امام موسی صدر از نگاه شخصیت‌ها

دکترسلیم‌ الحص، نخست‌وزیر اسبق لبنان
امام صدر، پناهگاه نیازمندان و ملجأ و پناه ستمدیدگاه و پایمال‌شدگان بود. امام صدر با تمام وجود و تمام اعضا و جوارح خویش، وضعیت اسفبار مردم را از نزدیک لمس می‌کرد. در مناطق محروم، شریک غم‌ها و رنج‌های مردم بود و صدای رسای آنان در برابر مسئولان و سردمداران کشور بود.
فوزی صلوخ، وزیر امور خارجه لبنان
آثار و برکات این شخصیت بزرگ تنها به لبنان و یا کشورهای عربی و یا حتی منطقه محدود نمی‌شود، بلکه همه این عرصه‌ها را درمی‌نوردد و سراسر قاره آفریقا را هم دربرمی‌گیرد.
شیخ قبانی، مفتی اهل تسنن لبنان
حرکت امام موسی صدر از آن سرچشمه جاودان و همیشه جوشان نشأت گرفت و تلاش و توجه او به همه مردم، بر مبنای آن ارزش‌های فرهنگی والا بنیان نهاده شد. او مردم را هم به زبان اندیشه و هم به زبان دل مورد خطاب قرار داد و بدین‌سان، به دل‌های مردم راه یافت. توده‌ها گرداگرد او جمع شدند و اندیشه‌ها به یاری دانش او بارور شدند و از دانش و فرهنگ و معرفتی که خداوند به او ارزانی داشته بود، به خوبی بهره جست و از ارزش‌های اسلامی و فرهنگ جهانی که در دل و اندیشه او جای گرفته بود، یاری گرفتند، چرا که تمامی ملت‌ها و امت‌ها و همه مردم را در سراسر گیتی مخاطب قرار داده بود، چنان‌که خداوند متعال در قرآن کریم همه مردم را مخاطب قرار داده است.
شیخ محمدمهدی شمس‌الدین نایب رئیس پیشین مجلس اعلای شیعیان لبنان
امام موسی صدر به عنوان یک عالم دینی، تجسم یکی از برجسته‌ترین و برترین رویکردهای جدید روشنفکرانه دینی مبتنی بر اصل اجتهاد است، اجتهادی که با مسائل روز جامعه و دنیای معاصر، هماهنگی و همراهی دارد. ایشان از نسل‌ فقهایی است که برای ایجاد تحول در مقوله اجتهاد تلاش کردند و اجتهادی را پدید آوردند که بر مبنای مولفه‌های ذاتی متون، تلاقی متون دینی با واقعیات زندگی را در نظر آورد، بی‌آن که روش‌ها و اندیشه‌های غربی را بر زبان عربی یا بر ماهیت شرع اسلامی تحمیل کند.
براین اساس، امام موسی صدر همواره بر بعد فرهنگی به عنوان یکی از ابعاد زیربنایی شریعت اسلامی تاکید داشتند، چرا که وحی الهی نیز با خواندن و نوشتن و قلم و کاغذ آغاز می‌شود، و بی‌تردید آغاز وحی بدین طریق، بهترین اشاره تلویحی به این اصل است؛ آنجا که می‌فرماید:‌ بخوان به نام پروردگارت که با قلم، آموخت...
پاول نیاگا، به نمایندگی از آنتونیو ماریا ویلیا سفیر پاپ در لبنان
برای من بسی موجب تاسف است که امام صدر را که بازگرداننده آگاهی نسبت به هویت ‌بخش کثیری از ملت لبنان بود، از نزدیک نشناختم،‌ اما تاسف بیشتر من از آن است که ایشان آن‌گونه که از نظرها ناپدید شدند، زیرا او بود که در سال‌های جنگ، با حضور فعال خود و بر مبنای ارزش‌هایی که بدان باور داشت، و با تکیه بر شخصیت نیرومند خویش که تاریخ معاصر لبنان را تحت تاثیر قرار داد، توانست هویت جامعه لبنان را حفظ نماید.
زندگی و عملکرد امام، تماماً بازتاب‌ باورهای اجتماعی و فرهنگی ایشان بود. همه ما می‌دانیم که او لبنان را همچون میهن آزاد و جاودان، باور داشت. نگرش ایشان به هویت فرهنگی لبنان، با تعبیر «رسالت تاریخی لبنان» که از سوی حبراعظم، جناب پاپ ژان پل دوم مطرح شد، کاملاً همگونی دارد و عبارت است ازدعوت از همه ادیان و فرهنگ‌ها برای گفت‌وگو.
شیخ محمود فرحات مدیرکل مجلس اعلای شیعیان لبنان
امام موسی صدر کسی بود که با درک عمیق حقایق موجود در عرصه جامعه، ضرورت وحدت میان نیروهای معنوی و باورمند جهان را دریافت و لزوم اتحاد آنان در برابر توطئه‌های ویرانگر و شبهه‌افکن صهیونیستی برای تخریب ادیان و آموزه‌های آسمانی را مورد توجه قرار داد.
آن شخصیت عظیم اسلامی را آن مجاهد بزرگ، نمونه و الگویی از اسلام پویا و تاثیرگذار است که می‌توانیم آن را با افتخار به جهانیان معرفی کنیم.
دکتر علی خلیل، نماینده مجلس لبنان
امام صدر یک مبارز و بنیانگذار مقاومت بود و مقاومت لبنان را بر مبنای نگرش خاص خود به استراتژی نبرد اعراب و اسرائیل با هدف آزادسازی میهن از اشغال صهیونیست‌ها بنیان نهاد.
استاد ژوزف ‌هاشم،‌ نویسنده و وزیر سابق لبنان
امام صدر بر مبنای واقعیت‌های دینی و اوضاع جهان معاصر، نیروی خود را در خدمت محور الهی برپایی آفرینش، یعنی انسان قرار داد و خود را در راه خدمت به انسان‌ها وقف کرد، چرا که این یکی از باورهای معنوی ایشان را تشکیل می‌داد.
دکتر باسم جسر نویسنده و مشاور دبیرکل جامعه عرب
به عقیده امام صدر، احترام متقابل اساس همکاری میان گروه‌های مختلف جامعه لبنان است. نباید از تعدد و گوناگونی مذاهب، ادیان و مواضع بهراسیم. امام معتقد بود که ملت فاقد استقلال و حاکمیت، نمی‌تواند کرامت داشته باشد.
دکتر کلویس مقصود، حقوقدان بین‌المللی نماینده سابق جامعه عرب در سازمان ملل
امام صدر با نگاه ژرف‌نگر خویش دریافتند که حکومت‌ها نمی‌توانند ملت‌ها را از هجوم دشمنان در امان دارند و دشمن را از زیرپا گذاردن همه قوانین و جولان دادن در منطقه بازدارند، از این رو با جدیت به فکر ایجاد جنبش مقاومت افتاد، مقاومتی که در سراسر لبنان ریشه دواند و مستحکم گردد. اندیشه امام بارور شد و به یک سیاست مبدل گشت و در ادامه به یک سیاست اصلی دولت تبدیل شد.