تــغییر الــگوی سیاست خارجی ترکیه

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، روزنامه دیلی تایمز در تحلیلی در مورد فعالیت‌های گسترده دیپلماتیک جدید ترکیه نوشته است:
«مقامات کشورهای مسلمان طی اجلاس اخیر "تعامل و اقدامات اعتمادساز در آسیا" که در استانبول برگزار شد، از درخواست آنکارا برای پایان فوری محاصره غزه حمایت کردند. آنها هم‌چنین از فعالیت تلافی جویانه جامعه جهانی علیه اسراییل به دلیل حمله به ناوگان آزادی حمایت کردند. رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه نیز گفت، زمان آن فرا رسیده که محاصره غزه پایان یابد.
ترکیه که پیشتر یک هم‌پیمان نزدیک اسراییل به حساب می‌آمد، از زمان حمله کماندو‌های اسراییلی به ناوگان آزادی، سطح روابطش را با اسراییل به شدت کاهش داده است. این در حالی است که ترکیه با پیام‌های حمایتی از سوی دیگر کشورهای مسلمان از جمله افغانستان، آذربایجان، ایران، پاکستان و قطر روبرو شده است. ترکیه هم‌چنین با دیگر کشورهای جهان در ارتباط است تا از حمایت آنها در مجبور کردن اسراییل به پایان دادن به محاصره غزه برخوردار شود.
این فعالیت جدی ترکیه و اقدامات دیپلماتیک دیگر این کشور نشان دهنده تغییر الگوی سیاست خارجی ترکیه است. در زمانی که شرق در حال اوج گرفتن و غرب در حال افول است، ترکیه در راستای تقویت روابط با شرق گام برمی‌دارد. البته سیاست اسراییل در قبال فلسطین دلیل اصلی این اقدام آنکارا به حساب می‌آید.
اکثر نویسندگان و تحلیلگران، این اقدام اسراییل را محکوم کرده‌اند و حتی "لیندا اِس هرد" در مقاله‌ای، حمله به ناوگان آزادی را در آبهای آزاد به عنوان یک جنگ توصیف کرد.
ترکیه پیشتر روابط بسیار نزدیکی با اسراییل داشت و برای پایان خصومت‌ها میان سوریه و اسراییل به عنوان میانجی فعالیت کرده بود، اما در چند ماه اخیر روابط ترکیه - اسراییل رو به سردی و تیرگی گرایید. سال گذشته ترکیه مانع از حضور اسراییل در یک مانور هوایی با ناتو شد.
ترکیه تنها کشور مسلمانی بود که از سال 1948 روابط دیپلماتیک مداوم با اسراییل داشت، اما از زمان بمباران غزه در دسامبر 2008 و ژانویه 2009 توسط اسراییل، روابط آنکارا - تل آویو رو به تیرگی حرکت کرد. پس از آن بود که اردوغان در اجلاس داووس با حضور شیمون پرز بر سر او فریاد زد "شما آدمکش هستید".
ترکیه حدود 400 سال تحت امپراطوری عثمانی بر اعراب حکومت می‌کرد. بنابراین انزجار اعراب از ترکیه قابل درک است، اما کمال آتاتورک، پدر ترکیه نوین، در بهبود روابط میان آنکارا - اعراب موفق عمل کرد. در این راستا حزب عدالت و توسعه به رهبری دولت اردوغان، در راستای تقویت روابط با کشورهای مسلمان گام برداشت.
ترکیه هم‌چنین علاوه بر اقدامات گسترده دیپلماتیک، با همکاری کشورهای همسایه و مسلمان، اقداماتی با هدف کاهش تنش‌ها و ایجاد ثبات در افغانستان انجام داده است.
ترکیه پیشتر میزبان چند دور مذاکره میان مقامات افغانستان و پاکستان با هدف همکاری دو کشور برای نابودی فعالیت شبه نظامیان بود.
اگرچه ریشه حزب عدالت و توسعه ترکیه اسلامی است، اما این حزب در تعامل با دیگر مذاهب جهانی و پذیرش نقطه نظرات متفاوت به خوبی عمل کرده است. ترکیه هم‌چنین تلاش کرده تا اصلاحات مورد نظر اتحادیه اروپا را در این کشور اجرا کند تا زمینه برای عضویتش در این اتحادیه هموار شود.
اما برخی از کشورهای اروپایی تمایلی به عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا ندارند و در این راستا بهانه‌های مختلفی برای عدم پذیرش عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا آورده‌اند. آلمان و فرانسه مخالفان سرسخت پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا هستند و معتقدند که پیوستن ترکیه به این اتحادیه هویت مسیحی اتحادیه اروپا را خدشه‌دار می‌کند.اما انگلیس، ایتالیا، اسپانیا، فنلاند، سوئد، استونی و لهستان به شدت با این موضع برلین و پاریس علیه ترکیه مخالفت کرده‌اند.
به هر حال ترکیه در مسیر تلاش برای اجرای اصلاحات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مورد نظر اتحادیه اروپا برای پیوستن به این اتحادیه قرار دارد و تدابیری برای توسعه اقتصاد خود اتخاذ کرده است. این در حالی است که ترکیه در سال 2007 با رشد اقتصادی بیش از هشت درصد روبرو شد؛ رشد اقتصادی که بیش از رشد اقتصادی اعضای اتحادیه اروپا بود. حال باید منتظر ماند و دید که آیا تحولات آینده باعث الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا خواهد شد یا خیر؟»