مشکلات را خودمان حل می‌کنیم

ایلنا: رئیس جمهور دولت اصلاحات با تاکید بر اینکه حکومت باید مظهر رضایت مردم و اخلاق باشد، به ارائه راهکارهایی برای تغییر مثبت فضای جامعه پرداخت. او همچنین از دستگیری ریگی تمجید و بر ضرورت هوشیاری مقابل دشمن تاکید کرد. در آستانه ولادت با سعادت حضرت رسول اکرم(ص) جمعی از اعضای سازمان جوانان و دانشجویان مجمع نیروهای خط امام(ره) با رئیس دولت اصلاحات دیدار و گفت وگو کردند.
حجت الاسلام و المسلمین سیدمحمد خاتمی با تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و فرزند برومندش حضرت امام جعفر صادق(ع) و با اشاره به موقعیت حساس تاریخی ایران، اظهار داشت: «در زمانه ای که انقلاب بزرگی رخ داده و در سایه آن نظامی منتسب به پیامبر و اسلام تشکیل شده، شناخت واقعیت ها و شجاعت عمل طبق این واقعیت ها مساله مهمی است، هم برای اینکه تکلیف خودمان را بدانیم و هم برای حفظ دستاوردهای بزرگی که حاصل انقلاب بزرگ ملت ایران هست و نیز اصلاح اموری که در آنها انحراف و مشکل وجود دارد.»
وی تصریح کرد: «گاهی انحراف ها و مشکل هایی وجود دارد، به خصوص اگر این مشکلات سبب برانگیخته شدن احساسات شود که در این صورت ممکن است سمت مقابل برای جلوگیری از اصلاح این انحراف دست به انحراف بزرگ تری بزند و مساله را حاد کند یا اگر راه اصلاح شد ممکن است خدایی ناکرده شاهد عکس العمل هایی باشیم که به همه چیز لطمه می زند.»
رئیس جمهور سابق کشورمان ادامه داد: «معتقدم الان باید بسیار حساس باشیم؛ مشکلاتی در جامعه وجود دارد و انحرافاتی وجود داشته که در برخورد با این انحراف ها باید بیدار و واقع بین بود و هدف نهایی را مورد توجه قرار داد بنابراین شناخت در این مساله مهم است.»
خاتمی یادآور شد: «اصلاحات امری گسترده و اصطلاحی انعطاف پذیر و کشدار است. هر کسی ممکن است اصلاحات را به گونه ای معنا کند و از آن تلقی خاص داشته باشد اما اصلاحاتی که مدنظر ما به عنوان کسانی که دلبسته به انقلابمان در جمهوری اسلامی هستیم، اصلاحاتی است که در چارچوب معیارهای برآمده از انقلاب و اسلام و خواست و اراده ملت باشد.»
وی تاکید کرد: «اگر انحرافی از اسلام و خط امام صورت گرفته وظیفه ما این است که یا تذکر بدهیم یا اگر امکانش بود عملاً نیز از راه های قانونی اقدام کنیم و در این میان تبیین اصول جمهوری اسلامی و اعتقادات ما و چارچوب های اصلاح طلبی امری بسیار مهم است که بنده نیز در حد خود این کار را انجام داده ام.»
رئیس موسسه بین المللی گفت وگوی فرهنگ ها و تمدن ها سپس خطاب به دانشجویان پیرو خط امام(ره) گفت: «شما جوانانی هستید اهل فکر و مسوولیت و کسانی هستید که می خواهید فکرتان مبتنی بر معیارهای دینی و مصالح کلی کشور و درک زمان و روزگار خودتان باشد و هم عملتان در خدمت مردم و در مسیر مصالح جامعه باشد و این انگیزه گردهم آمدن شماست.»
وی افزود: «شما یک تشکل مدنی هستید، تشکل در دوران امروز بدین معناست که نمایندگی از مردم داشته باشد، در دوران جدید که مساله ملت و مردم مطرح شده همه عادت کرده اند از طرف مردم صحبت کنند و حرف خود را بزنند و بگویند این حرف مردم است در حالی که در یک جامعه پیشرفته، به هم پیوسته و جامعه ای که دارای هویت است تشکل ها باید نماینده مردم و بخش های مختلف آن باشند.»
رئیس جمهور سابق کشورمان تصریح کرد: «این مساله مهم است که از مردم صحبت کنیم نه اینکه از طرف مردم حرف خودمان را بزنیم؛ همچنین باید رابطه بیشتر و بهتر با نسل جوان برقرار کنیم به خصوص رابطه فکری و تبادل نظر با آنها.»
وی گفت: «تاکنون متاسفانه بیشتر به مسائل روزمره و عملی گرفتار شدیم و برخوردهایمان هم نوعاً احساسی بوده است، در حالی که ما نیازمند به تامل و تفکر هستیم.»
خاتمی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «ما دشمنان بزرگی داریم، جمهوری اسلامی دشمن دارد، ایران دشمن دارد؛ ایرانی که در آن انقلاب رخ داد؛ از کشوری که پایگاه قدرت های بیگانه و نقطه استیلای قدرت های توسعه طلب در منطقه و دنیا بود تبدیل به کانون جوشانی شد که مردم به میدان آمدند، نظام وابسته را کنار زدند و نظام دلخواه خودشان را آوردند.»
وی یادآور شد: «انقلاب اسلامی ایران و مردمی که دست به این انقلاب زدند ایران را از یک کانون امن برای قدرت های بیگانه که بتوانند منافع خود را در منطقه و دنیا از این طریق دست آوردند تبدیل به کانونی کردند که هم شعارش استقلال بود هم آزادی و مبدل به کانونی تاثیرگذار در دنیا شد.»
رئیس دولت اصلاحات ادامه داد: «جمهوری اسلامی این کانون امن برای توسعه طلبان را به هم زد و از وابستگی رهید. طبیعی است که دشمنان زیادی داشته باشد، دشمنان کارها کردند و هنوز هم می کنند. یکی از آنها جنگ تحمیلی بود، امواج سهمگین تروریست و حتی توطئه برای کودتا از دیگر اقدامات دشمن بود.»
وی با اشاره به سیاست تحریم و در تنگنا قرار دادن ملت ایران اظهار داشت: «این سیاست دیروز بوده، امروز هست و فکر می کنم فردا هم خواهد بود، البته این به آن معنا نیست که ما هم ماجراجویانه در عرصه حضور به هم برسانیم و این مساله را تشدید کنیم سیاست و تدبیر ایجاب می کند عاقلانه رفتار کنیم و تا آنجایی که می شود بهانه به دست دیگران ندهیم.»
خاتمی با تاکید بر اینکه «حال که جمهوری اسلامی مستقر شده، اساسش را باید بر تعامل بگذارد»، گفت: «نباید چون دشمن داریم در دنیا ماجراجویانه عمل کنیم و مواضع و حرف هایی بزنیم که ریشه در اصل انقلاب و اسلام نداشته باشد و هزینه های زیادی به بار بیاورد.»
رئیس جمهور سابق کشورمان سپس به دستگیری سرکرده گروهک تروریستی ریگی اشاره کرد و افزود: «نیروهای امنیتی و اطلاعاتی کار بزرگی انجام دادند و کسی که مرتکب جنایت های بزرگی شده بود را با قدرت و تدبیر دستگیر کردند که امیدوارم این دستگیری بتواند بسیاری از مشکلاتی که هست را کشف کند و ریشه آن را بخشکاند.»
وی با تاکید بر اینکه «ترور و تروریسم به هر صورتی محکوم است»، اظهار داشت: «تروریست باید جواب جنایت های خودش را بدهد و این کار بزرگ هدیه ارزنده ای به ملت ایران و همه کسانی که دلشان برای ایران می تپد و می سوزد، بود.»
رئیس بنیاد باران تصریح کرد: «باید در مقابل دشمنان هوشیار بود و مطمئن باشید دشمن دلش برای ما نمی سوزد؛ ما اگر هم مشکلی داریم مشکلات را خودمان حل خواهیم کرد نه اینکه ببینیم دیگران چه تصمیمی برای ما می گیرند.»
وی یادآور شد: «هنر حکومت این است که در عین پایبندی به اصول و تامین مصالح، دفع شر و مشکلات هم کند؛ تنش زایی آسان و تنش زدایی در دنیا مشکل است و تدبیر، فکر و شجاعت می خواهد که باید حکومت نیز در این زمینه گام های خودش را بردارد.»
خاتمی در ادامه سخنانش گفت: «این دشمن بیرونی است ولی باید هوشیار باشیم که دشمن درونی هم هست و توجه به این دشمن بسیار مهم است و از جمله مهم ترین آنها رفتارها و شیوه هایی است که سبب دلزدگی مردم شود.»
رئیس جمهور سابق کشورمان با بیان اینکه «ما دلمان برای انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی می سوزد»، اظهار داشت: «این نظام جمهوری اسلامی چه خصوصیاتی دارد؟ آیا همه ما می کوشیم که به آن خصوصیات و امتیازات پایبند باشیم یا نه؟»
وی افزود: «اتفاقاً اصلاحات هم اینجا معنا پیدا می کند، حفظ و دلبستگی به نظام ایجاب می کند اگر مشکلاتی در این زمینه هست خیرخواهانه درصدد شناخت و رفع آنها باشیم.» رئیس بنیاد باران خطاب به دانشجویان پیرو خط امام(ره)گفت: «شما به عنوان کسانی که دلسوز انقلاب هستید باید نقد کنید؛ نقد هم فقط فحاشی نیست. متاسفانه امروز خیال می شود نقد فقط فحاشی است، خیر، نقد یعنی خوب و بد را با هم دیدن و به کمک خوب ها، بدها را از میان برداشتن، برای حفظ همین چارچوب، دستاوردها، ارزش ها، نظام و انقلاب و البته اصلاحات هم یعنی همین.»
خاتمی پیشنهاد داد:« بروید و از کسانی که سیلی خورده نظام گذشته هستند و عشق به امام داشته‌اند بپرسید بین خود و خدای بزرگ، وجدانتان را حاکم کنید، آیا آن چیزی که در متن جامعه می‌گذرد همانی است که ما می‌خواستیم یا مشکلاتی در این زمینه وجود دارد؟»
رئیس دولت اصلاحات افزود:« بپرسید آیا این دستگیری‌ها،تهمت زدن‌ها، افزایش کینه‌ها، هزینه‌های ملت را بالا بردن و این روش‌ها و رفتارهایی که وجود دارد همانی است که انقلاب و سرداران و سربازان انقلاب می خواستند؟ اگر نیست وجدان حکم می کند همه دست به دست هم دهیم تا وضع بهبود یابد و برگردیم به همان معیارها.»
وی یادآور شد:«انقلاب، جمهوری اسلامی را مطرح کرد و مردم هم به آن رای دادند؛ جمهوری اسلامی لوازمی دارد که باید آنها را مورد توجه قرار داد و اولین مساله این است که مبنا و پایه این نظام رضایت مردم است.»
رئیس بنیاد باران با طرح این سئوال که «چه اراده‌ای حق دارد و می‌تواند اعمال قدرت و حکومت کند؟»، گفت:«امروز همه می‌گویند هر نهاد و اراده‌ای باید مبتنی بر رضایت مردم باشد و ما افتخار می‌کنیم این رضایت که اصل حکومت است در متن دینمان و به خصوص در سیره و منش پیامبر اکرم(ص) و امیرالمومنین به وضوح به چشم می‌خورد.»
وی همچنین اظهار داشت:«اصطلاحی در فقه است و آن بسط ید است، یعنی اگر معصوم امکان قدرت نداشته باشد، حق دارد قدرت را اعمال کند یعنی شایستگی‌اش را دارد اما شرط اعمال این شایستگی چیست؟»
خاتمی توضیح داد:« بسط ید فقط قدرت مادی و نظامی امنیتی داشتن نیست، بسط ید یعنی رضایت مردم، یعنی اگر مردم خواستند.علی (ع) هم با همه شایستگی‌هایی دارد اعمال حق می‌کند و اگر مردم نخواستند کنار می‌کشد و چیزی را بر مردم تحمیل نمی‌کند با اینکه شایسته ترین انسان برای حکومت است و این شایستگی را خدا و رسول او نیز تایید و اعلام کرده‌اند.»
وی یادآور شد:«امام هم در زمان ترمیم قانون اساسی جمله روشنی فرموند که لازم نیست رهبر مرجع باشد، مجتهد، مدبر و مدیر وعادل باشد، کافی است چون این مجتهد ولو مرجع و اعلم نیست، چون منتخب خبرگان مردم است ومردم به خبرگان رای داده‌اند وقهرا مورد رضایت و قبول مردم است و در نتیجه حکم او نافذ است و این مساله روشن است.»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان با تاکید بر اینکه «در جمهوری اسلامی رضایت مردم امری مهم و واقعی است»، گفت:«اگر مردم رضایت نداشته باشند بسط ید نیست، اگر دیدیم رضایت مردم لطمه دیده است وظیفه شرعی ماست که به دنبال آن برویم و ببینیم کجای کار عیب داشته که این رضایت لطمه دیده است و حداقلش این است برای جلب رضایت و اقناع آنها اقدام کنیم.»
رئیس بنیاد باران تصریح کرد:«اگر اقداماتی انجام دهیم که نه تنها این رضایت ایجاد نشد، بلکه بدبینی و فاصله‌ها زیادتر شد بدین معناست که ما طبق معیارهایی که داریم و بر اساس آن جمهوری اسلامی، کار نکرده‌ایم.»
وی در ادامه اظهار داشت:«اخلاقی بودن حکومت از مهمترین وجوهی است که ما معتقدیم در جمهوری اسلامی باید وجود داشته باشد، امری که در دنیای امروز فقدان آن منشا مشکلات بزرگی شده است.»
خاتمی اضافه کرد:«از مهمترین معیارهایی که در اسلام وجود دارد مساله اخلاق است، اینکه آیا رفتار و سیاست‌های حکومت، اخلاقی است؟ یا خیر، معیاری است که باید نقد شود، علی (ع) می‌فرماید " ما ظفر من ظفر الاثم به .الغالب بالشر المغلوب"کسی که اثم و گناه و انحراف و بداخلاقی بر او غلبه پیدا کرده پیروز نیست، کسی که از طریق شر، زور و ناروایی غلبه پیدا کند او مغلوب است.»
رئیس موسسه بین‌المللی گفتگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها تاکید کرد:«امروز عملا درهمه حکومت‌ها هدف وسیله را توجیه می‌کند، نباید گفت هر کس با یک جریان و یک فکر نیست دشمن است و بعد هم با دشمن همه کار می‌توان کرد! این روش‌ها غلط است، اگر این طور باشد ما از مسیر جمهوری اسلامی خارج شده‌ایم.»
وی با بیان اینکه «برای اینکه این اشتباهات نباشد باید آزادی باشد و باید بتوان حرف زد»، اظهار داشت:«ملاک نقد چیست؟ امروز چه از طریق تریبون‌های رسمی و غیر رسمی چه موافقان دولت و چه مخالفان آن آیا معیارهایی که امیرالمومنین فرمودند، رعایت می‌کنند؟ آیا حق را با افراد و گروهها می سنجیم یا افراد و رفتارها را با حق؟»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان تصریح کرد:«حکومت باید مظهر اخلاق باشد، این همه تعبیر نسبت به افرادی که با یک حادثه خاص مخالف بودند و نسبت به مسائلی اعتراض داشتند به کار می‌برند و بر اساس آن، این همه فشار نسبت به افراد سالم و خوب می‌آورند، آیا اینها همان معیاریست که اسلام می‌خواست و ما می‌خواستیم؟ما باید این مسائل را نقد کنیم و حکومت باید اجازه دهد این نقد وجود داشته باشد.»
وی ادامه داد:«این نقد باید در معرض نظر مردم باشد و آنچه مردم می خواهند باید مبنا قرار بگیرد، یعنی داوری مردم مورد احترام قرار گیرد؛نه اینکه راهها به سوی بخش عظیم جامعه که اهل فکرند و دلسوز، بسته شود و توجهی به مشکلاتی که سبب بحران و اعتراض شده، نشود و در جامعه کدورت تقویت شود و دل‌های بخش‌های بیشتری از جامعه از حکومت و نظام دورتر شود و زمینه برای آن تقویت تا کسانی که اصل را نمی‌خواهند میدان‌دار شوند.»
خاتمی توصیه کرد:« وقتی فضا باز شد بحث شود که آیا سیاست‌های اقتصادی، رفتارهای امنیتی نظامی و سیاست خارجی و امور دیگر به نفع کشور است؟ که البته همین نقدها سبب می‌شود رفتارهای غلط مهارشود، وقتی نقد نباشد، طبعا رفتار غلط تشدید می‌شود و جامعه مشکل پیدا خواهد کرد.»
رئیس دولت اصلاحات افزود:«چارچوب حرکتی که ما قبول داریم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است البته اولا پیاده شدن همه قانون اساسی و ثانیا درست پیاده شدن آن است.»
وی با بیان اینکه «امام، قانون اساسی و عقل هم می‌گوید میزان رای مردم است»، گفت: «میزان رای مردم است؛ یعنی انتخابات باید سالم و بدون حرف و حدیث باشد.»
خاتمی در بخش پایانی سخنانش تصریح کرد:«ما هم فضایی را ایجاد کنیم که همه به سرنوشت کشور و مصلحت جامعه و سربلندی ایران بیاندیشیم وهمه متوجه دشمن اصلی باشیم، چه دشمنی که در درون ماست شامل هوای نفس، بداخلاقی‌ها، انحراف از اصول و معیارها که دشمن‌های خودمان است و چه دشمن خارجی که می‌خواهند به کشور و نظام لطمه بزند.»
وی افزود:«امروزهمه باید در کنار همدیگر، دلمان برای ایران و اسلام وانقلاب بسوزد؛برای مردم و حقوق مردم و بپرسیم الان در پس مسائل سیاسی وضع زندگی مردم چگونه است؟منابع چگونه مصرف شد؟ما دردنیا در چه وضعیتی هستیم؟»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان با بیان اینکه «ما هر چه داریم،چه قدرت،چه امکانات اقتصادی،علمی، تبلیغاتی ونظامی- امنیتی همه را از مردم بدست آورده‌ایم»، اظهار داشت:«.ماامانت‌دار مردم هستیم، نمی‌شود هیچ کدام از اینها را علیه مردم بکار برد، این خلاف امانت‌داری است که باید به آن توجه لازم را داشت.»
خاتمی تاکید کرد:«چرا صدا و سیمای ما باید فقط القاکننده یک جریان محدود فکری باشد؟ جریانی که بنده معتقدم خیلی از مشکلاتی که در کشور است ناشی از ذهنیت‌ها، رفتارها و سیاست‌های آنهاست.چرا باید آزادی های اساسی که به صراحت درقانون اساسی مشخص شده است محدود شود؟»
وی یادآور شد:«هر تهمتی به اصلاح‌طلبان و چهره‌ها و دلسوزان انقلاب می‌زنند و حتی امکان این وجود ندارد که افرادی که مورد توهین و تهمت قرار گرفته‌اند بتوانند از خود دفاع کنند؟ درحالی‌که رسانه ملی باید در اختیار همه افکار و اندیشه‌هایی که در چارچوب نظام قرارگرفته‌اند، باشد.»
رئیس‌ دولت اصلاحات افزود:«ما همه حرفمان این بوده و هست که باید برای حکومت الگو بسازیم و البته الگو این است که به برکت اسلام، محور و مدار مردمند، میزان رای ملت است، حکومت هیچ هویتی جز اینکه برآمده از رای مردم است ندارد و در مقابل مردم مسئول است و الگو نیست که علاوه بر تامین عزت آزادی و حرمت مردم و استقرار عدالت همه جانبه در آن معیارهای الهی به خصوص اخلاق و عدالت رعایت می شود.»
رئیس بنیاد باران یادآور شد:«جمهوری ما اسلامی است، یعنی آن عنصر مفقودی که سبب مشکلاتی برای بشر شده است یعنی عرفان، معنویت، اخلاق و عدالت که در دنیا نیست را می‌خواهیم در کنار جمهوریت داشته باشیم.»
وی ادامه داد: «اگر کاری کردیم که لااقل در ذهن بخشی از جامعه این تلقی وجود داشت که نه، رای مردم محترم نیست و معیارها رعایت نمی‌شود، ما حق داریم بگوییم هم جمهوریت و هم اسلامیت لطمه می‌بیند. ما از جمهوریت و اسلامیت دفاع می‌کنیم.»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان تاکید کرد:« ما و شما جوان‌ها نباید از این مسائل کوتاه بیائیم و هرچه هم عده‌ای بر سر ما زدند نباید دست بکشیم و باید حداکثر تلاش خود را برای اقناع طرف به کار ببریم تا این انحرافات اصلاح شود و جمهوری اسلامی همانی شود که برایش انقلاب کردیم.»
براساس گزارش روابط عمومی دفتر خاتمی، رئیس بنیاد باران یادآور شد:«متاسفانه گروههای تندی در جامعه هستند که به هیچ‌وجه حاضر نیستند تفاهمی در درون جامعه انجام بگیرد و این خشونت‌ها تبدیل به رحمت شود و همه نیروها در کنار هم قرار گیرند.»
سیدمحمد خاتمی خاطر نشان کرد: «من معتقدم اگر فشارها رفع شود،کسانی که در بند هستند آزاد شوند، برخوردها طبق موازین قانونی و شرعی باشد،آزادی‌های اساسی و قانونی تامین شود، فضای امنیتی به فضای سیاسی مبدل گردد و به خصوص مردم احساس کنند که نسبت به انتخابات و ساز و کارهای آن و اجراء درستش حساسیت هست و به فکر آن هستند فضای جامعه تغییر مثبتی خواهد یافت و بسیاری از مشکلات مرتفع خواهد شد.»