نادر ادیب
همه ما ضربالمثل معروف «وقت طلاست» را بارها شنیده و بازگو کردهایم. آیا واقعا برای شما طلا ارزشمندتر است یا وقت؟ کدام یک در اختیار شماست؟ کدام یک بازیافتنی و قابل کنترل است؟ به نظر میرسد زمان، با ارزشترین سرمایهای است که در اختیار هر پدر و مادری قرار دارد. شما نسبت به زمان چه نگرشی دارید؟
هرکسی در شبانهروز بیست و چهار ساعت یا یک هزار و چهارصد و چهل دقیقه در اختیار دارد چطور میشود که برخی از افراد به خوبی از زمان خود استفاده میکنند و بعضی میگویند: «وقت ندارم» یا «وقت کم میآورم؟» همچنین چگونه است که برای برخی از افراد زمان به سرعت میگذرد و برای گروهی از انسان ها به کندی طی میشود؟
نخستین مانعی که در مسیر موفقیت افراد و خانوادهها وجود دارد، نگرش و باورهای نادرست آنها نسبت به زمان است. اغلب افراد تصور میکنند که زمان در اختیار آنها نیست و نمیتوانند آن را به طور فیزیکی جابهجا یا انبار کنند!
بدیهی است که زمان، پدیدهای است لغزنده، فرار، غیرمحسوس و ناپایدار، زمان سرمایهای بیشکل و بیوزن است که باید آن را حس کنید و به دام بیندازید. از این رو، ضرورت دارد نگرش و برداشت خود را نسبت به زمان تغییر دهید و بدانید که زمان، سرمایهای است محدود. اما دست یافتنی و مهار کردنی. درست همانطور که استفاده از یک یخچال یا یک فریزر به طور منظم و با برنامه بر کارایی آن میافزاید، اداره زمان هم زندگی و عمر ما را پربارتر و اثربخشتر میکند.
در حقیقت هر ساعت و هر روز یک ظرف زمانی است که باید آن را احساس کنید و با برنامه آن را پر کنید. هنگامی که برداشت و نگاه شما اینگونه باشد که زمان حد و مرزی دارد (عمر مفید)، در نتیجه با زمان برخورد متفاوتی خواهید داشت، ظرفهایی را که در اختیار دارید حساب شده پر میکنید و در انجام امور اولویت قایل میشوید اگر تصور میکنید کاری را در زمان بیکاری انجام دهید به خاطر داشته باشید که آن زمان هیچ گاه نخواهد رسید و چیری به نام «زمان بیکاری» وجود ندارد. برای هر زمان، کاری وجود دارد که باید برای آن برنامهریزی کرد.
یکی از کلیدهای موفقیت در مدیریت خانه و خانواده و به قول قدیمیها «تدبیر منزل»، داشتن دانش و مهارت لازم در زمینه استفاده بهینه از زمان است. مدیریت زمان عبارت است از آگاهی به علم و فن و هنر استفاده بهینه از زمان و انجام کارها و امور به طور اثربخش و به موقع. مدیریت زمان یعنی به حداکثر رساندن کارایی فرد، بالا بردن میزان انرژی و امید به زندگی و کاهش فشارهای روانی. همچنین برنامهریزی زمان یعنی فراهم کردن نقشه و طرحی مناسب و دقیق برای رسیدن به هدفهای موردنظر و از قبل تعیین شده و پاسخگویی به نیازهای همهجانبه خود، همسر و اعضای خانواده.
همه ما، پدران و مادران، چه در خانه و چه در محل کار، نیاز داریم وقت خود را تنظیم کنیم. زمان در اختیارمان را اداره نماییم. بیشک مدیریت موفقیتآمیز زمان تاثیر قابل ملاحظهای بر کمیت و کیفیت زندگی ما خواهد داشت. خانواده موفق، خانوادهای است که وقت خود را تنظیم کند و از زمان خود حداکثر حسن استفاده را به عمل آورد. خانواده موفق همچنین از اوقات فراغت خود لذت بیشتری میبرد.
ما در حال حاضر در دنیای پیچیده و پرشتاب زندگی میکنیم، دنیایی پر از امکانات و فرصتهای گوناگون. آنگاه به مهارت های مناسب در مدیریت زمان در خانواده دست پیدا میکنید، به جای اینکه مقهور زمان شوید، از آن به سود خود، همسر و اعضای خانوادهتان استفاده میکنید. وقتی رهنمودها و توصیههایی را که در این مقاله آمدهاند به کار میبرید، اداره زمان را به دست میگیرید و در نتیجه از زندگیتان لذت میبرید و آن را با طراوت، شاد و اثربخش میسازید.
توجه داشته باشید که مدیریت زمان در خانواده به استعداد خارقالعادهای نیاز ندارد، بلکه مجموعه دانشها و مهارتهایی است که پدران و مادران میتوانند آنها را یاد بگیرند و به کار ببندند.
در این مقاله سعی شده است به اختصار هفتاد رهنمود مهم و کاربردی درباره مدیریت موفقیتآمیز زمان برای مادران و پدران عزیز به عنوان مدیران و برنامهریزان نهاد مقدس خانواده ارائه شود:
رهنمود اول- بدانید که لازمه مدیریت بهتر زمان، تعیین هدفهای اصلی زندگی فردی و خانوادگی است. لذا توصیه میشود هدفهایتان را به طور مشخص بنویسید. در ضمن مدیریت زمان نیاز به برنامهریزی، نظم و انضباط دارد.
رهنمود دوم- بدانید که تحقق هر هدف و برنامهای نیازمند زمان مناسب خود است و به تدریج صورت میگیرد.
رهنمود سوم- بدانید که تحقق هر هدف و برنامهای نیازمند انجام چندین فعالیت کوچکتر است.
رهنمود چهارم- بدانید که بدون داشتن هدف های قابل وصول و مشخص، شما نمیتوانید درباره مدیریت زمان خود، یعنی اینکه چگونه، کجا، چرا، کی و... تصمیم بگیرید. همچنین بدون داشتن هدف های معین و مشخص تعیین فهرستی از اولویت زمانی غیرممکن است.
رهنمود پنجم- بدانید که برنامههای زمانی در خانواده، تا حدودی به برنامههای زمانی یکایک اعضای خانواده بستگی دارد.
رهنمود ششم- بدانید که ظرفیت و توان هر کسی متفاوت است (تفاوت های فردی)، بنابراین متناسب با توان و ظرفیت خود و اعضای خانوادهتان برنامهریزی کنید و انتظار داشته باشید.
رهنمود هفتم- بدانید که اولویتها در یک دوره زمانی (برای مثال در یک ماه یا یک فصل خاص) تغییرپذیرند، لذا ضرورت دارد در هر دوره زمانی، اولویتها را بازنگری کنید و تغییر دهید.
رهنمود هشتم- بدانید که شما نمیتوانید و نباید همه انتظارهای دیگران را برآورده سازید و زندگی شخصی و خانوادگیتان را براساس خواستهای دیگران تنظیم و همآهنگ نمایید. بدیهی است کمک کردن به دیگران لذتبخش است، اما اگر این کار از حدتعادل خارج شود میتواند برنامه زندگی شخصی و خانوادگی شما را برهم بزند.
رهنمود نهم- بدانید که هر انسانی با محدودیتهایی روبهرو است و هیچکس کامل نیست. بنابراین از خود و همسرتان انتظارهای کمالطلبانه افراطی نداشته باشید. به طور معمول افراد کمالطلب مستعد مسامحه، به تعویق انداختن و اتلاف وقتاند. میل به کمالطلبی افراطی امکان دارد ناشی از ترس از انتقاد، تحقیر، داوری سختگیرانه و میل به تایید و تحسین شدن باشد. اگر میخواهید بر کمالطلبی افراطی خود غلبه کنید، توصیه میشود برنامه خود را در زمان معینی شروع و در زمان مشخصی به پایان برسانید و برای کارهای خود «ضربالاجل» تعیین کنید. بدیهی است اگر «ضربالاجل» نباشد، نویسندگان برای ابد مینویسند و دوبارهنویسی میکنند!
رهنمود دهم- بدانید برای اینکه بتوانید اوقات خود را از قبل بهتر برنامهریزی کنید، ضرورت دارد به نیازهای خود، همسر و اعضای خانوادهتان در برنامهریزی زمانی توجه کنید.
رهنمود یازدهم- سعی کنید برخی از باورهای نادرست درباره مدیریت ناکارآمد زمان را در ذهن خود از بین ببرید، مانند اینکه: هیچچیز در اختیار من یا ما نیست و همه امور توسط رویدادهای خارجی مهار (کنترل) میشوند.
رهنمود دوازدهم- سعی کنید در گذشته نمانید و توقف نکنید، بلکه افقهای روشن آینده را ترسیم و پیشبینی نمایید.
رهنمود سیزدهم- سعی کنید این نگرش و باور را در ذهن خود ایجاد کنید که شما مسئول زندگی و اعمال شخصی و خانوادگی خود هستید و بر خیلی از امور زندگی تسلط دارید و از فکر قالبی «امان از حرف مردم!» پرهیز کنید.
رهنمود چهاردهم- سعی کنید در درجه نخست نیازهای خود و خانوادهتان را شناسایی کنید و انتظارهای همسر و اعضای خانوادهتان را مدنظر قرار دهید و آنگاه به نیازها و خواستهای دیگران توجه کنید.
رهنمود پانزدهم- سعی کنید با برنامهریزی زمانی، اوقات خود را به طور متنوع تقسیم کنید و از اتلاف وقت در خانواده جلوگیری نمایید.
حضرت علی(ع) در این باره فرموده است: مومن باید شبانهروز خود را به سه قسمت تقسیم کند: زمانی برای نیایش و عبادت پروردگار، زمانی برای تامین معاش و هزینه زندگی و زمانی برای واداشتن نفس به لذتهایی که حلال و مایه زیبایی است. (نهجالبلاغه، حکمت 390).
رهنمود شانزدهم- سعی کنید انجام کارها و مسئولیتها را در خانه میان همسر و اعضای خانوادهتان تقسیم کنید و آنها را در انجام دادن بخشی از کارها و امور مشارکت دهید و بدیهی است وقتی اعضای خانواده در اداره خانه و امور آن مشارکت کنند، به هم نزدیکتر میشوند و در ضمن از وارد شدن فشار به پدر یا مادر کاسته میگردد.
رهنمود هفدهم- سعی کنید در تعیین اولویتها و انجام کارهای فوری و مهم مربوط به امر خانه و خانواده، با همسر و اعضای خانوادهتان مشورت نمایید.
رهنمود هجدهم- سعی کنید برای تنظیم کارها و امور خانواده از یک دفتر یادداشت، تقویم (دیواری یا رومیزی) یا سررسید یا در صورت امکان از دفتر یادداشت الکترونیکی استفاده کنید.
رهنمود نوزدهم- سعی کنید از نوآوری و تنوع استقبال نمایید و از تغییر و تغییر دادن نترسید. شما میتوانید در برنامههای شخصی و خانوادگیتان به تدریج قدمهای کوتاه بردارید تا خود و اعضای خانوادهتان به تغییر عادت کنید.
رهنمود بیستم- سعی کنید کاری را که برای امروز در نظر گرفتهاید، همین امروز انجام دهید و «کار امروز را به فردا نیفکنید». همچنین انجام دادن کارها را به دقیقه آخر (دقیقه نود!) واگذار مکنید، برای مثال، پرداخت قبضهای آب، برق و تلفن به بانک.
رهنمود بیستویکم- سعی کنید از گپ زدن بیهدف و طولانی اجتناب کنید و از مطرح کردن سوالهای تکراری، بیهدف و غیرضروری پرهیز نمایید.
رهنمود بیستودوم- سعی کنید فهرستی از کارهای کوچک و بزرگ خود و خانوادهتان تهیه کنید و زمان شروع و خاتمه تقریبی انجام هر کار را واقعبینانه تعیین نمایید و کنار آن بنویسید و به آن عمل کنید. وقتی که از ما درباره زمان لازم برای انجام یک کار معین سوال میشود، معمولا بدون تفکر و از روی عادت جواب میدهیم: «دو، سه دقیقه!»، در حالی که باید دقیقاً زمان انجام دادن هر کار را تخمین بزنیم و پیشبینی کنیم. برای مثال، 7 تا 8 صبح برای دوش گرفتن و خوردن صبحانه، 8 تا 9 برای خرید کردن، 9 تا 11 صبح برای رفتن به پارک یا بازدید از اقوام، ساعت 19 مراجعت به منزل و خوردن شام و نظایر آن.
رهنمود بیستوسوم- سعی کنید در فهرست تهیه شده، کارهای مشابه را گروهبندی کنید، برای مثال تماسهای تلفنی، خریدهای کوچک، ملاقاتها و نظایر آن.
رهنمود بیستوچهارم- سعی کنید در پایان هر روز کنار کارهای انجام شده، علامت بزنید.
رهنمود بیستوپنجم- سعی کنید عادتهای نادرست خود درباره استفاده از زمان را تغییر دهید، مانند به تاخیر انداختن کارها و انجام دادن کارها در آخرین دقیقه. برخی از افراد از شکست یا به اتمام رساندن یک کار میترسند و در این باره مشکل دارند.
رهنمود بیستوششم- سعی کنید روزانه، برای دقایقی از اعضای خانواده جدا شوید و در خلوت درباره امور جدی و اولویتهای مهم فکر کنید.
رهنمود بیستوهفتم- سعی کنید شماره تلفن و نشانی اشخاص را در دفتر خاصی ثبت کنید و کارت مشخصات افراد را در آلبوم مخصوصی نگهداری نمایید.
رهنمود بیستوهشتم- سعی کنید به مقدار کافی زمانهایی را برای استراحت، غذا خوردن و آشامیدن در نظر بگیرید.
رهنمود بیستونهم- سعی کنید حتیالامکان از زندگی شخصی، خانوادگی و شغلی خودتان لذت ببرید و یادتان باشد که ما فقط یک بار به دنیا میآییم!
رهنمود سیام- سعی کنید برای رسیدگی به امور زندگی خانوادگی، امور تربیتی فرزندان و امور تحصیلی آنان وقت کافی اختصاص دهید و در این زمینه فعالانه برخورد کنید.
رهنمود سیویکم- سعی کنید روز خود را با خوردن صبحانه کامل و بدون شتاب زدگی در کنار اعضای خانواده شروع کنید.
رهنمود سیودوم- سعی کنید برای انجام یک کار، رفتن به محل کار یا ملاقات با کسی، وقتی کافی در نظر بگیرید و طوری برنامهریزی کنید که زودتر از زمان موردنظر به مقصدتان برسید. برای مثال، من کاملا میدانم که برای رسیدن به محل کار یا پختن شام چقدر وقت لازم است.
رهنمود سیوسوم- سعی کنید از تلفن، استفاده موثر و مناسب به عمل آورید. برای مثال، برخی از امور را به صورت تلفنی انجام دهید. قبل از رفتن به محلی یا ملاقات با کسی، از طریق تلفن نشانی کامل محل موردنظر را بگیرید یا از حضور فرد اطمینان پیدا کنید.
رهنمود سیوچهارم- سعی کنید فهرستی از افرادی که باید تلفنی با آنها تماس بگیرید، به ترتیب اولویت تهیه کنید و در زمان مشخصی، تماشهای تلفنی خود را یکباره انجام دهید و ظرف هر یک از تماسها را مشخص نمایید.
رهنمود سیوپنجم- سعی کنید تماس های فوری خود را سریع انجام دهید و آن را به تاخیر نیندازید.
رهنمود سیوششم- سعی کنید به دیگران بگویید که چه زمانی میتوانند با شما تلفنی تماس بگیرند، زیرا ممکن است زمانی که آمادگی ندارید، کسی به شما تلفن بزند و وقت شما را بگیرد یا در کارتان وقفه ایجاد کند، مانند زمانی که شما در آشپزخانه مشغول پختن غذا هستید.
رهنمود سیوهفتم- سعی کنید با گفتن عبارتهایی مانند: «قبل از خداحافظی، آیا مطلب دیگری برای گفتن باقی مانده است؟» یا «امیدوارم بعدا بیشتر در این باره صحبت کنیم»، مکالمههای تلفنی خود را مودبانه خاتمه دهید.
رهنمود سیوهشتم- سعی کنید از مکالمات تلفنی بیهدف و طولانی خودداری نمایید. گاهی ممکن است هنگام گفتوگوی تلفنی با افراد مورد علاقه، زمان را فراموش کنید. بنابراین توصیه میشود از قبل، مدت زمان مکالمه را برای خودتان مشخص کنید و زمان پیشبینی شده را رعایت نمایید.
رهنمود سیونهم- سعی کنید هر چیزی را سر جایش بگذارید تا هنگام نیاز به سهولت و به سرعت آن را پیدا کنید.
رهنمود چهلم- سعی کنید هر روز محیط کار یا زندگیتان را مرتب کنید و اتاق خود را به طور آشفته رها نکنید.
رهنمود چهلویکم- سعی کنید وسایل و اشیایی را که کمتر مورد نیازند، در محل خاصی یا در انباری قرار دهید و وسایلی را که به آنها نیاز ندارید، دور بریزید یا به افراد نیازمند بدهید.
رهنمود چهلودوم- سعی کنید به غیر از کاری که در دست اقدام دارید، کار دیگری را شروع نکنید. برخی از افراد با ریختن انواع کارها به سرشان، میخواهند از انجام یک کار ناخوشایند فاصله بگیرند و فرار کنند.
رهنمود چهلوسوم- سعی کنید ساعت دیواری را در محلی نصب کنید که همه اعضای خانواده بتوانند آن را ببینند.
رهنمود چهلوچهارم- سعی کنید چیدمان وسایل منزل به گونه ای باشد که از هدر رفتن وقت پیشگیری شود و با صرف کمترین زمان به آنها دسترسی پیدا کنید.
رهنمود چهلوپنجم- سعی کنید برنامه مهمانی رفتن و مهمانی پذیرفتن خانواده شما منظم و از روی برنامه خاصی باشد و از مهمانی رفتن و مهمان پذیرفتن اتفاقی و بدون برنامه خودداری کنید.
رهنمود چهلوششم- سعی کنید در برنامهریزی زمانی در خانواده، نیازها و اولویتهای اعضای دیگر را نیز در نظر بگیرید و بدانید که وقت آنها به اندازه وقت شما ارزش دارد. برای مثال، به خودتان بگویید: «هر اندازه سرم شلوغ باشد، برای خواندن کتاب برای بچهها در شب یا بازی با آنها وقت دارم.»
رهنمود چهلوهفتم- سعی کنید به بررسی و ارزیابی عملکرد اوقات زندگی خود بپردازید و ملاحظه کنید چه مقدار زمان به کارهای غیرضروری و چه میزان به امور ضروری اختصاص دادهاید. توجه داشته باشید وقتی کارهایتان از زمانتان بیشتر است، میتوانید به پاکسازی و حذف بعضی از کارها بپردازید یا انجام برخی از کارها را به همسر یا فرزندان خود تفویض کنید.
رهنمود چهلوهشتم- سعی کنید برنامهریزی زمانی متنوعی داشته باشید و انرژی و زمان خود را بهتر توزیع کنید. برای مثال، بخشی از زمان خود را صرف مطالعه و خواندن روزنامه کنید، قسمتی را برای خرید کردن، ورزش کردن و مدتی را برای ملاقات با اقوام و آشنایان اختصاص دهید.
رهنمود چهلونهم- سعی کنید برای تهیه مواد و وسایل مورد نیاز خانه قبلا فهرستی تهیه کنید و بدون هدف برای خرید کردن از خانه خارج نشوید.
رهنمود پنجاهم- سعی کنید کارهای عقب افتاده را بررسی کنید و با برنامهریزی زمانی به ترتیب اولویت کارهایی را که باید انجام شوند، فهرست کنید. بدیهی است همه ما در مورد زمان انجام دادن و چگونه انجام دادن کارها، دارای ترجیحاتی هستیم. برای مثال، کار مستقل، در مقابل کار دستهجمعی، ورزش کردن به تنهایی یا ورزش کردن با دیگران، مطالعه در صبح یا هنگام شب.
رهنمود پنجاهویکم- سعی کنید با خودتان صادق باشید و ببینید از خودتان چه میخواهید، از انجام چه کارهایی لذت میبرید و از چه کارهایی خوشتان نمیآید. با توجه به هدفهای زندگی شخصی و خانوادگیتان برنامه زمانبندی خود را تنظیم کنید.
رهنمود پنجاهودوم- سعی کنید برای انجام هر کاری، زمان کافی و مناسب برای آن تخمین بزنید و در نظر بگیرید و بیش از حد نیاز، زمان صرف انجام کاری نکنید. برای مثال، برای تهیه هدیه عروسی از قبل تصمیم بگیرید و برای نظافت و گردگیری خانه، روز مشخصی را تعیین کنید.
رهنمود پنجاهوسوم- سعی کنید برنامهریزی زمانی منظم و کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت در خانواده خود داشته باشید. برای مثال برای تهیه مسکن، برای ادامه تحصیل و نظایر آن.
رهنمود پنجاهوچهارم- سعی کنید زمانهایی را به شناسایی موانع و عوامل بازدارنده استفاده بهینه از زمان اختصاص دهید و برای رفع آنها به فکر کردن بپردازید. این کار را میتوانید در پایان هر روز یا در پایان هر هفته انجام دهید. بدیهی است برخی از موانع مرئی و برخی نامرئیاند. همچنین آگاه باشید که بعضی از موانع تحت کنترل ما قرار دارند و تعدادی از موانع در اختیار ما نیستند. بنابراین شما اجازه ندارید خود را سرزنش کنید و به طور غیرواقعی به خودتان «زور» بگویید و فشار آورید و در نتیجه احساس گناه کنید.
رهنمود پنجاهوپنجم- سعی کنید همواره به موقع به خانه برگردید، به موقع در کنار اعضای خانواده شام بخورید، به موقع و به قدر کافی بخوابید و به موقع از خواب بیدار شوید.
رهنمود پنجاهوششم- سعی کنید همواره به موقع سرکار خود حاضر شوید و ساعت های مشخصی را به کار خارج از خانه اختصاص دهید.
رهنمود پنجاهوهفتم- سعی کنید برای فردا و فرداهای خود و خانواده خود برنامه زمانی داشته باشید. بدون شک در عصر و زمان کنونی شایسته نیست بگوییم: «چو فردا بیاید، فکر فردا کنیم؟!»
رهنمود پنجاهوهشتم- سعی کنید برای اوقات فراغت خود و ایام پایان هفته برنامهریزی داشته باشید و به قدر کافی استراحت کنید و به امور تفریحی بپردازید از تعطیلی و استراحت هراس نداشته باشید و احساس گناه نکنید.
رهنمود پنجاهونهم- سعی کنید برای پایان مرخصی سالانه خانواده خود برنامهریزی زمانی داشته باشید.
رهنمود شصتم- سعی کنید در طول سال، یک یا دو بار از مرخصی کوتاه استفاده کنید و با همسر و اعضای خانوادهتان به مسافرتهای کوتاه بروید. توصیه میشود وسایل و اشیایی را که باید همراه خود ببرید، فهرست کنید. برای مثال شناسنامه، بلیت، دارو، دوربین عکاسی، دفتر تلفن، پول به قدر کافی، چتر، دفترچه بیمه، وسایل ورزشی، وسایل بازی و نظایر آن.
رهنمود شصتویکم- سعی کنید ساعتهایی را که از نظر زیستشناختی و روانشناختی میزان انرژی شما را در بالاترین سطح قرار دارد، شناسایی کنید و مهمترین کارهای خود را در آن ساعت ها انجام دهید. برای مثال، توصیه میشود صبحهای زود مطالعه و عصرها ورزش کنید.
رهنمود شصتودوم- سعی کنید برای حفظ و تمرکز حواس خود، محیط کار مطلوبی فراهم کنید و عوامل مزاحم را از میدان دید خود دور کنید. برای مثال میز خود را در محلی دور از رفتوآمد و صدای تلویزیون قرار دهید.
رهنمود شصتوسوم- سعی کنید با گفتن «نه» به درخواستها و تقاضاهای دیگران، برنامه زمانبندی خود را دچار وقفه یا قطع نکنید و از برنامه زمانی خود حفاظت نمایید. برای مثال، برای نپذیرفتن دعوت به شرکت در یک میهمانی، بگویید: «متشکرم که به فکر من یا ما بودهاید، خیلی دوست داشتم در این برنامه شرکت کنم، اما متاسفانه نمیتوانم.»
رهنمود شصتوچهارم- سعی کنید کارهایی را که میخواهید انجام دهید، بر حسب اولویتها و میزان اضطرار و اهمیت، سازماندهی نمایید. برای مثال انجام یک کار (ثبتنام فرزند در مدرسه) بر کار دیگر (تماشای سریال تلویزیونی) اولویت دارد یا رسیدگی به امری مهم است، اما انجام دادن امر دیگری مهمتر است.
رهنمود شصتوپنجم- سعی کنید از دفعالوقت کردن، اهمالکاری و به تاخیر انداختن کارها اجتناب کنید و تمام کارهای نیمهتمام را انجام دهید. از خودتان صادقانه و صمیمانه سوال کنید: چرا این کار را انجام میدهم؟ اگر انجام این کار را به تاخیر اندازم، چه اتفاقی میافتد؟ آیا من دچار ترس از شکست و شک و دودلی نشدهام؟ اگر خواندن کتابی را شروع کرده و نیمهتمام رها کردهاید، همین امروز به خواندن آن ادامه دهید و آن را تمام کنید.
رهنمود شصتوششم- سعی کنید بخشی از اوقات فراغت خود و اعضای خانوادهتان را به ورزش کردن اختصاص دهید و به تماشای موزهها یا گنجینهها بروید.
رهنمود شصتوهفتم- سعی کنید محیط کار و زندگیتان مرتب و سازمان یافته باشد، تا در صورت نیاز به نامهای، وسیلهای یا چیزی، زمان فراوان و انرژی زیادی از بین نرود.
رهنمود شصتوهشتم- سعی کنید در اولین فرصت نسبت به تعمیر وسایل ضروری خانه، مانند ماشین لباسشویی وجاروبرقی اقدام کنید. بدیهی است دفعالوقت و به تاخیر انداختن اینگونه امور موجب کاهش کارایی شما و همسرتان میشود.
رهنمود شصتونهم- سعی کنید با توجه به شرایط جدید و نیازهای خود و همسر و اعضای خانوادهتان در برنامهریزی زندگی خود انعطافپذیر باشید و تجدیدنظر کنید. اگرچه توصیه میشود تا حد امکان برنامهای را که تنظیم کردهاید، رعایت نمایید.
رهنمود هفتادم- به عنوان آخرین توصیه سعی کنید برنامه زمانبندی خود را اجرا کنید و پیشرفتها و موفقیتهای خود را به خودتان تبریک بگویید و به خودتان پاداش بدهید. بدیهی است هر برنامه زمانی هر قدر هم خوب تنظیم شده باشد، اگر اجرا نشود و لباس عمل به آن نپوشانید، هیچ حاصل و نتیجهای برای شما در بر نخواهد داشت. در همه حال باید از خداوند بزرگ توفیق عمل بخواهیم.