موج سوم گفتمان ایران با غرب

پرویز اسماعیلی
سخنان منطقی، مستحکم و افتخار انگیز ریاست محترم جمهوری در میان اقیانوس ملت آگاه و عاشورایی ایران از وجوه متعدد، قابل باز شکافی است. سخنانی که اگر ابعاد آن را رسانه ها و نخبگان در سطوح مختلف تبیین کنند، بی تردید فصلی نوین از گفتگو و حضور منطقی نظام مقدس اسلامی در مناسبات جهانی و نیز تعامل با اندیشمندان، نخبگان و افکار عمومی آزادیخواه جهان را رقم خواهد زد.
1- چند روز پیش رهبر معظم انقلاب به دشمنان ملت ایران توصیه فرمودند که برای گرفتن پاسخ زورگویی های اخیر خود علیه ملت ایران تا 22 بهمن صبر کرده و «چشمان خود را خوب باز کنند». رئیس جمهور نیز در سخنرانی خود در اجتماع میلیونی مردم در2 مورد با ابتکار خود غرب را با ملت ایران رو به رو کرد تا ابتدا فریاد «هیهات من الذله» و سپس خروش «انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست» را از زبان ملت بشنوند.
دکتر احمدی نژاد نیز یادآور شد: «امیدوارم قدرتها چشمها و گوشهای خود را خوب باز کرده باشند... و بدانند که ملت ایران در راه سربلندی خود استوار است.»
2- نباید و نمی توان سخنان دیروز را از سایر مواضع قبلی رئیس جمهور جدا دانست، چرا که این سخنان ادامه روندی تازه در گفتگوی ایران با غرب است. دیپلماسی ایران طی دهه های گذشته، گفتمانهای متفاوتی با غرب را آزمود. در دوره ای غرب با زبان انتقادی وارد گفتگو با ایران شد و در دوره ای نیز ایران با پیش گرفتن سیاست تنش زدایی و دعوت به گفتگوی تمدنها، غرب را به درک بهتر حقایق و زمینه سازی تعامل و همکاری فرا خواند. هر دو دوره فوق گرچه طولانی مدت هم بودند، اما به جهت روحیه برتری طلبی غرب به نتیجه نرسیدند.
اکنون هم دیپلماسی ایران نه در حال نزاع، بلکه در حال گفتمان با غرب است.گفتمانی که این بار شالوده ای از انتقاد به ضعفهای بنیادین غرب و به پرسش کشیدن دولتهای غرب در برابر آنها و به گواه آوردن چشمان بیدار ملتها استوار است. «گفتمان انتقادی ایران با غرب» سرفصل جدید و موج سوم گفتگوی ایران و قدرتهای جهانی است که در روند تلاشهای قبلی کشورمان برای فهم درست تحولات ایران از سوی غرب طراحی و آغاز شده است. گفتمانی که اگر نیک بنگریم، دقیقاً بر پنج رکن انتقاد، منطق، عقلانیت، مسالمت و مفاهمه استوار گشته است.
واکنش غرب به این روند و «گفتمان جدید ایران» تاکنون با عصبیت، سانسور و برانگیختگی منفی رو به رو بوده است، اما با توجه به ارکان این گفتمان و اقبال افکار عمومی جهان به آن، توان ایستادگی دولتهای غربی بر روش فعلی نامحدود نخواهد بود چه واکنش فعلی آنها خود گواه مؤثر بودن این گفتمان است.
رئیس جمهور کشورمان قبلاً با طرح 2 پیشنهاد، این گفتمان تازه را کلید زده است و دیروز آن را ادامه داد. دکتر احمدی نژاد از غرب پرسیده بود که «اگر افسانه هولوکاست واقعیت دارد چرا جواب نسل کشی یهودیان توسط اروپایی ها را ملت فلسطین باید بدهند و اگر واقعیت ندارد، دلیل این همه دروغ و انحراف افکار عمومی و جعل یک تاریخ افراطی چیست؟»
دولتهای غربی تا کنون پاسخی به این پرسش نداده‌اند، گرچه نخبگان آن کشورها با حساسیت این بحث را پی گرفته‌اند. نگاهی به سیل تبلیغات مجدد هولوکاست در شبکه‌های رسمی و رسانه‌ای غرب در ماههای اخیر، گواه نگرانی آنها از تحت تاثیر قرار گرفتن افکار عمومی غرب در برابر پرسش یاد شده است. همین دیروز هم مدعیان آزادی بیان در شبکه‌های جهانی سی.ان.ان و بی.بی.سی وقتی سخنان رئیس‌جمهور به هولوکاست رسید، پخش زنده آن را قطع کردند و لحظه به لحظه درباره پیکر رو به موت شارون برای مخاطبان گزارش کردند!
از طرفی اگر نخبگان و چهره‌های علمی غرب هم درصدد پژوهش در ابعاد هولوکاست برآیند، حضور آنان در جامعه و حتی حق زندگی‌شان هم مورد سانسور قرار می‌گیرد.
رئیس‌جمهور ایران در برابر اتهامات حقوق بشری به ایران نیز پیشنهاد دیگری داد تا ایران و غرب، هیاتهای علمی و بی‌طرفی را برای بررسی وضعیت حقوق بشر در طرف مقابل اعزام کنند و نتیجه را آزادانه در معرض افکار عمومی جهان قرار دهند. این پیشنهاد هم از یک گوش دولتمردان غرب وارد و از گوش دیگر خارج شده است، گرچه برخلاف فهم آنان، رسوب منطقی و مستدل آن در وجدان‌های آگاه جوامع غربی پایدار و موثر خواهد شد.
دیروز هم دکتر احمدی‌نژاد در موضوع انرژی هسته‌ای، از مخالفان حقوق کشورمان با استناد به ادعاهای آنها مبنی بر اقتصادی و مفید نبودن انرژی اتمی در برابر انرژی‌های فسیلی پرسید؛ «اگر دستیابی به انرژی هسته‌ای چیز مطلوبی نیست، پس چرا شما آن را در اختیار دارید و توسعه می‌دهید و اگر اقدام لازمی است، چرا ملت ایران باید از آن محروم باشند؟!»
3- بخوبی پیداست که وجه دیگر گفتمان جدید نظام اسلامی، پیوند با اندیشه های آزاد و نخبگان غرب است. خطاب رئیس جمهور ایران بارها افکار عمومی این کشورها را به تفکر طلبیده است. «دوری غرب از دین» را به عنوان سیاستی صهیونیستی نامیده و از آنان می پرسد «براستی چرا در حکومتهایی که مدعی آزادی بیان هستند، توهین به پیامبران الهی آزاد است اما تحقیق در مورد هولوکاست جرم است». از همین رو وی به جای دولتها، ملتهای اروپا را خطاب قرار می دهد که «سرنوشت خود را به سرنوشت صهیونیسم گره نزنید.»
تور سانسور شدید غرب تاکنون گرچه پژواک سخنان رئیس‌جمهور کشورمان را محدود کرده، اما توان جلوگیری کامل از آن را ندارد. برای جمهوری اسلامی این فرصتی مهم است تا با بازشناسی ظرفیت‌ها و امکانات، به جای این که از کانال دولتها و رسانه‌های تحت کنترل آنها با افکار عمومی غرب سخن بگوید، گفتمانی مداوم را در همین روند با نخبگان و فرهیختگان غرب سازماندهی کند.
4- رئیس جمهور در مباحث هسته ای نیز ضمن بیان این که آنها «نمی خواهند ملت ایران از تکنولوژی برتر برخوردار باشند». به شرح همکاریهای بی نظیر ایران با آژانس پرداخت و در پیام صریحی به غرب و آژانس یادآور شد که تغییر سیاست ایران در همکاری با آژانس منتفی نیست و در جهت بهره گیری از انرژی صلح آمیز هسته ای در چارچوب NPT، چنانچه بخواهند حق ملت ایران را ضایع کنند، بدانند که «ملت ایران در سیاستهای خود تجدیدنظر خواهد کرد.»
از طرفی اعتماد و عدم اعتماد در روابط بین المللی هم نمی تواند یکجانبه باشد و لذا اگر غرب برخلاف مستندات آژانس و بازرسیها، مدعی است که نمی تواند از عدم انحراف فعالیتهای هسته ای کشورمان اطمینان قطعی حاصل کند، جمهوری اسلامی ایران هم وفق تجربه ارزنده ای که در موارد متعدد دارد، نمی تواند اطمینان و تضمین برای وعده های آنها در زمینه تأمین سوخت هسته ای و... متصور شود.
5- در موضوع تحریم احتمالی هم دکتر احمدی نژاد به صراحت یادآور شد که ایران توانمندی که بدون کمک دیگران به انرژی هسته ای و سلولهای بنیادین و... دست یافته است، به هر صنعت و تولیدی که بخواهد دست خواهد یافت.
اخیراً در پژوهشی که شورای روابط خارجی آمریکا انجام داده بود و نیز در 9 راهکار پیشنهادی نئومحافظه کاران برای مهار ایران، کارآمدی هرگونه تحریمی رد شده بود.
چه نیک مناسبتی است تا در ایام خجسته پیروزی انقلاب جمله ای تاریخی از پیر سفر کرده ملت حضرت امام خمینی(ره) را مرور کنیم که «تحریم ها ملت ما را می‌سازد.»