حماسه‌آفرینی و انتقال مفاهیم دفاع مقدس

* با اینکه 17 سال از پایان دفاع مقدس می‌گذرد چه ضرورتی برای نکوداشت آن وجود دارد؟
** هشت سا‌ل دوران دفاع مقدس، بیانگر هشت سال «حماسه‌آفرینی» مجاهدان سترگی است که با مجاهدت، پایمردی، رشادت و روحیه شهادت‌طلبی خویش، بنیان زورگویی و قلدری را در هم شکستند و جهانیان را تحت تعلیم مکتب آزادگی در آوردند.
در طول تاریخ ایران و جهان، هیچ نبردی چونان نبرد هشت ساله دلاورمردان و سرداران رشید و عاشق و عارف نهفته روح‌الله ندیده‌ایم. دفاعی با هویت اسلامی که پشت ابرقدرت‌ها را بلرزاند و آنان از ایستادگی در برابر مبارزان ایرانی عاجز بمانند.
ما جنگ‌های متعددی در ایران داشته‌ایم. از سال 1176 تا 1186، جنگ نخست ایران و روسیه را داریم. در آن نبرد، عهدنامه گلستان بر ایران تحمیل شد و سهمی از خاک ایران به بیگانگان واگذار گردید. در جنگ بعدی، عهدنامه ننگین ترکمن چای، ایران را مجبور به واگذاری بخش دیگری از پیکرش به معاندان نمود. در سال 1221 طی عهدنامه دوم ارزروم، تمامی ولایت سلیمانیه به دولت عثمانی واگذار گردید. در سال 1236، هرات از ایران جدا شد.
در سال 1289 در جریان انعقاد پروتکل اسلامبول، سهمی از مناطق نفت‌خیز ایران در شمال و جنوب قصر شیرین به دولت عثمانی واگذار گردید. در سال 1349 به علت دخالت انگلیسی‌ها، ایران از حق مالکیت خود نسبت به بحرین صرفنظر نمود.
تنها در دوران جمهوری اسلامی، راست قامتانی هشت سا‌ل جنگیدند و حاضر نشدند یک وجب از خاک کشورمان را به بیگانگان بدهند. آیا این عظمت و حماسه آفرینی بزرگ نیاز به نکوداشت ندارد. نه تنها در این نبرد نابرابر جغرافیای ایران آسیب ندید، بلکه عظمت ایران در جهان درخشید و ابهت دروغین قلدران و مستکبرین درهم ریخت و آزاداندیشان جهان جرأت مبارزه با زور و ستمگری را به خود دادند و راه رهایی جهان از قلدری ترسیم شد.
چه کسی این راه را ترسیم کرد؟ مجاهدان از خود بریده به خدا پیوسته‌ای که با ایمان راسخ، تنها به حفظ دین و ارزش‌ها می‌اندیشیدند و برای خود ارزشی قائل نبودند. از اینرو بسیاری از آنان در زمین گمنام ماندند و برماست که یاد و نامشان، همراه با راهشان را گرامی بداریم و نگذاریم در پیچ و خم زندگی مادی به فراموشی سپرده شوند.
* آیا نسل جنگ دارای رسالت انتقال مفاهیم و آموزه‌های ایام دفاع مقدس به نسل جوان می‌باشد؟ اگر پاسخ مثبت است تا چه حد با موفقیت قرین بوده است؟
** یقیناً نسل جنگ رسالت انتقال مفاهیم آن دوران را به نسل امروزی دارد. نه تنها به نسل جوان ایرانی، که نسل جنگ باید آموزه‌های دوران دفاع مقدس را به جوانان جهان منتقل سازد. بهترین شیوه صدور انقلاب اسلامی، همین انتقال فرهنگ جبهه به نسل امروز است. برای صدور انقلاب اگر از همین شیوه بهره ببریم، کافی است و به نتیجه می‌رسیم. اما باید گفت هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم. کارهای خوبی انجام شده است، لیکن کارهای بر زمین مانده بسیاری است. نیاز به یک جهاد فرهنگی داریم. جهادی که در آن بیان حقایق جنگ اصل باشد و از آثار دفاع مقدس حمایت جدی و عملی بشود. باید رخدادهای جنگ در قالب‌های نو و قالب اولیه ریخته شود.
قالبی که برای مخاطب جاذبه داشته باشد و وی را به درون صحنه‌های جنگ ببرد و از هر مخاطب، همت و بروجردی و کلاهدوز و خرازی و شیرودی و کریمی و بابائیان و چمران و صیاد شیرازی بسازد. این واقعه باید اتفاق بیفتد. بیان خاطرات جنگ و طرح حقایق دفاع مقدس در قالب هنرهای پرجاذبه، این خصوصیت را دارد که بتواند جامعه جوان ما را دگرگون نماید و از هر فرد ایرانی، مجاهدی سترگ و دلاوری بی‌مانند بسازد.
* به عقیده شما دستاوردهای جنگ چه بوده است و چگونه باید از آن محافظت کرد؟
** به نظر بنده مهم‌ترین دستاورد جنگ، تبیین قدرت ایمان در جهان و شکستن ابهت و قدرت خیالی ابرقدرت‌ها بوده است. حفظ این دستاورد، تنها با رشد معنوی انسان‌ها، پایمردی و استقامت آنان و کوچک شمردن دشمنان بشریت و نهراسیدن و نترسیدن از تبلیغات روانی مستکبرین است.
البته این یک روی سکه دستاوردهای جنگ است. ما در جنگ، راه استقلال و گسترش قدرت معنوی و نظامی‌ امان تقویت کردیم. ما در جنگ خود را باور کردیم. ما در جنگ قدرت توانستن را فریاد زدیم. ما در جنگ، مظلومیت مسلمانان و قلدری و درندگی ابرقدرت‌ها را ثابت نمودیم. جنگ، جنگ فقر و غنا بود. جنگ مظلوم و ظالم بود. جنگ حق و باطل بود. ما در جنگ حقانیت خود را به اثبات رساندیم. ما در جنگ به دشمن فهماندیم که راهی جز باور کردن ما ندارد و قدرت اسلام، توانایی اداره جهان را دارد و یک روزی جهان را پر از عدل و داد می‌کند.
* با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص استفاده از مقوله‌های هنری برای ماندگاری آثار دفاع مقدس، بفرمایید سپاه در این زمینه چه اقداماتی انجام داده است؟
** اشاره کردم که کارهای زمین مانده بسیار است. اما کارهای خوبی هم شده است. در زمینه فیلم، سریال، تئاتر، رمان، داستان، کتاب، مقاله، شعر کارهای خوبی شده است. برگزاری یادواره‌های شهدا و ماندگار کردن نام آنان، نامگذاری نام میدان‌ها و خیابان‌ها به نام شهیدان، تقویت یادمان ها، برنامه‌ریزی برای حضور گسترده مردم در یادمان‌ها؛ تحت عنوان «راهیان نور»، تربیت راوی و... از جمله اقدامات زیبای سپاه و ارتش و نیروهای مسلح است.
بله! خیلی بیش از این می‌شود کار کرد. باید همه ارگان‌ها و ادارات و کارخانجات و دانشگاه‌ها و مدارس و حوزه‌های علمیه، بوی دفاع‌مقدس بدهد. باید این جاها، محل تربیت و پرورش راست قامتانی؛ چونان میثمی و میرحسینی و همت و کاظمی و زین‌الدینی باشد.
باید از درون سپاه، باکری و بروجردی بجوشد. باید همت بلند داریم که مردان روزگار از همت بلند به جایی رسیده‌اند.
* به عقیده شما فضای پس از جنگ چه ویژگی‌ها و کاستی‌هایی برای رزمندگان ایثارگران ما داشته است؟
** فضای پس از جنگ، یک فضای گرایشی به دنیاست. دوران دفاع‌مقدس، همان گلوله‌ها، یادآور مرگ بود و در وجود انسان‌ها تحول ایجاد می‌کرد. پس از جنگ، گویا باور کردیم که نمی‌میریم. میل‌ها به سمت و سوی دنیاست. شیطان راحت‌تر وسوسه می‌کند. از این رو به دوران «جهاد اکبر» نامگذاری شده است. حقیقتاً حفظ ایمان دوران جنگ، در زمان پس از جنگ سخت است. اما ویژگی این دوران این است که جان‌هایی تشنه برای رسیدن به آب حیات، له له می‌کنند. خیلی نمی‌خواهم مطلب را باز کنم.
فقط اشاره نمایم که پس ازعاشورا، توابین می‌رویند و زینب پیام عاشورا را ابلاغ می‌کند و جامعه دگرگون می‌شود. بله! به یک زینبی نیازمندیم، اما نتیجه خون‌دادن، رویش هزارها انسان است. فضای پس از جنگ ، فضای بهره‌وری از عرصه خون است. می‌توان با برنامه‌ریزی صحیح، با بهره‌گیری از خون شهید، جهان را دگرگون ساخت. البته زمان می‌برد، لیکن زمینه فراهم است. گرچه دیگر گلوله نیست. پس یاد مرگ کاهش یافته است. دل‌ها کمترتکان می‌خورد. ولی می‌شود من و شما با جهاد فرهنگیمان، هرکدام علمی را به دست بگیریم و جهانی را دگرگون سازیم.
واقعاً بعضی از کاستی‌ها، جان رزمندگان و ایثارگران را آتش می‌زند. آنان رنج بالایی می‌برند. اما باید با تحمل رنج‌ها، بازار معنویت را رونق دهند و این شدنی است. هفته دفاع‌مقدس بهترین ظرف برای به انجام رساندن این امر مهم و الهی است. از زمان استفاده کنیم و زمان عشق را به تفسیر بنشینیم.