اکو؛ ظرفیتی ناشناخته و خاموش

* جناب آقای دکتر ! به عنوان سوال اول بفرماید چرا مدیریت اکو؟ اکو چه شاخصه های دارد که شما به مدیریت این بخش رو آورده اید؟
** آن زمانی که من وارد اکو شدم بسیاری اظهار تعجب می‌کردند که چرا من اکو را انتخاب کرده‌ام. من معتقدم اکو یک ظرفیت بسیار ناشناخته و خاموش است. کشورهایی که عضو اکو هستند در واقع عضو خانواده بزرگ فرهنگ و تمدن فارسی هستند اگرچه زبان آنها فارسی نباشد. ما روابط خویشاوندی و قرابتی ارزشمندی داریم که موجب نزدیکی ماست.
اکو در منطقه‌ای است که گهواره تمدن بشری است و جهان مرهون فعالیت مردمان این منطقه هستند. اکو در منطقه‌ای است که هزاران دیوان شعر وجود دارد. نوروز به عنوان یک پیوند مشترک در منطقه‌ اکو چهارصدمیلیون نفر جمعیت مسلمان را به هم متصل می‌کند. گذشته ما هم همبستگی و وفاق بوده است.
حال در دنیای اخیر که قدرت ها در صدد قطب‌بندی‌های جدید هستند منطقه‌ اکو یک اتحادیه بالقوه است. منطقه‌ اکو یک حوزه تمدنی است. اگر ما این احساس را در میان ملت‌های این منطقه به وجود آوریم که ما همه عضو یک حوزه تمدنی هستیم چالش بزرگی از پیش روی برداشته می‌شود.
این کاردقیقا شبیه به تشکیل اتحادیه اروپاست. البته با این فرق که گذشته اروپا تنها در جنگ و خونریزی خلاصه می‌شد. اما هم‌اکنون اروپا به سمت اروپای بدون مرز حرکت می‌کند.ولی ما در گذشته مرزی نداشتیم. شعرا و ادبای ما به راحتی در میان کشورهای این منطقه رفت وآمد داشته‌اند. اما متاسفانه امروز برخی سعی دارند تا بین این ملت دیوارکشی کنند.
* شما چندین سال است که مدیریت موسسه فرهنگی اکو را در دست گرفته اید . تا کنون چه اقداماتی برای از میان برداشتن مرزها در ذهن ها انجام داده اید؟
** در دوره‌ای که ما در موسسه فرهنگی اکو مشغول هستیم در ابتدا سعی کردیم که اهمیت این موسسه فرهنگی را گوشزد کنیم. البته احساس خوبی در میان سفرای ده کشور عضو اکو پدید آمده است. ما برنامه‌های متعددی برای نمایش نمادهای مشترک داریم ما در همان بدایت امر سمفونی اکو را با کمک مجمع جهانی صلح ساختیم که اجراهای خوبی هم داشت. در جشنواره فجر نیزما با کمک خوب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مهمان ویژه بودیم. در جشنواره تئاتر 250 نفر از منطقه اکو حاضر بودند و تفاهمات و ارتباط گسترده‌ای میان نمایندگان اکو و مردم ایران صورت پذیرفت. در سایر بخش‌های فرهنگی همچون موسیقی و سینما و ... نیز ما فعالیت‌های گسترده‌ای داشتیم.
اما برای گسترش فعالیت‌های خود چاره‌ای جز فعال کردن دفاتر موسسه فرهنگی اکو در کشورهای عضو نداریم. تحقق این امر همواره یک آرزو بود اما امروز این آرزو به واقعیت پیوسته است. در کشور تاجیکستان که کشور بسیار مهمی است با حضور مقامات بلندپایه دفتر موسسه فرهنگی اکو را تاسیس کردیم. امروز معاون وزیر فرهنگ این کشور رئیس دفتر نمایندگی فرهنگی اکوست.افتتاح این دفتر کمک بسیار مهمی است. در تاجیکستان کمونیست‌ها بیش از 70سال سعی کردند تا ارتباط مردم این کشور را با فرهنگشان قطع کنند اما مردم با چنگ و دندان از زبان، ادبیات و اسلام دفاع کرده‌اند.
متاسفانه روس‌ها سعی کرده‌اند تا ارتباط مردم تاجیک را با زبان فارسی قطع کنند. امروز مردم تاجیک با گنجینه عظیم تاریخ فارسی بی‌ارتباط هستند. لذا ما با کمک دولت تاجیکستان سعی کردیم تا بازگشتی به خط نیاکان داشته باشیم.
به همین منظور در شهر خجند در مراسم باشکوهی یک مرکز فروش کتاب و کالاهای فرهنگی را افتتاح کردیم. امسال در تیرماه نمایشگاه بزرگ خط نیاکان و خوشنویسی‌ فارسی در تاجیکستان برگزار خواهد شد . البته درکنار این نمایشگاه کلاس‌های آموزش خط و زبان فارسی نیز دایر خواهد شد.
مسئله دیگر علاقه وافر مردم تاجیکستان به موسیقی، فرهنگ و سینمای ایرانی است. لذا ما سعی داریم با یکی از اساتید برجسته موسیقی ایرانی و یکی از اساتید برزگ موسیقی تاجیکستان همکاری کنیم تا موسیقی سنتی ایران در تاجیکستان فراگیر شود کشور مهم دیگر، کشور مظلوم افغانستان است. ما چندی پیش دفتر فرهنگی اکو را در این کشور افتتاح کردیم. در این کشور نیز استقبال گسترده‌ای از این طرح رخ داد. البته کشور پاکستان نیز در دستور است و در آینده‌ای نه چندان دور دفتر نمایندگی در آن کشور نیز تاسیس خواهد شد.
* اکو تا کنون چه اقداماتی در داخل ایران انجام داده است؟
** در داخل کشور نیز در شهرهای اصفهان و شیراز دفاتر نمایندگی در حال تاسیس هستند. در دفترشیراز کلیه فعالیت‌های شعر و ادب فارسی مدیریت خواهد شد. هنر و معماری نیز در اصفهان تمرکز یافته است. لذا می‌توان گفت ما اکو را جدی گرفته‌ایم.سالیان سال است که بیشتر از 4 کشور عضو این موسسه فرهنگی نبودند. علی‌رغم اینکه 10 کشور عضو هستند تنها 4 کشور اساسنامه این موسسه فرهنگی را به تصویب مجلس ملی رسانده‌اند. در همین مدت تلاش زیادی شد و کشور پنجم نیز در حال عضویت کامل است. البته ترکیه و قرقیزستان نیز در آستانه عضویت کامل هستند. ضمن اینکه کشورهایی هم هستند که عضو بخش اقتصادی اکو نیستند ولی سعی دارند تا عضو موسسه فرهنگی اکو شوند.از اتفاقاتی که در پیش روی خواهد بود اینکه ما جشنواره‌های اختصاصی اکو را در دست تهیه داریم. جشنواره تئاتر، موسیقی و سینما که فقط مختص به اکو هستند. البته پیشنهادهایی هم مطرح است مبنی بر اینکه پیش از برگزاری جشنواره‌ها یک هفته را هفته بزرگ فرهنگی کشورهای عضو اکو نامگذاری کنیم.من امیدوارم پس از برگزاری این مراسم‌ها و هفته‌های فرهنگی آن اتفاق خوشایند یعنی نزدیکی مردم و برداشته شدن مرزها از ذهن‌ها اتفاق بیفتد.
* با توجه به حوزه تمدنی ایرانی اعضای اکو آیا برای برپایی جشن نوروز در سال آینده برنامه خاصی در نظر دارید؟
** نوروز نمادی از پیوند کشورهای عضو اکو است. تمام کشورهای اکو نوروز دارند. برای برپایی جشن نوروز در اجلاسی که در ترکیه برگزار شد موسسه فرهنگی اکو پیشنهادی را به وزرای گردشگری و توریسم ارائه کرد که جشن نوروز بزرگ را با حضور سران کشورهای اکو برگزار کنیم.اما در معاونت گردشگری اعتقاد بر این بود که این جشن در کشورهای دیگر باشد. لذا این مراسم به صورت جدی برگزار نشد. البته ما در سال آینده یک مراسم بزرگ و باشکوه خواهیم داشت. اقدام خوبی هم شهرداری تهران انجام داد و آن احداث پارک اکو یا نوروز در منطقه عباس‌آباد است ما برای پارک نوروز نیز برنامه‌های متعددی داریم از جمله ایجاد سمپوزیوم مجسمه‌سازی کشورهای عضو اکو.
* در پایان اگر صحبتی باقیمانده بفرمایید.
** در اینجا لازم است از افرادی مانند آقای دکتر عزیزی معاون راهبردی ریاست محترم جمهوری تشکر می‌کنیم که اهمیت اکو را به خوبی احساس کردند. اکو تنها سازمان بین‌المللی است که مقر آن در ایران است ولی متاسفانه هم‌اکنون این سازمان ساختمانش اجاری است.البته اخیرا با دستور مستقیم ریاست جمهوری یک ساختمان به سازمان اکو داده شد. اهمیت این کار به حدی بود که کشورهای اکو در یک بیانیه رسمی از این اقدام ریاست جمهوری تشکر کردند.ضمن اینکه امسال کتاب توریسم اکو در ترکیه منتشر شد. همچنین سایت توریستی و ارکستر سمفونیک موسسه فرهنگی اکو در حال راه‌اندازی است. ما سعی داریم تا آ‌واها و نغمه‌های اصیل این منطقه را بازسازی کنیم. به نظر من این اقدامات در جهت فرهنگ‌سازی و نزدیکتر شدن بیش از پیش مردم منطقه اکوست.