صاحب امتیاز؛ اولین امتیاز

پرویز اسماعیلی / مدیرعامل خبرگزاری مهر و رئیس انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان
1- بی‌تردید نخستین و بزرگترین امتیاز «اعتماد ملی» صاحب امتیاز آن است. کروبی از جمله معدود شخصیت‌های مورد اعتماد نظام و ملت است که برای سخن گفتن از اعتماد ملی صلاحیت‌های زیادی دارد. به صحنه آوردن اعتماد نظام و مردم به سطح رقابت‌های رسانه‌ای کشور نیز، هم گواه شجاعت و جسارت کروبی است و هم هشدار دهنده است که این اعتبار والای ملی خرج رقابت‌های زودگذر عرصه قدرت و سیاست‌ورزی نشود. این ملاحظه بزرگی برای هیأت تحریریه است.
بنده، برخلاف دیگرانی که به جناب کروبی نزدیکند، به تصمیم این شخصیت بزرگوار و دوست‌داشتنی انقلاب، بعد از انتخابات 27 خرداد گذشته اگر چه احترام می‌گذارم اما آن را ستایش نمی‌کنم. این «گذرگاه انتخابات» نیست که ارزش و اعتبار مردان بزرگ را رقم می‌زند. شخص کروبی هیچ نیازی به بازسازی اعتبار خود نداشت و مانور تازه سیاسی – رسانه‌ای او نیز مغایرتی با ادامه حضور موثرش در بدنه حاکمیت نداشت. گو اینکه حضور او در این عرصه امتیازی برای اهل رسانه است.
از سوی دیگر، بر این گمانم که اقدام جناب آقای کروبی باید بیش از این مورد تحلیل و «چرایی» قرار گیرد.
خیلی‌ها عرصه رسانه را نردبان دسترسی به عرصه قدرت می‌دانند و کروبی که میدان‌های بسیار دشوار مبارزه و مدیریت را طی کرده، بهتر از همه می‌داند که عرصه قدرت، نشستن بر فراز ابرهاست و لذا او با واقع‌بینی به اهل رسانه فهماند که در میان مردم ماندن زیبنده‌تر از جهد برای قدرت است و به اهل سیاست و قدرت نیز یادآور شد که ایمنی و پایداری قدرت منوط به برای مردم و در کنار آنان بودن است.
ما رسانه‌ای‌ها خوب می‌دانیم که اقدام به تأسیس رسانه چه انرژی و چالش بزرگی را فرار و می‌گذارد و لذا اقدام کروبی در سن و سال فعلی هم نمادی است از انرژی فوق‌العاده و «حرارت موثر بودن» ایشان. دوستتشان دارم و برایشان سلامت و سربلندی آرزو می‌کنم.
2- مدیر مسئول محترم «اعتماد ملی» نیز به همراه طیفی که اکثریت شورای مرکزی حزب اعتماد ملی را تشکیل داده‌اند یک پیشتیبانی لجستیک فکری و ارتباطی را برای تحریریه «اعتماد ملی» سامان داده‌اند که مجموعاً می‌توان گفت دسترسی این روزنامه به منابع مختلف خبری را برای خبرنگاران و دبیران تسهیل می‌کنند. اداره ارگان رسانه‌ای در یک حزب مهمترین لازمه‌اش تجربه کافی و شناخت دقیق از هندسه سیاسی کشور است که «اعتماد ملی» از این باب هم صاحب «امتیاز» دوم است.
3- با توجه به آنچه آمد و تجربه سایر احزاب سیاسی، به نظر می‌رسد که ایده هدایتگر «اعتماد ملی» می‌داند که عرصه رسانه، عرصه قدرت نیست. لوازم و مقتضیات خود را دارد. زبان رسانه با زبان قدرت متفاوت است و نمی‌توان نتیجه جلسات حزبی را به صورت عریان به چهره رسانه ریخت. رسانه یک بستر نرم‌افزاری است که می‌تواند همزمان به نفع ملت و حاکمیت جریان پیدا کند و البته دیدگاه و سلیقه احزاب و افراد را در همین جهت حمل و تکثیر کند.
در تفکیک فعالیت رسانه‌ای و حزبی ما همواره با این خطر روبه‌رو بوده‌ایم که مصالح ملی و هنجارهای اجتماعی یا به عبارتی «خیر عمومی» را اولیت اول خود ندانیم. موضوعی که برای یک رسانه شرط جلب «اعتماد ملی» است.
4- برخورد انتقادی با پدیده‌ها هم خود که یک امتیاز است اما؛ اولاً این انتقاد باید با جهت‌گیری خیر عمومی فراگیر باشد و حوزه‌ای را استثنا نکند و ثانیاً به عنوان یک حق، از آن تنها در چارچوب اخلاق و انصاف استفاده کند.
ما همواره در معرض این خطریم که حقوق عمومی را از حقوق خصوصی متاثر کنیم. لازمه جلب «اعتماد ملی» درک و پاسداشت حرمت‌های موجود میان این دو حوزه است.
5- پیداست که روزنامه اعتماد ملی منتقد دولت است. این روحیه انتقادی امتیاز دیگری است که می‌تواند به «اعتماد ملی» کمک کند، اگر اجتماع باور کند که علاوه بر جهت‌گیری به نفع عامه، نگاه شما به عملکرد دستگاه‌ها منصفانه نیز هست. عامه مردم معتقدند که «صد عیب بگفتی، هنرش نیز بگوی» و لذا انعکاس شایسته هر رویکرد دولت که به نفع اکثریت جامعه باشد هم باید مورد اهتمام باشد.
6- و اما در مورد فرم و محتوای روزنامه «اعتماد ملی»؛ لوگو هر چه نداشته باشد به خاطر ترکیب متفاوتش می‌تواند یک امتیاز تلقی شود گرچه می‌بایست حجم قابل تکثیری در گرافیک عمومی روزنامه داشته باشد، یونیفورم صفحات بی‌شباهت به برخی روزنامه‌ها نیست اما در نمادها نوآوری دیده می‌شود، صفحات عمدتاً شسته رفته‌اند اما گرافیک یکدست ندارد، استفاده از فضای سفید بیشتر می‌تواند مورد توجه باشد تا گرافیک روزنامه با ترافیک کمرنگ‌ نشود.
از سوی دیگر احترام به اصل درج منبع اخبار و تصاویر چهره‌ای «اخلاق‌‌مدار و امانتدار» به روزنامه بخشیده است، گرچه می‌توان به تنوع منابع خبری افزود و ناف مخاطبین را صرفاً به یکی دو خبرگزاری نبست!
تیترها عمدتاً کوتاه است و این رویکرد حرفه‌ای در ستون‌ها جلوه‌ بهتری دارد، اما هر جا از فعل در تیترها استفاده می‌شود جذابیت حرفه‌ای خبر را کاهش می‌دهد. از عکس نسبتاً استفاده خوبی می‌شود اما باید به طرح اختصاصی هم اهمیت بیشتری داد.
ستون‌ها، به ویژه در صفحه پرستون آخر با ابتکار و بجا تعریف شده‌اند اما گاهی در برخی صفحات مشاهده می‌شود که ستون به استخدام نیاز دبیر مربوطه در آمده است!
صفحات فیچری لایی «اعتماد ملی» جذب کننده‌اند، اما لزوم تفکیک درست بخش‌های خبری با بخش فیچر و هارمونی یا تناسب در مطالب دو بخش می‌تواند مورد توجه بیشتر باشد. پرداخت «اعتماد ملی» به حوزه‌های اجتماعی و اقتصادی جسورانه و مفید است و... برای «اعتماد ملی» استحکام و بقا و برای دست‌اندرکارانش آرزوی توفیق و تایید الهی دارم.