گروه جهان: دو روز پس از اظهارات رهبر کاتولیکهای جهان در خصوص مسایل اعتقادی مسلمانان که اعتراضات بسیار وسیعی را از مالزی گرفته تا آمریکا در پی داشت پاپ بندیکت شانزدهم خطاب به مسلمانان جهان اعلام کرد از این که اظهاراتش در خصوص اسلام به عنوان توهین به اسلام تلقی شده، متاسف است و با ادای احترام نسبت به اعتقادات آنها امیدوار است مسلمانان درک درستی از سخنان وی داشته باشند.
کاردینال تارسیسیو برتون، وزیر کشور واتیکان در اطلاعیهای اعلام کرد: پدر مقدس از این که بخشهایی از سخنانش ممکن است توهین به مقدسات مسلمانان تلقی شده باشد، بسیار متاسف است. وی گفت: موضع پاپ در قبال اسلام در راستای تعالیم واتیکان است که نسبت به مسلمانان که به خدای یکتا اعتقاد دارند، احترام میگذارد. برتون در ادامه افزود: بنابراین پاپ از اینکه برخی مواضعش در این سخنرانی توهینآمیز تلقی شده و به شیوهای تعبیر شده که به هیچ عنوان در راستای اهداف وی نبوده، بسیار نگران است. این درحالی است که تحلیلگران بر این اعتقادند که این اولین مرتبه نیست که پاپ بندیکت به خاطر اظهاراتش درباره اسلام در کانون انتقادها قرار میگیرد.
قبل از اینکه وی به سمت پاپ، رهبر کاتولیکهای جهان منصوب شود، به عنوان فردی محافظهکار که در امور الهیات تخصص داشت، شناخت شده بود و به نظر میرسید وی با تلاشهای پاپ ژان پل دوم برای گسترش گفتوگوها با دنیای اسلام مخالف بود.
پاپ بندیکت در زمانی که به عنوان کاردینال در کلیسا مشغول به فعالیت بود، با پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا مخالفت کرد و گفت ترکیه به یک دامنه فرهنگی متفاوت تعلق دارد و اگر این کشور به اتحادیه اروپا بپیوندد اشتباه بزرگی در روند حرکتی تاریخ جهان صورت گرفته است. پاپ بندیکت در سال 1996 نوشت که اسلام برای مطابقت با زندگی مدرن مشکلاتی دارد. سال گذشته پاپ بندیکت از رهبران مسلمان نسبت به ناتوانی در آنچه که وی افتادن جوانان به منجلاب تاریکی بربریسم جدید خواند، انتقاد کرد.
ادامه اعتراض مسلمانان
از سوی دیگر گزارشهای رسیده از نقاط مختلف جهان حکایت از ادامه اعتراض مسلمانان به سخنان پاپ دارد به طوری که پرویز مشرف رییسجمهور پاکستان و عبدالله احمد بداوی نخستوزیر مالزی هم به جمع معترضان پاپ پیوستند. مشرف که در نشست کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در کوبا سخن میگفت، خواهان موضعگیری در برابر مرتبط دانستن تروریسم با اسلام و تبعیض علیه مسلمانان شد. رییسجمهور پاکستان گفت: استراتژی ما، باید صریحاً، با گرایشهای نادرستی که تروریسم را با اسلام ربط میدهد و علیه مسلمانان تبعیض روا دارد، مخالفت کند. این نوع گرایشها، باعث افزایش ناخوشایند فاصله میان اسلام و غرب میشود.
یک خبرگزاری در مالزی به نام برنامه به نقل از بداوی گفته است پاپ نباید خشمی را که (پس از سخنان او) به وجود آمده، سبک بشمارد. نخستوزیر مالزی گفته است: واتیکان باید مسئولیت کامل این مساله را به دوش بگیرد و برای جبران این اشتباه، اقدام اساسی کند. پاپ بندیکت شانزدهم رهبر کاتولیکهای جهان، روز پنجشنبه 14 سپتامبر، در سخنانی به نقل از یک امپراتور قرن چهاردهم، گفته بود پیامبر اسلام به جز خشونت، چیزی برای جهان به ارمغان نیاورده است. پاپ که در دانشگاهی در آلمان پیرامون تفاوت فلسفی و تاریخی بین اسلام و مسیحیت و رابطه ایمان و خشونت سخنرانی میکرد، سخنان یکی از امپراتوران بیزانس (روم شرقی) را درباره اسلام و مسلمانان تکرار کرد.
در ترکیه نخستین کشور اسلامی که پاپ قرار است از آن دیدار کند، انتقاد از سخنان رهبر کاتولیکهای جهان، در حال افزایش است. صالح کاپوسوز معاون رهبر حزب عدالت و توسعه (حزب حاکم ترکیه)، گفته است که سخنان پاپ، موقعیت او را در تاریخ تنزل داده و او را همطراز رهبرانی چون هیتلر و موسولینی قرار داده است. در سرزمینهای فلسطینی نیز چندین هزار مسلمان فلسطینی، در نوار غزه دست به تظاهرات زدند.
براساس یک گزارش رسیده، چهار بمب دستساز، در نزدیکی یک کلیسای مسیحیان در غزه منفجر شد که تلفاتی در پی نداشته اشت، احمد ابوالغیث وزیر خارجه مصر نیز در گفتگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس، خواهان توضیح پاپ شده و گفته است که این سخنان، نشانه عدم شناخت از اسلام است. در همین راستا دکتر قرضاوی، رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمین نیز در واکنش به اظهارات پاپ تاکید کرد: اسلام خواهان تسامح و آشتی است و هرگز به دنبال تعصب و افراطگرایی نبوده است. وی افزود: اسلام دین صلح و مذاکره است نه جنگ و برخورد.
این مقام مذهبی خاطرنشان ساخت: توهین به دین اعتقادات و ارزشها و پیامبرمان را هرگز نمیپذیریم. قرضاوی در ادامه تصریح کرد: از یک روحانی دین مسیحیت انتظار بیش از این میرود. هنگامی که وی از دین بزرگی همچون اسلام با قدمتی بیش از 14قرن و بیش از یک میلیارد و نیم پیرو سخن میگوید باید با علم و آگاهی و دقت بیشتری اظهار نظر کند. وی افزود: اقدامات اعتراضآمیز برخی از مسلمانان در کشورهای تحت اشغال هم چون فلسطین، عراق و لبنان را امری مشروع براساس قوانین دینی و اخلاقی میدانیم و خشونتهایی همچون حملات 11 سپتامبر را محکوم میکنیم. اسماعیل هنیه، نخستوزیر فلسطین نیز در بیانیهای از جانب مردم فلسطین اظهارات پاپ را محکوم کرد.
از سوی دیگر منابع ایتالیایی به روزنامه الوطن ـ چاپ عربستان ـ اعلام کردند که والتر کاپسیر، کاردینال آلمانی پاپ را در اجرای چنین سخنرانی توهینآمیزی نسبت به اسلام تحریک کرده است. این منابع تاکید کردند؛ متن سخنرانی پاپ از سوی برخی از کاردینالها به ویژه این کاردینال آلمانی که همواره به دنبال ایجاد اختلاف و رویارویی بین ادیان آسمانی و تلاش برای ترویج دین مسیحیت در جهان و مبارزه با ترویج اسلام هستند، صورت گرفته است.
دفاع مرکل از پاپ
در همین حال صدر اعظم آلمان ضمن دفاع از اظهارات پاپ، انتقادهای صورت گرفته از سخنان وی را نوعی سوءتفاهم دانست، مرکل گفت: منتقدان، درباره مفهوم سخنان پاپ که به گفته وی دعوت به گفتوگوی ادیان بوده است، دچار سوءتفاهم شدهاند. صدراعظم آلمان گفت: سخنان پاپ، ناشی از علاقه او به گفتگوی میان ادیان بوده است، او اضافه کرد: موضوعی که پاپ بیان کرده، ضرورت فوری و قطعی چشمپوشی از انواع خشونت، تحت نام دین است.