روحانی: تردید آمانو درباره ایران هیچ توجیهی ندارد

به گزارش خبرنگار سیاسی خارجی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) دکتر حسن روحانی رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در حاشیه‌ی همایش ملی «نفت و سیاست خارجی» در جمع خبرنگاران درخصوص موضوع هسته‌یی کشورمان افزود: ما در بحث انرژی هسته‌یی به دنبال اهداف صلح‌آمیز قانونی و در چارچوب ان‌پی‌تی هستیم و فشاری که دنیا به‌ویژه غربی‌ها به ما وارد می‌کنند ناحق است؛ بنابراین جمهوری اسلامی ایران باید بر حقوق خود تاکید کند.
روحانی در پاسخ به سوال ایسنا در ارزیابی از گزارش آمانو گفت: آمانو در این گزارش خود در چند قسمت کاملا حرف غربی‌ها را آورده است؛ وگرنه آژانس می‌داند برای انحراف و عدم انحراف از مسیر صلح‌آمیز، مواد هسته‌یی باید مورد نظر قرار گیرد. در حالی که تمام مواد هسته‌یی ایران تحت کنترل آژانس قرار دارد و می‌داند که از این مواد هسته‌یی ما تاکنون استفاده‌ی صلح‌آمیز کرده‌ایم. تردیدی که آقای آمانو در گزارش خود درباره‌ی فعالیت‌های هسته‌یی ایران می‌کند هیچ توجیهی ندارد. تمام کیک زرد، UF6 و کلا آن‌چه که در نطنز داریم و غنی‌سازی می‌کنیم تحت کنترل آژانس است و حتی در حد گرم بازرسان حسابرسی می‌کنند؛ بنابراین معنی ندارد نسبت به هدف یک کشور در چنین وضعیتی آژانس تردید کند.
روحانی درخصوص آینده‌ی تحریم‌ها علیه ایران گفت: آمریکایی‌ها و برخی کشورهای اروپایی دنبال تحریم علیه ایران هستند. ممکن است به یک قطعنامه‌ای هم برسند اما آن‌چه تبلیغ می‌شود که ما می‌خواهیم یک تحریم شدید علیه ایران انجام دهیم به اعتقاد من یک جنگ روانی است.
وی در پاسخ به این سوال که از سوی برخی مقامات آمریکایی صحبت از اعمال رژیم تحریم‌ها علیه ایران شده است، گفت: آمریکایی‌ها به صراحت گفته‌اند که می‌خواهند تحریم را در دو بخش شرکت‌ها و واحدهایی که از دید آنها ارتباط نظامی دارند و در بخش دیگر نفت اعمال کنند اما آن‌چه آمریکا ادعا می‌کند بعید می‌دانم بتواند در شورای امنیت قطعنامه‌ای علیه ایران صادر کند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هم‌چنین درخصوص چشم‌انداز ‌٢٠ ساله تصریح کرد: چشم‌انداز باید تا ‌١٤٠٤ پیاده شود تا کشوری توسعه‌یافته داشته باشیم که این مساله به لحاظ اقتصادی بسیار مهم است. ما باید بتوانیم در چارچوب چشم‌انداز به خودکفایی و خوداتکایی برسیم.
وی در خاتمه یک بار دیگر درباره‌ی تهدید به تحریم‌های بیشتر از سوی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی گفت: شرکت‌های داخلی ما سعی می‌کنند با توانمندی‌های خود تولید کنند و سرمایه‌گذاری خارجی را نیز جذب کنند. به هر حال تحریم‌ها تاکنون بر روی پیشرفت ما تاثیر مثبت داشته است.
روحانی هم‌چنین پیش از این در سخنرانی‌اش در این همایش گفت: برای امنیت تولید، توزیع و صادرات نفت، سیاست خارجی نقش بسیار موثر و اساسی دارد و با یک سیاست مدبرانه است که می‌توانیم از نفت به خوبی بهره‌برداری کنیم.
رییس مرکز تحقیقات و استراتژیک تشخیص مصلحت نظام گفت: اقتصاد نمی‌تواند از سیاست خارجی جدا باشد و همواره بین این دو پیوندهای مستحکمی وجود دارد. اقتصاد قوی بدون سیاست خارجی مدبرانه امکان‌پذیر نیست و بالعکس.
وی ادامه داد: در میان بخش‌های اقتصادی نفت جایگاه خاص و ویژه‌ای دارد مخصوصا در ارتباط با ایران و کشورهایی مثل ما.
رییس مرکز تحقیقات و استراتژیک تشخیص مصلحت نظام با اشاره به آغاز داستان نفت در ایران تصریح کرد: سال ‌‌١٨٥٥ میلادی این داستان با اعلام یک زمین‌شناس انگلیسی مبنی بر اینکه ایران دارای نفت است آغاز شد و صد و چند سال پیش اولین اکتشاف در ‌‌١٢٨٧ در مسجد سلیمان صورت گرفت. اولین قرارداد دولت ایران در زمان ناصرالدین‌شاه با دارسی در ‌‌١٢٩٠ بسته شد و می‌بینید که سیاست خارجی از آغاز با نفت همراه بوده است. بعد از اینکه تا حدود ‌‌١٣١١ شرکت دارسی در ایران فعال بود قرارداد جدیدی در ‌‌١٣١٢ با یک شرکت انگلیسی دیگر بسته شد که تا ‌‌١٣٢٩ این قرارداد ادامه یافت یعنی تا زمان ملی شدن صنعت نفت.
روحانی گفت: از کشف نفت در ایران تا ملی شدن آن انگلیسی‌ها نسبت به نفت در ایران تصمیم‌گیر بودند؛ بعد از ملی شدن نفت افت شدیدی در تولید در ایران به وجود آمد؛ چرا که شرکت‌های خارجی از ایران رفته بودند تا کودتای ‌‌٢٨ مرداد ‌‌١٣٣٢ که دوباره نفت به خارجی‌ها داده شد. البته این بار در قالب یک کنسرسیوم متشکل از انگلیسی‌ها، ‌آمریکایی‌ها و حتی هلندی‌ها.
رییس مرکز تحقیقات و استراتژیک تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: در جریانات مختلفی نفت جایگاه ویژه‌ای در منطقه و دنیا پیدا کرده است البته در منطقه ما ایران اولین کشوری است که در آن اکتشاف نفت صورت گرفت. در منطقه ما و جهان همواره با یک دید خاصی به نفت نگاه شده است. مصرف‌کنندگان یا آنها که اهل تقاضا هستند هیچ‌وقت با یک نیت درست و صادقانه و بر مبنای روابط عادلانه به کشورهای نفت خیز نگاه نکردند؛ بلکه همواره به دنبال ارزان‌تر بردن نفت و تسلط بر چاه‌های نفتی بودند. معمولا تولید در ایران صیانتی نبوده است بلکه به دنبال تولید بیشتر و سود بیشتر بوده‌اند و همواره بحث عمده قیمت نفت در ایران و دنیا وجود داشته است و روزی هم که قیمت نفت را پایین می‌آوردند آنقدر به آن مالیات می‌بستند که برای مصرف‌کننده واقعی قیمت بسیار بالایی بود.
روحانی با اشاره به قیمت امروز نفت خاطرنشان کرد: در سال ‌‌١٩٧٣-74 که قیمت نفت بالا رفت و به حدود ‌‌١١ دلار رسید هر اونس طلا ‌‌١٠٠ دلار بود الان هر اونس طلا ‌‌١٢٠٠ دلار است؛ یعنی ‌‌١٢ برابر شده است و با همین معیار اگر بخواهیم قیمت نفت را به دست بیاوریم یعنی حداقل باید در سال ‌‌١٩٧٣ -74 قیمت نفت به ‌‌١٣٨ دلار می‌رسید.
وی با اشاره به تشکیل اوپک تصریح کرد: همکاری‌ کشورهای تولیدکننده یک قدم ما را به حق‌مان نزدیک کرده است و در این صورت بود که توانسته‌ایم تا حدودی از حق‌مان نسبت به نفت استفاده کنیم، اما مصرف‌کنندگان به نفت به جای اینکه با سیاست درست با تولیدکنندگان رفتار کنند از زاویه استثمار و تسلط بر چاه‌های نفت برخورد کردند و نفت را به جای نعمت به نغمت تبدیل کردند. این روند به شکلی ادامه یافت که دو طرف از نفت به مثابه یک اسلحه استفاده کردند که ظهور این مساله در سال ‌‌١٩٧٣ بعد از جنگ رمضان بین اعراب و اسراییل بود که از حربه نفت استفاده شد و البته مصرف‌کنندگان نیز گاهی از حربه نفت استفاده می‌کنند و از آن برای اعمال فشار بهره‌ می‌برند.
روحانی اظهار داشت: رویکرد تقابل بین مصرف‌کننده و تولیدکننده از ابتدا وجود داشته است و در جنگ خلیج فارس به گونه‌ای بود که اساسا این جنگ را به جنگ نفت تبدیل کرد. عراق به دنبال نفت کویت به این کشور حمله کرد و آمریکا به دنبال نفت‌خیز بودن کویت به منطقه لشکرکشی کرد.
رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه ایران نیز از نفت در مقاطعی به عنوان حربه استفاده کرده است تصریح کرد: اولین بار ایران در ‌‌١٣٥٨ وقتی به دنبال تسخیر لانه جاسوسی از سوی آمریکا تهدید شد از حربه نفت استفاده کرد و فروش نفت خود را به شرکت‌های آمریکایی تحریم کرد و در سالهای بعد که ایران با تحریم‌های مختلف مواجه بود این بار آمریکایی‌ها از نفت به عنوان حربه علیه ایران استفاده کردند؛ در دوره بیل کلینتون شرکت‌های آمریکایی به دستور دولت‌شان خرید نفت از ایران را تحریم کردند و سپس هرگونه سرمایه‌گذاری در بخش‌های نفت و گاز ایران تحریم شد.
روحانی تاکید کرد: امروز هم در مساله هسته‌ای که حق مسلم ایران است باز هم متوسل به حربه نفت می‌شوند و در بحث تحریم‌ها علیه ایران موضوع بنزین و یا نفت را پیش می‌کشند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه مساله نفت از ابتدا با یک رویکرد امنیتی نیز مواجه بوده است گفت: اگر این رویکرد به یک رویکرد تعاملی بین مصرف‌کننده و تولیدکننده تبدیل شود و نگاه به یک بازار یکپارچه نفت که برای آینده بشریت ضروری است باشد و از آن صیانت شود هیچ وقت بین تولیدکننده و مصرف‌کننده تقابل به وجود نمی‌آید بلکه به یک نقطه اشتراک که به نفع همه باشد می‌رسیم تا دو طرف به سمت یک رویکرد توسعه‌ای و جهانی حرکت کنند.
وی با اشاره به چشم‌انداز ‌‌٢٠ ساله و اهمیت رویکرد ایران با دنیا به صورت تعاملی خاطرنشان کرد: براساس چشم‌انداز ایران باید به جایگاه اول منطقه از لحاظ اقتصادی، ‌علمی و فناوری برسد و الهام‌بخش دنیای اسلام باشد و با دنیا در تعامل موثر و سازنده باشد البته اینها در مساله نفت به این بستگی دارد که طرف مقابل هم رویکردش تعاملی باشد.
به گزارش ایسنا، رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه سخنانش به اهمیت میادین مشترک میان ایران و کشورهای همسایه اشاره کرد و گفت: میادین مشترک ما چه در خشکی و چه دریا با همسایگانمان بسیار حائز اهمیت است که چطور از آنها استفاده کنیم. باید با دید منافع ملی کشورها و ملت‌ها به این میادین نگاه شود. ما با عراق ‌‌٢٨ میدان مشترک داریم و اخیرا خیلی از آنها را عراق به مناقصه گذاشته است به ویژه در سال گذشته میلادی که برخی از آنها تا پای قرارداد هم رفته است.
وی تاکید کرد: وظیفه سیاست خارجی است که صنعت نفت را در این عرصه همراهی کند. همچنین ایران چهار میدان مشترک با امارات متحده عربی،‌ چهار میدان مشترک با عربستان، یک میدان با ترکمنستان، یک میدان با عمان و یک میدان مشترک گازی با کویت، ‌سه میدان مشترک با قطر دارد و یک میدان مشترک در دریای خزر با آذربایجان که مجموعا ‌‌٤٣ میدان مشترک با هشت کشور منطقه داریم که اگر بتوانیم با این همسایگان در قالب یک کمیته فنی به بحث و تبادل بپردازیم و مسائل فنی، ‌تخصصی،‌ نحوه اکتشاف، استخراج و تولید را بررسی کنیم به نفع دو طرف خواهد بود، اما اگر در این خصوص به یک رقابت ناسالم برسیم هر کدام جداگانه اقدام اکتشاف، ‌استخراج و تولید کنیم بهره‌وری ما به حداقل می‌رسد.
روحانی گفت: باید تلاش کنیم میادین مشترک نفت و گاز در اولویت‌های کاری ما باشد که اگر در این خصوص فعال نشویم همسایگانمان فعال خواهند بود.
وی در ادامه گفت: تاکنون حدود ‌‌٤٤ درصد از منابع نفت خام خود را استفاده کرده‌ایم؛ از ابتدای کشف نفت تا سال ‌‌١٣٥٧، ‌٧/٢٧ میلیارد بشکه نفت خام تولید کرده‌ایم و از ‌‌١٣٥٧ تا ‌‌٨٧ ، ‌٦/٣٧ میلیارد بشکه نفت خام تولید کرده‌ایم که مجموعا ‌٣/٦٥ درصد از ذخایر نفت خود را تولید و یا صادر کردیم. آنچه باقی مانده است ‌‌٨٥ میلیارد بشکه نفت خام است.
وی خاطرنشان کرد: جایگاه ایران در تولید و صادرات در نفت و گاز مورد اهمیت است در حال حاضر ایران جایگاه دوم را در منطقه دارد و عربستان پیشتاز است. ما توانسته‌ایم جایگاه خود را در چند سال گذشته حفظ کنیم و البته بسیار مهم است که این جایگاه حفظ شود اما برخی از کشورها خیز برداشته‌اند تا جایگاه خود را ارتقا بخشند.
روحانی بر جلب سرمایه‌گذاری خارجی و فناوری تاکید کرد و گفت: مهم است که برای توسعه میادین خود سرمایه‌گذاری خارجی را جذب کنیم و کار سیاست خارجی است که این مسیر را برای بخش نفت تسهیل کند .
وی همچنین خاطرنشان کرد: در بخش فناوری نیاز داریم تا سیاست خارجی‌مان فعال عمل کند. ضریب بازیافت ما در بخش فناوری بسیار مهم است. میزان بازیافت ما از نفت در حال حاضر حدود ‌‌٢٦ درصد است که می‌توانیم با فناوری‌های روز و پیشرفته آن را ارتقا بخشیم اگر بتوانیم حتی یک درصد این مقدار را بالا ببریم توانسته‌ایم چیزی حدود ‌‌٣٥٠ میلیارد دلار با قیمت ‌‌٧٠ دلار به دست آوریم که معادل ‌‌٥ میلیارد بشکه نفت است.
وی تاکید کرد: باید با فعال شدن سیاست خارجی و رویکرد تعاملی با دنیا سرمایه‌ مورد نیاز در بخش نفت را جذب کنیم و از سویی فناوری لازم را برای ارتقای این صنعت به کار گیریم. آنهایی که به این نکات توجه ندارند باید بدانند که گاهی برخی شعارهای بی‌حساب و کتاب ضررش برای منافع ملی بسیار زیاد است. در حالی که یک گام درست در این مسیر می‌تواند به نفع کشور باشد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه به موضوع شدت انرژی در ایران اشاره کرد و گفت: ما در حال حاضر نفت را در داخل تلف می‌کنیم. اگر ‌‌١٥٠٠ میلیون بشکه کل تولید نفت ما در سال باشد ‌‌٩٠٠ میلیون بشکه را صادر می‌کنیم و مابقی را در داخل مصرف می‌کنیم که این میزان رقم بالایی است و تا سال ‌‌١٣٩٩ به جایی خواهیم رسید که کل تولید خود را اگر در داخل مصرف کنیم هم کم می‌آوریم و باید از خارج نفت وارد کنیم. امیدوارم بحث یارانه‌ها بتواند جلوی مصرف بی‌رویه را بگیرد، اما مساله‌ای که می‌تواند در این خصوص تسهیل‌کننده باشد موضوع تکنولوژی است و استانداردسازی تجهیزات گرمایی و یا خودروها در داخل که در مقایسه با دنیا غیرقابل قبول است. شدت انرژی یعنی میزان انرژی معادل نفت خام برای تولید ‌‌١٠٠ هزار در تولید ناخالص داخلی، که در ایران ‌٠/٩ تن معادل نفت انرژی مصرف می‌کنیم و ژاپن ‌‌١٢ درصد و در اروپا این میزان ‌‌٢ درصد است بنابراین می‌بینید که فناوری می‌تواند جلوی این شدت انرژی را بگیرد.
رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: برای امنیت تولید، توزیع و صادرات نفت سیاست خارجی نقش بسیار موثر و اساسی دارد و با یک سیاست مدبرانه است که می‌توانیم از نفت به خوبی بهره‌برداری کنیم.
وی تاکید کرد: باید به جای فضای تقابلی و امنیتی به دنبال تعامل و همکاری بود.