گروه بینالملل - علی قنادی: اسراییل در یازدهمین روز از حمله به لبنان، خود را برای عملیات زمینی تمامعیار و اشغال عمق 32 کیلومتری خاک لبنان آماده میکند.
اسراییل از چهارشنبه هفته پیش و با گذشت 9 روز از هدفگیری همزمان تاسیسات زیربنایی و شهروندان لبنانی که برخی استراتژیستها آن را نوعی گرتهبرداری از استراتژی آمریکا در جنگ عراق میدانند، حمله محدود از مناطق صفر مرزی به داخل خاک لبنان را شروع کرد. هدف حمله نظامی محدود اسراییلی به مناطق مرزی لبنان که در اصطلاح نظامی به آن تاکتیک «ناخنگ زدن» میگویند، ارزیابی تواناییهای زمینی حزبالله و یا به اصطلاح اجرای تاکتیک آزمون و خطا بود.
با گذشت سه روز از حمله محدود زمینی که با مقاومت نیروهای حزبالله، کشته شدن دست کم چند سرباز اسراییلی و انهدام حداقل 6 دستگاه تانک پیشرفته مرکاوا همراه بود، منابع نظامی در جنوب لبنان از تغییرات آرایش نظامی سربازان در نقطه صفر مرزی لبنان با سرزمینهای اشغالی فلسطین خبر میدهند.
رویترز دیروز به نقل از وزارت دفاع اسراییل از فراخوانی سه هزار سرباز ذخیره اسراییلی به خدمت خبر داد. سایت اینترنتی نیوز اسکاتزمن هم از تلآویو گزارش کرد که اسراییل کار انتقال شمار زیادی از سربازان، ادوات جنگی و تانکهای خود را به امتداد مرزهای شمالی با لبنان شروع کرده است.
براساس گزارشها، ارتش رژیم صهیونیستی چیزی بین دو تا سه لشکر خود را برای حمله زمینی به جنوب لبنان آماده کرده است.
گفته میشود هدف رژیم صهیونیستی از حمله گسترده زمینی به جنوب لبنان، اشغال این بخش تا عمق 32 کیلومتری و ایجاد یک کمربند حایل برای جلوگیری از حمالت موشکی و راکتی حزبالله به شهرهای مهم است.
طی چند روز گذشته رژیم صهیونیستی با استفاده از ابزارهای پیشرفته اطلاعاتی حملات موشکی و راکتی حزبالله به عمق استراتژیک خود را کنترل یا محدود میکرد، با این حال حزبالله اغلب توانست با استفاده از تاریکی شب و استفاده از تاکتیک «شلیک و فرار»، حملات خود به شهرهای مهم اسراییل از جمله حیفا را انجام دهد.
از نظر استراتژیستهای اسراییلی اشغال عمق 32 کیلومتری جنوب لبنان تا رودخانه لیتانی توانایی موشکی حزبالله را محدودتر خواهد کرد، ولی تحلیلگران نظامی معتقدند که اسراییل برای اجرای این سناریو با چند مشکل اساسی روبهرو است:
1- فقدان ارزیابی صحیح از توانایی واقعی حزبالله: گفته میشود که حزبالله موشکهایی با برد 200 کیلومتر در اختیار دارد که حتی با فاصله زیاد از نطقه صفر مرزی هم میتواند عمق استراتژیک اسراییل را هدف بگیرد.
2- ماهیت ژئوپلتیک منطقه و توانایی حزبالله: جنوب لبنان منطقه کوهستانی است که اجرای عملیات نظامی در ان به شدت مشکل است و علاوه بر این فاصله زمانی میان اجرای فاز هوایی و فاز زمینی عملیات به حزبالله فرصت داده تا نیروهای خود را در این منطقه سازماندهی و مستقر کند. عملیات محدود نظامیان اسراییلی و اجرای تاکتیک «ناخنک زدن» طی چند روز گذشته که برای طرف اسراییلی با تلفات قابل توجهی همراه بود، اجرایی شدن این مرحله را دشوارتر میکند.
3- حتی اگر ارتش اسراییل در عملیات زمینی موفق شود و بتواند تا عمق 32 کیلومتری خاک لبنان کمربند امنیتی ایجاد کند، تجربه عملیات لیتانی در سال1978 و عقب نشینی سال 2000 سربازان اسراییلی، دورنمای حضور در جنوب لبنان و هزینههای ناشی از آن را با ابهامهای جدی روبهرو کرده است.
عقبه دیپلماتیک
در حالی که خبر آماده شدن رژیم صهیونیستی برای حمله زمینی تمامعیار به جنوب لبنان چشمانداز بحران خاورمیانه را پیچیده کرده، دیروز در واشنگتن اعلام شد که کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه بوش خود را برای سفر به اسراییل آماده میکند.
گفته میشود که رایس برای بحث، مذاکره و ارایه طرحی برای پایان بحران بین لبنان و رژیم صهیونیستی به خاورمیانه سفر میکند. خود رایس هم این موضوع را تایید کرد، ولی به صراحت گفت که صحبتی از «آتشبس فوری» در میان نیست.
رایس دیروز در آستانه سفرش گفت: آتشبس در حالی که ما را به وضع موجود برگرداند، کار اشتباهی است.
این سخنان رایس که برخی آن را چراغ سبز ایالات متحده برای اجرای فاز زمینی حمله اسراییل به لبنان میدانند، حاوی مفاهیم خاصی است.
طی روزهای اخیر فشار بینالمللی برای جلوگیری از حملات اسراییل به لبنان تشدید شده و حتی فرانسویها طرحی برای آتشبس فوری در مرزهای لبنان و فلسطین اشغالی ارایه کردهاند که قرار بود دیشب در مقر شورای امنیت بررسی میشود. گفته میشود که دولت بوش به دنبال اجرای طرح چندمرحلهای است که زمان لازم برای برخورد رژیم صهیونیستی با حزبالله را فراهم میکند. شبکه سیبیسی نیوز به نقل از منابع آمریکایی و اروپایی گزارش کرد که واشنگتن 10 روز به اسراییل فرصت داده تا قبل از اجرای آتشبس تهدید نظامی حزبالله را برطرف کند.
این طرح به معنی چراغ سبز ضمنی برای اجرای عملیات تمامعیار زمینی در جنوب لبنان است، ولی آمریکا طی هفته جاری و در خلال انجام این عملیات تلاش خواهد کرد اسراییل، لبنان (دولت)، اتحادیه اروپا، سازمان ملل و سایر بازیگران بحران لبنان را در رم دور هم جمع کند و یک طرح 2 مرحلهای را اجرایی نماید:
1- استقرار یک نیروی صلحبان بینالمللی در جنوب لبنان و مناطقی که حزبالله از آن موشک شلیک میکند.
2- استقرار ارتش لبنان در تمام مناطق از جمله جنوب.
این درست همان چیزی است که رژیم صهیونیستی از دو هفته عملیات نظامی و انهدام زیربناها و کشتار شهروندان لبنانی در سر میپروراند. با این حال تحلیلگران سیاسی نسبت به کارآمدی و اجرایی شدن این طرح به دیده تردید نگاه میکنند.
فراسوی پیشفرضها
حمله دو هفتهای اسراییل به جنوب لبنان و هدفگیری همزمان تاسیسات زیربنایی و غیرنظامیان با این پیشفرض طراحی شد که آماج «بارانهای تابستانی» اسراییل دولت و شهروندان لبنانی را در مقابل حزبالله قرار خواهد داد و سناریوی پایانی آن به خلع سلاح و انزوای حزبالله خواهد انجامید.
هفته پیش و در اوج حملات، وقتی دوربینهای تلویزیونی و ماهوارهای غربی در بیروت با تصاویر گزینشی فریاد زنان و مردانی را روی آنتن میفرستادند که فریاد میزند: «ما دیگر حزبالله و ویرانی لبنان را نمیخواهیم» فاز رسانهای عملیات اسراییلیها در حال اجرا بود. ولی دیروز تنها ساعاتی بعد از پخش گزارشهای مربوط به طرح اسراییل برای حمله فراگیر به جنوب لبنان، الیاس المور، وزیر دفاع لبنان به صراحت گفت که ارتش لبنان با هرگونه تهاجم نظامی مخالف است. او افزود: «ما از هر شهروند لبنانی، مسیحی یا مسلمان که میخواهد از سرزمین خود دفاع کند، استقبال میکنیم.»
این جملات المور که جزو وزرای برجسته کابینه فواد سینیوره نخستوزیر لبنان است، حاوی این مفهوم است که دولت غربگرای لبنان، حزبالله را برای دفاع از جنوب کشور محدود نخواهد کرد.
الان که نزدیک به دو هفته از حملات نظامی به جنوب لبنان گذشته و اسراییلیها برای اجرای فاز زمینی عملیات آماده میشوند، این احساس فزاینده وجود دارد که دولت سینیوره نه قادر و نه مایل است که بر سر راه دفاع وطنی حزبالله در برابر تهاجم رژیم صهیونیستی سنگاندازی کند. اشغال نظامی جنوب لبنان حتی برای کوتاه مدت در فرآیندی معکوس جایگاه حزبالله را به عنوان یک نیروی سیاسی و نظامی تاثیرگذار تقویت خواهد کرد.