حامد فتحعلیخانی
دولت نهم، هفتمین ماه فعالیت خود را طی میکند و داشتههای خود را بیش از پیش برای مردم نمایان ساخته است. از سویی برای دولتی که برآمده از خواست مردم باشد و خدمت به مردم (نه در شعار بلکه در عمل) را بزرگترین افتخار خود بداند، درجا زدن و عدم تحرک گناهی است نابخشودنی؛ چه این که رییس دولت خود پر جنبوجوشترین فرد دولت است و نزدیکان وی نیز این گونهاند و این روحیه خدمترسانی به مردم و تحرک هرچه بیشتر در بخشی از ادارات دولتی به شدت رسوخ یافته و در بخشهایی نیز با ناکارآمدی روبهرو است. جامعه و افکار عمومی به خوبی دریافتهاند که عزم دولت برای خدمت جدی است و دستاندازهای این عزم نیز توانایی مقابله با این موج را ندارد، اگر و تنها اگر تمامی دولتمردان به این عزم ایمان داشته باشند.
شاید بتوان این عزم دولت را در سه سطح مورد توجه و شناسایی قرار داد. سطح اول فعالیتهای زیربنایی ایشان برای بازسازی و یا ساختن پایههای محکم خدمت به مردم و فعالیت عدالتگستر میباشد. زیرساختهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، امنیتی و اقتصادی دچار تزلزل است و نیاز به بازنگری و دوبارهسازی دارد؛ هرچند که این فعالیتهای زیربنایی شاید بدون بروز و ظهور باشند اما عملی درخور توجه و شایسته تقدیر از سوی متخصصان و مسوولان نظام است. سطح دوم عزم دولت در خدمترسانی مربوط به فعالیتهای روزمره میباشد که افکار عمومی بیشترین تماس را با آن دارد. روزانه مردم بسیاری به ادارات دولتی برای انجام امورشان مراجعه میکنند و تقاضای پاسخگویی و انجام درخواستهایشان را در چارچوب قانون دارند که دولتمردان خدمتگزار باید بیشترین توجه را نسبت به آنها داشته باشند. از طرفی بدنه اجرایی دولت به دلیل رودررویی با مردم باید با توجه به شان و منزلت مردم اقدام کند و درصد رضایت عمومی را از فعالیتهای خود بالا ببرد. این سطح به دلیل ملموستر بودن نسبت به امور زیربنایی، مخاطرات بیشتری نیز دارد و از دایره متخصصان به دایره افکار عمومی وارد میشود. سطح سوم عزم دولت در خدمترسانی مربوط به فرهنگسازی، توزیع اطلاعات به تساوی و اطلاعرسانی سریع است که به کمک وسایل ارتباط جمعی امکانپذیر است. این که دولتمردان بدانند چرا، چه وقت و چگونه از رسانهها برای خدمترسانی بیشتر به مردم استفاده کنند مساله مهمی است که تنها مربوط به ادارات روابط عمومی نیست و کل ساختار یک سازمان و به خصوص روسای سازمانها و دولتمردان را شامل میشود. هر فعالیتی باید تابلویی داشته باشد تا مردم و متخصصین بتوانند از نتایج حک شده در این تابلوها به نتیجهگیری نهایی پیرامون ادارات دولتی و دولتمردان بپردازند.
سوال اصلی این است که هر یک از دولتمردان و ادارات دولتی تا چه حد در رسیدن به اهداف سه سطح فوق کارآیی و توانایی از خود نشان دادهاند؟ توجه شخص دکتر احمدینژاد به این سه سطح و ارایه تعریف مکرر از خدمتگزاری مردم و ویژگیهای دولت نهم، نشاندهنده آن است که ایشان بر دولتمردان خود حساسیت ویژهای دارد. از جمله در سفر استانی هیات دولت به چهارمحالوبختیاری و در جمع مردم شهرستان اردل که این چنین تاکید میکند "تمام امکانات و وقت ادارات باید در خدمت مردم باشد و آن مدیر و کارمندی که به فکر خدمت به مردم نباشد جزو دولت "احمدینژاد" نیست".(1)
نگاهی به کارنامه هفت ماهه دولت نشاندهنده این است که تعداد قابل توجهی از دستگاههای دولتی در هر سه سطح فوق توانایی و کارآیی لازم را داشتهاند. وزارت رفاه و تامین اجتماعی، وزارت اقتصاد و دارایی، وزارت کشور، وزارت امور خارجه، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت علوم از جمله این دستگاههای دولتی هستند. اما برخی وزارتخانهها تنها به بخشی از سطوح فوق عنایت دارند و در این زمینه از جامعنگری لازم برخوردار نیستند اینها وزارتخانههایی هستند که یا در سطح اول و سوم خوب فعالیت میکنند (وزارت آموزش و پرورش) یا در سطح اول و دوم خوب فعالیت میکنند (وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات) و یا در سطح دوم و سوم خوب فعالیت میکنند (وزارت جهاد کشاورزی).
اما در این میان برخی دستگاههای دولتی هستند که هیچ بروز و ظهوری در هیچ یک از این سه سطح ندارند مانند سازمان ملی جوانان که عملا به حالت نیمه تعطیل درآمده است؛ تشکلهای غیردولتی این سازمان به کما فرورفتهاند (هرچند که برخی اخبار خوب شاید در آینده به گوش برسد)، خبرگزاری این سازمان دوران نقاهت را طی میکند و مرخصی گرفته است و ساختار آن نیز هنوز بازطراحی نشده است. آیا رییسجمهور به فعالیتهای این سازمان نظارت دارد و آیا ایشان را که با قشر عظیم جوانان کشور سروکار دارند، جزو دولت خود میداند . امید آن که مسوولین این سازمان سرعت بیشتری به فعالیتهای خود بخشند و مردم را بیش از پیش از فعالیتهایشان آگاه سازند. مردم در رسانهها منتظر پاسخ دیگر سازمانهایی که فعالیتهایشان هیچ بروز و ظهوری ندارد نیز میباشند تا دولتمردان احمدینژادی را از دولتمردان غیراحمدینژادی تمیز دهند.