آینده اصلاحات از دیدگاه اصلاح‌طلبان

ایسنا ـ اصلاحات نیازمند تبار‌شناسی، نوسازی و تعریفی دوباره است.
شاید اکنون زمان مناسبی نباشد که بتوان قضاوت درست و قطعی از وضعیت اصلاح‌طلبان داشت. آن‌ها خودشان زمان یک قضاوت درست را انتخابات آینده می‌دانند. گرچه تاکید دارند که این قضاوت زمانی قابل اعتناست که شرایط انتخابات عادلانه باشد. با توجه به تمهیدات در نظر گرفته شده از سوی جبهه‌ی ‌اصلاحات، اصلاح‌طلبان معتقدند که وضع آن‌ها در انتخابات بعدی بهتر خواهد بود. آن‌ها سعی دارند به یک اتحاد استراتژیک در جبهه‌ی اصلاحات دست یابند. بسیاری از اصلاح‌طلبان هنوز ایفای نقش برجسته‌تر سید‌محمد خاتمی را در حرکت اصلاحات خواستارند و ارتباط گسترده‌تر وی با مردم سراسر کشور را فرصت مناسبی برای تشریح دستاورد‌ها و عملکرد دولت اصلاحات می‌دانند.
حتی برخی مخالفان دولت‌ اصلاحات نیز از خاتمی به عنوان پرچمدار جریان اصلاح‌طلبی ایران نام می‌برند و از وی خواسته‌اند که بعد از هشت سال از فعالیت اصلاح‌طلبان تعریفی از اصلاحات ارائه دهد. سران‌ اصلاح‌طلب نیز معتقدند که امروز باید با توجه به اشتباهات و پیروزی‌هایی که در این مدت به دست آورده‌اند به دنبال یافتن ادبیات جدیدی باشند تا بتوانند با هجوم‌های عوام‌گرایانه مقابله کنند. آن‌ها هم‌چنین سعی می‌کنند با توجه به انتظارات مردم، همگرایی نسبی خود را به سطح قابل‌ توجهی برسانند.
محمد خاتمی رییس‌جمهور سابق کشورمان که وی را رییس‌جمهور دولت اصلاحات می‌نامیدند، اصلاحات را دارای ابهام‌هایی در عملکرد، تعریف و چشم‌انداز می‌داند. وی بر اهمیت تبار‌شناسی اصلاحات و این که بدانیم جریان اصلاحات با تبار گذشته خود چه به لحاظ ماهیت و چه به لحاظ هویت پیوند دارد، تاکید کرده است.
سه محور "آزادی، استقلال و پیشرفت" قوام‌بخش اصلاحات موردنظر خاتمی در عرصه حیات ‌اجتماعی است و خاطرنشان می‌کند که جریان ‌اصلاح‌طلب در این دوره باید به مبدأ خود یعنی انقلاب اسلامی بنگرد.
آیا ضرورتی به باز تعریف‌اصلاحات وجود دارد؟ خاتمی به این سوال ایسنا پاسخ داد: خود اصلاحات، نیاز به اصلاحات دارد. اصلاحات در متن به راه خود ادامه خواهد داد، اما کسانی هستند که رهبری ‌اصلاحات را داشته‌اند و یا می‌خواستند چنین باشند و یا مدعی اصلاحات در جامعه بوده‌اند. آن‌ها مرتکب اشتباهاتی شده‌اند و در طول تجربه قطعاً به راه‌های بهتری دست پیدا کرده‌اند. این اصلاحات قطعاً باید مورد بازشناسی قرار گیرد.
رییس‌جمهور سابق کشورمان تاکید دارد که حرکت اصلاحات به‌سوی آزادی، استقلال و پیشرفت است و اصلاحات واقعی آن است که از موضع دین خواستار این سه برای جامعه است. اصلاح‌طلبان شعارهایی داده‌اند که گفته می‌شود نتوانستند آن‌ها را با زندگی مردم تبیین کنند. الان فرصت تبیین آن‌هاست. اگر اصلاحات هنوز روشی بلارقیب است، امروز فرصت آن است که آن را تبیین کنند. آیا سکوت اصلاح‌طلبان به معنای بی‌برنامگی است؟ آن‌ها چنین فرضیه‌ای را رد می‌کنند.
محمدصادق جوادی حصار یک عضو حزب اعتمادملی در این‌باره طی گفت‌وگویی با ایسنا به تشکیل حزب اعتماد ملی از سوی مهدی‌ کروبی و یا تاسیس بنیاد باران توسط سیدمحمد خاتمی اشاره کرد و گفت: این فعالان ‌سیاسی هم‌اکنون برای رسیدن به یک چشم‌انداز بهتر در آینده و تقویت مدیران عالی و برجسته، فعالیت‌های گذشته را ارزیابی می‌کنند؛ از این رو نمی‌شود گفت این افراد بیکار نشسته‌اند.
"اصلاح‌طلبان کارهای زیادی دارند که باید انجام دهند" این جمله از بین تحلیل‌های افراد همین طیف خارج شده است که تاکید دارند: امروز نباید اصلاح‌طلبان به بهانه‌ی این‌ که قدرت اجرایی در اختیار ندارند بیکار نشسته و دست‌روی‌ دست بگذارند بلکه باید همه‌ی نیروهای با‌ انگیزه وارد میدان شوند و اگر کسی ناامید شده و انگیزه‌ی خود را از دست داده حتماً باید کنار گذاشته شود. علی‌رغم این‌که برخی افراد مانند اسدالله بادامچیان از اعضای حزب موتلفه‌ی‌اسلامی در گفت‌وگو با ایسنا اعتقاد خود را اینگونه بیان کرد که اصلاح‌طلبان مرده‌اند و کاری از دست مرده بر‌نمی‌آید، عزت‌الله سحابی در رابطه با اصلاحات و سرنوشت آن را در کشور اظهار داشت: جریانات ‌اصلاحات باید نقد شود ولی به نظر من هنوز شکست نخورده است.
اما بادامچیان اصلاحات را جریان مرده‌ای می‌داند که حتی با نفس مسیح نیز شانس زنده شدن را ندارد، جریان اصلاحات از نظر وی فاقد تعریف و استراتژی مشخص است تا آن‌جا که گفته است: جریانی که در تعریف علمی از خود پایش می‌لنگد چطور می‌خواهد مجدداً به صحنه ‌سیاسی کشور بیاید. از سوی دیگر مصطفی کواکبیان دبیر‌کل حزب مردم‌سالاری نیز در گفت‌وگو با ایسنا تاکید کرده است: اصلاحات جدا از مردم، از اول هم مرده بود؛ ولی اصلاحات مردمی، هیچ‌گاه نخواهد مرد.
وی اصلاحات را نیازمند برنامه، استراتژی، رهبری مشخص و اهداف معین می‌داند که باید مانیفست شفاف و مشخصی در راستای تداوم آن مدنظر قرار گیرد و چنین اصلاحاتی نخواهد مرد.