درخواست‌هایی که رد و بدل شد

گروه سیاسی: دو گروه از دیپلمات های ایرانی پس از مذاکرات دوروزه با مقامات روسی در مسکو و اروپایی در بروکسل به ایران بازگشتند. اما سفر یک روزه منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران به بروکسل ظاهراً هیچ نتیجه ای در برنداشته و ظاهراً نتیجه سفر علی حسینی تاش معاون راهبردی شورای عالی امنیت ملی به روسیه و دیدارش با مقامات کرملین با توافق برای ادامه مذاکرات خاتمه پیدا کرده است. با این وجود یک مقام آگاه روز گذشته در زمینه سفر هیات ایرانی به پایتخت بلژیک اعلام کرد که نتیجه سفر یک روزه منوچهر متکی به بروکسل ظرف چند روز آینده مشخص خواهد شد. هر چند که خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نظر دیگری دارد. به گفته رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا «گفت وگوی اتحادیه اروپا با وزیر خارجه ایران برای حل مسئله هسته ای میان تهران و اروپا با شکست روبه رو شده است.» به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس سولانا روز دوشنبه پس از مذاکراتی ۹۰ دقیقه ای با منوچهر متکی اظهار داشت که موضع بنیادی ایران تغییر نکرده است و آنها باید سازنده تر باشند. او به خبرنگاران گفت که اتحادیه اروپا در دیداری که روز دوشنبه در پایتخت بلژیک با هیات ایرانی و منوچهر متکی به انجام رسانیده، درخواست اروپا را به آنها ابلاغ کرده است. براساس این درخواست اتحادیه اروپا از ایران می خواهد تا پیش از برگزاری نشست ۱۵ اسفند در وین، شاهد پیشرفت در مذاکرات تهران و روسیه درباره غنی سازی اورانیوم باشد. سولانا همچنین اظهار امیدواری کرده است تا ۶ مارس زمان نشست آتی آژانس بین المللی انرژی اتمی که در مورد ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد تصمیم گیری خواهند کرد، تلاش هایی از سوی تهران صورت گیرد. او البته بر این نکته نیز تاکید کرده که تعداد گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی برخی تردیدها را در مورد ایران نشان می دهد.
 گفت‌وگو با اروپا در مورد طرح روسیه
منوچهر متکی وزیر امور خارجه نیز اگرچه به صورت رسمی از شکست مذاکرات بروکسل سخن نگفته است اما روز گذشته اعلام کرد که تماس ها، ارتباطات و گفت وگوها، دیگر در قالب سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس نیست، بلکه با کشورهای دیگر اروپا نیز این گفت وگوها انجام می شود. او در تهران در گفت وگو با خبرنگاران چنین تصریح کرد: هیچ گامی به عقب و به گذشته در برنامه های هسته ای مان برداشته نخواهد شد. از این نقطه فقط به پیشروی خواهیم پرداخت. متکی به مذاکرات تهران و مسکو نیز اشاره ای کرد و افزود: این بدان معنا است که اگر مذاکره دیگری به صورت رسمی با اتحادیه اروپا نیاز باشد، برای تکمیل گفت وگوها با روسیه خواهد بود. از سوی دیگر خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز به نقل از متکی خبر داد که او در نشست خبری که با خبرنگاران داشته اعلام کرده است: ایران انتظار داشت اروپا مقدمات دیپلماتیک جدیدی را برای حل مسئله هسته ای ایران مطرح کند. او مجدداً بر این نکته تاکید کرد که ایران برای هرگونه ایده جدید به منظور رسیدن به برخی مصالحات آمادگی دارد. وزیر امور خارجه با بیان اینکه آنها از نوعی آپارتاید هسته ای حمایت می کنند که برای تهران قابل پذیرش نیست نیز اقدامات دولت های اتحادیه اروپا و آمریکا برای فرستادن پرونده ایران به شورای امنیت را قابل توجیه و عادلانه ندانست. وزیر امور خارجه در بخش دیگری از گفت وگوهای خود با خبرنگاران از درخواست های مسلمانان و رهبران جهانی برای پایان دادن به اعتراضات خشونت بار در خصوص تصاویر اهانت بار منتشر شده از پیامبر اسلام(ص) حمایت کرد و خواستار برقراری آرامش شد. به گزارش ایسنا وی به خبرنگاران گفت: ما پذیرفتیم برای آرام کردن اوضاع عدم توهین به ارزش ها به ویژه ارزش های مذهبی از یک سو و آزادی بیان از سوی دیگر همکاری کنیم تا نوعی تعادل ایجاد شود.
 به اروپا اعتماد نداریم
اما پیش از آنکه منوچهر متکی، جواد وعیدی معاون امنیت بین الملل شورای عالی امنیت ملی و محمد سعیدی معاون امور بین الملل سازمان انرژی اتمی از بلژیک به ایران بازگردند وزیر خارجه در نشست پارلمان اروپا در بروکسل مواضع ایران را در خصوص موضوعات مختلف از جمله فعالیت هسته ای با اهداف صلح آمیز را تشریح کرد. او در این زمینه گفت: ما در حد تحقیقاتی غنی سازی را در ایران شروع کردیم و براساس حقمان در مقیاس آزمایشگاهی همکاری با آژانس را در چارچوب تعهدات بین المللی خود داریم. منوچهر متکی در ادامه افزود: ما گفت وگوهای خود را در چارچوب آژانس و تعهدات بین المللی در چارچوب ان پی تی و اساسنامه آژانس و پادمان ها ادامه می دهیم. به گزارش ایرنا وی درباره ضرورت اعتمادسازی در سطح بین المللی تصریح کرد: اعتمادسازی مثل جاده دوطرفه است و دو طرف باید نسبت به اعتمادسازی گام بردارند و در این زمینه متاسفم از اینکه اعلام کنم ایران اعتماد لازم را به اروپا ندارد. متکی در بخشی دیگر از سخنان خود اظهار داشت: گام اصلی باقی مانده در فعالیت های هسته ای ایران غنی سازی در مقیاس بالا یا غنی سازی صنعتی است. ما به دوستانمان اعلام کردیم که برای مرحله اساسی از فعالیت های هسته ای آماده مذاکره هستیم. در این باره آمادگی داریم برای عدم انحراف به سوی سلاح های هسته ای گفت وگو کنیم و رژیم کنترل تعریف شده ای را تعیین، تدوین و تعبیه کنیم. وزیر امور خارجه ایران در ادامه سخنانش در پارلمان اروپا اظهار داشت: حل مسئله هسته ای براساس مذاکرات و گفت وگو کاملاً مورد تائید ما است. ما فکر می کنیم زبان تهدید و اقدامات یک جانبه دیگر کارایی ندارد، ما معتقدیم شورای امنیت نباید به عنوان ابزاری در اختیار یک و یا دو کشور برای اهداف سیاسی قرار بگیرد. متکی ادامه داد: نطنز یک سایت فعالیت هسته ای صلح آمیز جمهوری اسلامی است که تمام ابعاد و زوایای آن برای آژانس بین المللی انرژی اتمی شناخته شده و مورد بازدید قرار گرفته است.
 با آمریکا مذاکره نمی‌کنیم
وزیر امور خارجه همچنین در حاشیه ششمین نشست شورای وزیران اتحادیه همکاری های منطقه ای کشورهای اقیانوس هند گفت: در حال حاضر اتحادیه اروپا با توافقات احتمالی ایران و روسیه موافق است. متکی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا احتمال مذاکره مستقیم با آمریکا نیز وجود دارد اظهار داشت: ایران برنامه ای برای مذاکره با آمریکا در دستور کار ندارد.
 هنوز هم دیپلماسی کارساز است
با این حال به گزارش ایسنا و برخلاف نظرات دو طرف اروپایی و ایرانی یک مقام آگاه که ظاهراً در مذاکرات بروکسل حضور داشته بر این نظر است که ایران و اروپا چشم به پیشرفت در مذاکراتشان دارند. این مقام مسئول درباره ارائه پیشنهاداتی از سوی طرفین برای حل مسئله هسته ای ایران در مذاکرات بروکسل اظهار داشت: خیلی از مسائل و یا پیشنهادات بر روی میز مذاکرات قرار دارد اما درباره این مسائل در این دور از مذاکرات بحثی صورت نگرفت. این اظهارنظر به نقطه نظرات وزیر خارجه آلمان و نخست وزیر فرانسه نزدیک است. چرا که به گزارش ایرنا فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان دیروز در کنفرانسی خبری در توکیو گفت که کشورش معتقد است هنوز هم برای برون رفت از بن بست هسته ای ایران، دیپلماسی کارساز است. به گزارش ایسنا دومینیک دوویلپن نخست وزیر فرانسه نیز ابراز امیدواری کرده است که راه حلی برای تنش ها میان ایران و غرب بر سر برنامه هسته ای ایران به دست آید.
 چشم‌انداز مثبت گفت‌وگوهای مسکو
در همین حال هیات ایرانی شرکت کننده در مذاکرات مسکو پیرامون همکاری های هسته ای ایران و روسیه و نیز طرح پیشنهادی این کشور به ایران، دیروز مانند متکی و هیات همراهش به تهران بازگشتند. به گزارش ایرنا در این مذاکرات ایران و روسیه در مورد رسیدگی به پرونده اتمی ایران در چارچوب آژانس بین المللی انرژی اتمی و عدم ارجاع آن به شورای امنیت اتفاق نظر داشتند. رئیس هیات ایرانی شرکت کننده در مذاکرات مسکو، در خاتمه این رایزنی ها به ایرنا گفت: مذاکرات دو روز گذشته ما در مسکو با طرف روس نشان داد چشم انداز مثبتی برای گسترش همکاری های هسته ای دو کشور وجود دارد و طرح پیشنهادی مسکو نیز در چارچوب و مسیر همین همکاری ها قابل بررسی، توسعه و تکمیل است. حسینی تاش این رایزنی ها را دقیق، مثبت و تعیین کننده خواند و گفت: قرار شد بررسی ها و مذاکرات طرفین روی طرح مسکو براساس مبانی و فرمول مشترک همکاری های دو کشور ادامه یابد. او درباره محل اجرای طرح روسیه و کیفیت آن گفت: در مورد جزئیات طرح ازجمله محل ایجاد واحد مشترک غنی سازی و نوع مشارکت کارشناسان ایرانی، در مذاکرات مسکو هیچ صحبتی نشده و کلیات طرح، جزئی از مذاکرات ما بود. حسینی تاش افزود: در مذاکره با مقامات روس ازجمله دبیر شورای امنیت روسیه قرار شد طرح روسیه در مجموعه ای از مباحث و همکاری های سیاسی، فنی، اقتصادی مبتنی بر اصل همکاری ها، دیده شود.
مذاکرات این گروه از دیپلمات های ایرانی در مسکو از روز دوشنبه در کاخ کرملین با سرپرستی علی حسینی تاش از ایران و والنتین سوبونف معاون دبیر شورای امنیت ایران و نماینده روسیه در این گفت وگوها آغاز شد و اگرچه مذاکرات روز اول دور دوم گفت وگوها با مقامات مسکو بدون نتیجه پایان یافته بود اما اظهارات روز گذشته حسینی تاش به نظر امیدوار کننده می رسد. البته سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه دیروز محتاطانه تر در این زمینه سخن گفت. به گزارش ایسنا او اظهار داشت: من نسبت به استفاده از عبارت شکست یا گامی به عقب در حالی که این مذاکرات انجام می گیرد، محتاط هستم. همچنین به گزارش مهر شورای امنیت روسیه دوشنبه شب از توافق تهران و مسکو برای انجام مذاکرات بیشتر در مورد پیشنهاد غنی سازی مشترک با روسیه خبر داد. دفتر ایگور ایوانف دبیر شورای امنیت ملی روسیه نیز پس از پایان نشست روز اول هیات های ایرانی و روسیه در کاخ کرملین با صدور بیانیه ای اعلام کرد که مذاکره کنندگان دو طرف توافق کردند که گفت وگو را درباره پیشنهاد کرملین ادامه دهند.
 ادامه مذاکرات در تهران
براساس این اخبار قرار است ادامه مذاکرات با سفر سرگئی کرینکو رئیس سازمان انرژی اتمی روسیه به تهران ادامه یابد. به گزارش خبرگزاری ریانووستی او پس از پایان مذاکرات تهران- مسکو اظهار داشت که این مذاکرات در تهران ادامه خواهد یافت. سرگئی کرینکو فردا به تهران سفر می کند و در دیدار با مقام های ایرانی پیشنهاد هسته ای کرملین را برای خروج ایران از بن بست هسته ای مورد بررسی قرار خواهند داد. دیپلمات ها بر این باورند که دو طرف بهتر است تا پیش از ششم ماه مارس یعنی روزی که شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی برای تصمیم در مورد ایران در نشست عادی تشکیل جلسه می دهد به نتیجه دست یابند. آنها همچنین بر این باورند که این مذاکرات شاید آخرین بخت تهران برای برون رفت از بن بست کنونی باشد.