گزارشی از کنفرانس «بررسی تهاجم اخیر اسراییل به لبنان و سیاستهای خاورمیانهای آمریکا»
خاورمیانه بزرگترین چالش پیش روی آمریکا
فاطمه کمالی چیرانی/ دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات آمریکا
«تجاوزی که اسراییل در 12 ژوییه 2006 علیه لبنان آغاز کرد، نخستین تجاوز نبوده است!» این اولین جمله از سخنرانی عدنان حسن منصور سفیر لبنان در تهران در موسسۀ مطالعات آمریکا و اروپای دانشگاه تهران است که دیروز چهارشنبه به همت گروه مطالعات آمریکای شمالی این موسسه با حضور دیگر سخنرانان چون محمد سبحانی سفیر سابق ایران در لبنان و موسوی سفیر سابق ایران در کانادا برگزار شد. در این کنفراس که اساتید گروه مطالعات آمریکای شمالی، مطالعات روسیه، مرکز جهانی شدن، صدا و سیما و دانشجویان رشتههای علوم انسانی شرکت داشتند مسایلی از قبیل آمریکا و چالشهای پیشرو، شکست اسراییل در حمله به لبنان، شکست طرح خاورمیانه بزرگ، وحدت ملی در لبنان و ... مورد بررسی قرار گرفت.
اسراییل هرگز به دنبال صلح نبوده است
انهدام 15 هزار واحد مسکونی در لبنان و خسارت جدی بیش از 35 هزار واحد مسکونی دیگر، انهدام بیش از 150 پل و به آتش کشیدن زمینهای کشاورزی و آواره کردن بیش از یک میلیون نفر از خانه و کاشانه خود به اضافهء زیانهای اقتصادی جبرانناپذیر بالغ بر هشت میلیارد دلار تنها بخشی از آمارهای ثبت شده حمله اسراییل به عراق است که جناب عدنان منصور بر آن تاکید کرد و افزود: «بیش از 11 هزار نقض حریم هوایی و زمینی و دریایی در مدت عقب نشینی اسراییل از جنوب لبنان در سال 2000 تا تاریخ آغاز تهاجم گستردهء آن در 12 ژوییه به ثبت رسیده است.» عدنان با تاکید بر این نکته که اسراییل هرگز به دنبال صلح نبوده است به ارایهء تاریخی از تجاوزات اسراییل به لبنان و کشورهای منطقه در دهۀ 80 قرن گذشته تا زمان حاضر پرداخت و چنین ادامه داد: «چگونه میتوان از صلح سخن گفت در حالی که زرادخانهء نظامی، میکروبی، شیمیایی و هستهای ویرانگر اسراییل، امنیت و صلح سراسر منطقهء خاورمیانه را، تهدید میکند؟ عدنان با توجه به مساحت کوچک لبنان و ارادهء آهنین ملت لبنان ابراز امیدواری کرد: «نتیجه پیروززی لبنان و حزبالله در تهاجمات اخیر اسراییل ثابت کرد، لبنان هرگز در برابر دشمن زانو نخواهد زد.»
طرح خاورمیانه، خارج از ارادۀ آمریکا
دکتر موسوی، سفیر سابق ایران در کانادا، دومین سخنران این همایش، مباحث خود تحت عنوان سیاست خاورمیانهای آمریکا را چنین عنوان کرد که «حفظ امنیت، برتری و حاکمیت اسراییل»، «امنیت عرضۀ انرژی از منطقه»، « حفظ دولتهای وابسته برای تامین منافع آمریکا و «مقابله، کنترل و محدود کردن حوزۀ نفوذ رقبا» از مهمترین سیاستهای آمریکا باشد. وی در ادامه اعلام کرد: «امریکا بر اساس پروهشهایی از جمله GDP22 کشور عرب و کسب اطلاعاتی دربارۀ شرایط اجتماعی، اقتصادی دول عرب و احساس خطر برای منافع خود در منطقه و با توجه به دو چالش مهم (انقلاب اسلامی ایران و ماجرای 11 سپتامبر) طرح خاورمیانه بزرگ را در سال 2004 برنامهریزی کرد.» وی در ادامه افزود:« هرچند مفاد این طرح در نوع خود حاصل ارزشهای انسانی بود، اما به دلیل تفوق سیاسی آمریکا در این طرح، با استقبال چندانی مواجه نشد و شکست خورد. در رابطه با چالشهای نوین طرح خاورمیانۀ بزرگ، موسوی، عضو هیات علمی موسسۀ مطالعات آمریکای شمالی به مواردی چون انتخابات فلسطین، انتخابات پارلمانی لبنان و انتخابات نخستوزیری و پارلمانی ترکیه اشاره کرد و افزود:« به این ترتیب شکست مسلم این طرح به صورت واضح به چشم میخورد چرا که خاورمیانه که در شرایط حاضر متولد میشود، با بازیگری مهرههایی خارج از ارادۀ آمریکا شکل خواهد گرفت و این در برنامهء آمریکا نیست.»
رشد طایفهگرایی در لبنان و اثرات آن
محمد سبحانی آخرین سخنران این کنفرانس با اشارهای به وقایع سال 2004 و ترور رفیق حریری بحثی پیرامون رشد طایفه گرایی و تهدید برای اتحاد ملی لبنان را عنوان کرد. اگر چه خروج اسراییل در سال 2000 از لبنان، اتحاد طایفهها و اقوام مختلف لبنان را در پی داشت اما ترور رفیق حریری و خروج سوریه از خاک لبنان در سال 2004 دو نتیجۀ مهم در مسایل اجتماعی و سیاسی لبنان پدید آورد که اولی رشد طایفهگرایی در لبنان و دومی تغییر بازیگران منطقهای در سرنوشت سیاسی این کشور است.
در مورد اول باید گفت با توجه به دامنه اختیارات و خواستههای چهار طایفۀ مهم لبنان شیعه، سنی، مارونی و دروس، باید راهحلی برای به وجود آوردن وحدت مدنظر قرار گیرد.
در مورد دوم هم همگام شدن سوریه با ایران و همگاکی فرانسه با عربستان سعودی از تحولات اخیر است. محمد سبحانی با ذکر مثالی چون آزاد سازی سمیر جعجع رهبر طایفه مسیحی از زندان، در جریانات اخیر جشن پیروزی لبنان و برگزاری میتینگ سیاسی برای طرفداران او بر این نکته که قایل شدن خطوطی برای فعالیت طوایف مختلف لبنان و تلاش برای وحدت آنها باید بیشتر مدنظر قرار گیرد، تاکید کرد. خواست ملتها، تعیین کنندهء سرنوشت خاورمیانه است.
در خاتمه در جمعبندی کنفراس« تحولات خاورمیانه»، موسوی با تاکید بر هوشیاری کشورهای منطقه عنوان کرد:« اگرچه طرح خاورمیانۀ بزرگ آمریکا خصوصاً با نتایج شکست اسراییل در لبنان مواجه شده اما این به منزلهء کنار کشیدن آمریکا در مناقشهء خاورمیانه نیست و مطمئناً دیر یا زود با برنامه متعادلتری سر خواهد رسید.» عدنان نیز آخرین قسمت سخرانی خود را این چنین به پایان زساند.«تا زمانی که ملتها نخواهند، هرگز پروژههای بیگانه در خاورمیانه محقق نخواهد شد چرا که سطح آگاهی مردم این منطقه امروز به حدی است که میتوانند خود، دربارهء منافع خود تصمیم بگیرند.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
