا پوتین در مسیر درست و صحیح قرار دارد؟
**پوتین می‌کوشد تا در زمینه‌های خط مشی‌های دموکراتیک- اجتماعی، ارتقای وضعیت مراقبت‌های بهداشتی، آموزشی و امثال آن اقدامات بیشتری را صورت دهد. اما درست زمانی که روسیه پیشرفت خود را آغاز می‌کند غرب چنین امری را نمی‌پذیرد. آمریکا به عنوان تنها ابرقدرت جهان به واسطه چنین موقعیتی دچار سرمستی شده است و در صدد تحمیل خواسته‌ها و مواضع خود می‌باشد، اما آمریکا نیازمند توقف این تلاش‌هاست.
*به نظر می‌رسد که آمریکا نگران برخی جریان‌های غیردموکراتیک در روسیه نظیر کنترل رسانه‌ها از سوی کرملین است. در این باره چه نظری دارید؟
**اگر روسیه دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی دارد، آمریکا نیز در خصوص مسائل داخلی این کشور باید نگران باشد. بله رسانه‌ها در معرض هجوم‌هایی‌ قرار‌ می‌گیرند، یکسری روش‌های استبدادگرایانه در این حیطه به کار گرفته می‌شوند که به سود مردم روسیه نیست. دموکراسی شکننده است.
*آیا به عقیده شما ما (آمریکا) در حال رجعت به دوران جنگ سرد هستیم؟
**گمان می‌کنم برخی جورج بوش را به مسیر نادرست سوق می‌دهند. فکر نمی‌کنم آمریکا قادر باشد خواسته‌هایش را بر سایر کشورها تحمیل کند. بحث‌ها راجع به حملات پیشگیرانه، نادیده گرفتن شورای امنیت سازمان ملل متحد و تعهدات در قبال قوانین بین‌المللی همگی شب سیاهی را بر آمریکا سایه گستر خواهد کرد.
*آیا کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا، یکی از آن افراد است؟
**خیر، رایس فرد مطلع، با فرهنگ و با معلوماتی است که روسیه را می‌شناسد. وی به راه‌حل‌های دیپلماتیک و سیاسی پایبند است، اما با شرایط سختی روبه‌رو می‌باشد. کالین پاول نیز با چنین اوضاعی مواجه بود.
*از زمان مرگ همسر شما در سال 1999 زندگی به کام شما چگونه بوده است؟
**این موضوعی است که اکنون می‌توانم درباره‌اش با آرامش صحبت کنم. اما پس از مرگ وی در یک برهه زمانی خاص هیچ نقطه مثبتی برای زندگی متصور نبودم، آموختم که نقش خانواده از چه اهمیتی برخوردار است. بیشتر اوقات خود را با دخترم ارینا و دو فرزندش سپری کردم. آنها خیلی گرفتار هستند، اما کارهایی را با هم انجام می‌دهیم مثل رفتن به رستوران و…
*از زندگی لذت می‌برید؟
**بله، اما مشکلاتی هم وجود دارد. سیر و سفر برای وضعیت جسمانی من سخت بوده و میزان حقوق بازنشستگی‌ام تنها 40 هزار روبل (معادل 1400 دلار) در ماه است.
*آیا سرگرمی‌هایی نیز دارید؟
**در خانه با دوچرخه، تردمیل و وزنه ورزش می‌کنم. آشپزی هم می‌کنم!!