گروه سیاسی: مدتی است فعالیت جنبش دانشجویی به دلایل مختلف دچار سرخوردگی و کسالت شده است و شور و نشاط، به خصوص سالهای پس از 76 را ندارد.
شاخه دانشجویی احزاب چپ و راست درباره وضعیت جنبش دانشجویی اظهارنظر کردهاند.
رییس شاخه دانشجویی حزب اعتماد ملی با بیان اینکه حضور تشکیلاتی احزاب در دانشگاهها به مصلحت احزاب و دانشگاه نیست، اظهار داشت: «وجود دفتر تشکیلاتی در دانشگاهها امکانپذیر و کارآمد نیست و از این رو با وارد شدن به معادلات سیاسی و تشکیلاتی دانشگاهها مخالف هستیم.»
روحالله اوحدی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه در شرایط فعلی سستی و رکود در بدنه دانشجویی حاکم است، خاطرنشان کرد: «در شرایطی که بدنه دانشجویی و بخشی از فعالان سیاسی منتقد دولت با رکود و رخوت فعالیت سیاسی مواجهاند به نظر میرسد که تنها گرایشات همسو با دولت دارای نشاط فعالیت در دانشگاهها هستند.»
وی با بیان اینکه فضای دانشگاهها در دوران اصلاحات در بخشهای مختلف پویا و فعال بود، تصریح کرد: «بعد از 18 تیر 78 به دلیل مشکلات ایجاد شده برای دانشگاه، ضربات مختلفی به آن وارد و جریان دانشجویی دوران افولی را طی کرد که اکنون یعنی بعد از انتخابات دوره نهم ریاست جمهوری بدنه دانشجویی وارد برهه جدیدی شد و بر این اساس بخشهای همسو با دولت به جهت مبارزه با ظلم در پرونده هستهای و دیدگاه ظلمستیزی در این پرونده و همچنین حمایت حاکمیت حالت جنبشی و فعالی را به خود گرفته است.» اوحدی با دفاع از اینکه دانشگاه باید نقش سیاسی ایفا کند، اظهار داشت: «دیدگاههای امام خمینی(ره)، بیانگر حساسیت خاص ایشان نسبت به دانشگاه است، چرا که امام خمینی(ره)، دانشگاه را مایه استقلال کشور میدانستند و بر این مساله که استقلالطلبی مغز دانشجو باعث استقلال کشور و دانشگاه و رهایی از وابستگی خواهد شد، تأکید داشتند؛ بنابراین با این نگاه ضرورت سیاسی بودن دانشگاه و توجه دانشجو به مسائل پیرامونش مشخص میشود.»
رییس شاخه جوانان حزب اعتماد ملی با بیان اینکه نگاه صرف علمی به دانشگاه نمیتواند در جامعه کارآیی لازمی داشته باشد، ادامه داد: «از سیاسی بودن دانشگاه و حساس بودنش نسبت به سرنوشت کشور و موضعگیری و تحلیل در رابطه با مسائل مختلف دفاع میکنیم و بر این باورم که نگاه و سیره امام خمینی(ره)، و به طور کلی نظام سیاسی کشورمان تایید کننده این امر است.»
وی فعالیت احزاب در حوزه سیاسی را فضای رقابتی معطوف به ساخت قدرت عنوان و بر این مساله که در دانشگاه نمیتوان چنین رویکردی را در حوزه سیاست داشت، تاکید کرد و ادامه داد: «در دوران اصلاحات این نقشها دچار اختلاط و باعث شد که هم به سیاست و هم دانشگاه ضربه وارد شود و بدبینی ایجاد گردد و همچنین سبب افزایش هزینه فعالیت سیاسی در دانشگاه شد.»
این فعال سیاسی با اشاره به طرح استراتژی خندق که از سوی احزاب تعریف شده بود، تصریح کرد: «با سرایت طرح استراتژی خندق در فضای سیاسی کشور به حوزه دانشگاه، رقابت بین احزاب به تضاد و درگیری تبدیل و در میدان دانشگاهها باز تولید شد که در همین راستا نگاه تقابلی برخی جریانات که حضور خود را در نبود جریانی دیگر تعریف میکردند تبعات شدیدتری را به دانشگاه و جریان دانشجویی وارد کرد.»
اوحدی حفظ استقلال کشور را در حفظ سیاسی بودن دانشگاه، تفکیک و شفاف سازی مرز فعالیت احزاب و دانشگاه دانست و اظهار داشت: «ارتباط و تعامل احزاب با دانشگاه، تشکلها و جنبش دانشجویی و همچنین فعالان سیاسی و دانشجویی با حفظ مرزبندی تشکیلاتی میتواند مفید و بدون وارد کردن ضربهای به بدنه جنبش دانشجویی صورت گیرد.»
وی با بیان اینکه جنبش دانشجویی به عنوان یک جریان حامی اصلاحات در این دوران هزینههای بسیاری پرداخت کرده است، گفت: «از آنجا که جریان اصلاحات نتوانست پاسخ لازمی به خواستها و مطالبات جنبش دانشجویی ارائه دهد بدنه این جنبش در برآورد کلی با تلقی سوءاستفاده از فعالیتها و رفتارهایش برای کسب قدرت، دچار سرخوردگی و یأس شد.»
شهاب فروقاسمی، رییس کمیته دانشجویی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نیز اظهار داشت: «احزاب میتوانند از دانشجویان حفاظت کنند؛ در فضای فعلی نیروهای فعال دانشجویی دوره بازنگری خود را طی میکنند و دور از هیاهو و رقابتهای سیاسی دورنی یا بیرونیشان در مقام نقد گذشته و مخالفان خود هستند.»
وی معتقد است: «به نظر میرسد بعد از دوره تندی که در اوایل دهه 80 اتفاق افتاد یک نوع مخالفت با جریان اصلاحات دنبال میشد، امروز جنبش دانشجویی در فضایی قرار گرفته که سیاست انتقاد و اتحاد صادق شده است و به نوعی ارتباط و تعامل با اصلاحطلبان در عین اینکه خود را به عنوان شاخه دانشجویی و بدنه دانشجویی جریان اصلاحات نمیشناسد، ایجاد شده است. دانشجویان این فرصت را دارند که به دور از هیجانات، صحیح تصمیم بگیرند. در حال حاضر سیاست خردمندانهتری در حال شکلگیری است. پراکندگی و وجود نهادهای متعدد که طبیعتا تاثیرگذاری متفاوتی دارند در فضای دانشجویی پراکندگی به وجود آورده و بردار متفاوتی را تشکیل داده است.»
این فعال سیاسی با بیان آنچه آن را دچار بحران شدن فضای دانشگاهها در حوزه حاکمیت میخواند، ابراز عقیده کرد: «به هر حال فشارها بر روی دانشجویان زیاد شده است، ما در حال حاضر شاهد توقیف نشریات دانشجویی و احضار دانشجویان به کمیتههای انضباطی هستیم و این فضا در جهت آن است که دانشجویان جدیدالورود را از ورود به عرصه سیاسی منع کنند. ما شاهدیم اکثر نشریات دانشجویی در همان شمارههای اول یا دوم مشکل پیدا میکنند. باید دید عقلانیت به وجود آمده چگونه میتواند با این فشارها تعامل برقرار کند.»
رییس کمیته دانشجویی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با بیان اینکه فضای بین دانشجویان قبل از انقلاب غیر اسلامی نبود، اظهار داشت: «معتقدم انقلاب اسلامی بخش عمدهای از موفقیت و پیروزی خود را مدیون حضور بدنه دانشجویی در عرصه انقلاب است. ورود افرادی چون دکتر شریعتی در این انقلاب بسیار نقش داشت. ورود اسلام نوگرا و تحولخواه که از طریق امام خمینی(ره) ترویج میشد و ایجاد حرکت به دلیل نزدیکی برداشت اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و جنبش دانشجویی از اسلام بود که برداشت مدرنتری به گرایش اسلامی فقهی سنتی به وجود آورد و مورد توجه جنبش دانشجویی قرار گرفت، این همکاری و نزدیکی فکری باعث شد نگاه جدید وارد تودههای جامعه شود و پیروزی انقلاب اسلامی بوجود آید.»
عضو شورای مرکزی شاخه جوانان حزب موتلفه ایران اسلامی نیز در این رابطه با دلیل کمرنگ شدن نقش احزاب در دانشگاهها ابراز عقیده کرد: «برخی گروهها به دلیل عدم حرکت در راستای اعتقاد به نظام، ولایت فقیه، قانون اساسی، و رهبری نقش احزاب را در دانشگاهها کمرنگ و نوعی بیاعتمادی را در دانشجویان نسبت به احزاب ایجاد کردند.»
شهاب با تأکید بر شناخت تاریخچه جنبش دانشجویی اظهار داشت: «ماهیت دانشگاهها قبل از انقلاب به دلیل نفوذ فرهنگی غربی، ضد اسلامی بود که با نهضت تحولخواهی امام(ره)، افکار غربی و شرقی موجود در دانشگاهها به سمت افکار اسلامی حرکت کرد که این نهضت شروعی برای وحدت عمل بین حوزه و دانشگاه و پیروزی انقلاب اسلامی بود.»
وی ماهیت جنبش دانشجویی را بعد از انقلاب، دفاع از آرمانها و پیشبرد اهداف انقلاب عنوان و تصریح کرد: «در یک تقسیمبندی کلی، بعد از انقلاب تا دوم خرداد 76 را میتوان دوره آرامی برای جنبش دانشجویی تعریف کرد که پس از آن تا سال 1380 این جنبش ماهیت ساختارشکنی را به خود گرفت، اما در شرایط کنونی جنبش دانشجویی با آرامش سیاسی در جهت انجام تحولی بزرگ فعالیت میکند و به هیچ عنوان دچار انسداد نشده است.»
شهاب با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر آن که دانشجویان باید مدیریت تحول را در کشور داشته باشند، افزود: «از آنجا که افکار دانشجویان به سمت جناح و گروه خاصی نیست، آنها با کمک حوزه میتوانند مدیریت کشور را هدایت و با عملیتر کردن وحدت بین حوزه و دانشگاه به سمت پیشبرد اهداف انقلاب گام بردارند.»
این فعال سیاسی، فعالیت تشکلهای دانشجویی را در شرایط فعلی مهم دانست و ادامه داد: «در شرایط فعلی بهترین عملکرد، حرکت در جهت پیشرفت کشور رسیدن به جامعه ایدهآل اسلامی است که در این میان احزاب نیز با فعالیت در راستای مرامنامه، اساسنامه و در چارچوب قانون نقش پررنگتری را میتوانند ایفا کنند.»
وی رابطه دانشجویان با احزاب را در شرایط فعلی کمرنگ خواند و اظهار داشت:«برخی دانشجویان پس از فارغالتحصیلی با ورود به احزاب فعالیت سیاسیشان را ادامه میدهند و بعضی دیگر نیز با درگیر شدن در مسائل دیگر از اینگونه فعالیتها کنارهگیری میکنند.» شهاب، مهمترین نقش احزاب در پویایی جنبش دانشجویی را ایجاد اعتماد بین آنها دانست و ابراز عقیده کرد: «در دورهای احزاب به دلیل برخی شعارهای ضد نظام جنبش دانشجویی را نسبت به خود بیاعتماد کردند که صورت اعتمادسازی احزاب براساس قانون اساسی، ولایت فقیه و چارچوب نظام، ارتباط آنها با جنبش دانشجویی دچار هیچ مشکلی نخواهد شد.»
وی با بیان آنچه استفاده ابزاری برخی احزاب در برخی مواقع از دانشجو میخواند، گفت: «از آن جا که در شرایط فعلی جنبش دانشجویی در حالت گذار به سر میبرد شاهد پررنگتر شدن بحثهای علمی در دانشگاهها هستیم.»
این فعال سیاسی، مهمترین نقش احزاب را هدایت، آزادی، استقلال و مردمسالاری دینی عنوان و خاطر نشان کرد: «در شرایط فعلی احزاب به دلیل بیاعتمادی موجود در بین دانشجویان نمیتوانند در دانشگاهها دفتری را ایجاد کنند که این مساله نیز با ایجاد اعتماد حل خواهد شد؛ چرا که حضور احزاب در دانشگاه با توجه به شرح وظایفش هیچ مانعی ندارد.»
وی با بیان این که جنبش دانشجویی پس از روی کارآمدن دولت خاتمی به سمت جنبش اصلاحطلبی کشیده شد، ابراز عقیده کرد: «واقعه 18 تیر براساس خط دهی حزبی به دانشجویان صورت گرفت که پس از آن برحسب اهداف برخی احزاب دوم خرداد با دادن شعارهایی قصد آسیب زدن به مبانی نظام و کشاندن نظام جمهوری اسلامی به سمت انفعال را داشتند که در این راستا جدایی روحانیت از بخشی از جنبش دانشجویی که یکی از سیاستها و راهبرد دشمنان انقلاب نیز است، به این جنبش آسیب وارد کردند.»
وی دور شدن از آرمانهای اصیل جنبش دانشجویی، مشارکت برای کسب قدرت و وابستگی به جریانهای ضد نظام را آسیبهای تهدیدکننده جنبش دانشجویی دانست و گفت: «افرادی که در ابتدای حضور خاتمی از وی پشتیبانی کردند، در سال آخر دولتش تنها با هو کردن و به هم ریختن جلسه وی با دانشجویان پرداختند که تمام این مسایل نتیجه بیاعتمادی دانشجویان نسبت به حاکمیت شد.»