پوتین از ایران چه می‌خواهد؟

آزاده افتخاری
گروه سیاسی: اخبار روز دوشنبه مبنی بر از سرگیری فعالیت های غنی سازی در ایران و به تعویق افتادن نشست مسکو که بنا بود طی آن مقامات تهران و مسکو در خصوص انتقال عملیات غنی سازی ایران به خاک روسیه گفت وگو کنند، موجی از ناامیدی برای ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به همراه داشت. پوتین امیدوار بود با تکیه بر ظرفیت قابل توجه تامین هسته ای کشورش، ضمن دستیابی به سرمایه از ایران از طریق ایفای نقشی فعال و مثبت به منظور خاتمه بحران هسته ای این کشور بار دیگر در میان قدرت های جهانی سر بلند کند و امید به بازسازی امپراتوری از دست رفته را در ذهن مردمان خود بارور سازد. این در حالی است که روسیه و چین برای ماه ها، راه تلاش های غرب با هدف ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت را مسدود کردند و موافقت اخیر مسکو با قطعنامه شورای حکام نیز تنها به شرط عدم عکس العمل شورای امنیت در برابر ایران (تا ماه مارس) حاصل شد. در واقع پوتین همچنان امیدوار است تا پیش از وارد عمل شدن شورای امنیت ایران را راضی کند عملیات غنی سازی خود را به خاک روسیه انتقال دهد. روزنامه هندو به نقل از یک کارشناس روسی می نویسد: ایران برای پذیرش طرح مسکو با هدف احداث کارخانه مشترک برای غنی سازی در خاک روسیه سه شرط تعیین کرده است. رجب صفراف کارشناس مرکز مطالعات ایران معاصر در مسکو در مصاحبه ای که روز سه شنبه انجام شده است، گفت: «تهران تاکید دارد که متخصصان ایرانی به فرآیند غنی سازی دسترسی داشته باشند، بخشی از غنی سازی در خاک ایران انجام شود و در نهایت طرف سومی در این طرح مشارکت داشته باشد. این کارشناس روسی که معتقد است به منابع اطلاعاتی مهمی در تهران دسترسی دارد، می گوید:« در صورتی که روسیه با انجام مرحله فرآوری غنی سازی اورانیوم در خاک ایران موافقت کند و از کشور سومی برای شرکت در طرح پیشنهادی دعوت کند، احتمال دستیابی به توافق با تهران وجود دارد.»صفراف می گوید: چین در نشان دادن علاقه خود به این پروژه شکست خورده و طرف ایرانی امیدوار است روسیه شریکی دیگر احتمالا در اروپا معرفی کند.کنستانتین کاساچیف دبیر کمیته بین الملل دومای روسیه می گوید:«روسیه با دعوت به عمل آوردن از هر کشور دیگر برای پیوستن به این پروژه مخالفتی ندارد و این در حالی است که ایران در گذشته با آلمان و فرانسه در زمینه انرژی هسته ای همکاری داشته است.» وی می افزاید: تجربه ناموفق و مشابه همکاری در زمینه غنی سازی با فرانسه در اوایل دهه ۱۹۷۰ ایران را نسبت به چنین پروژه هایی ظنین کرده است. (ایران حدود یک میلیارد دلار سرمایه گذاری انجام داد اما پس از انقلاب پروژه متوقف و سرمایه ها در فرانسه باقی ماند.) روزنامه هندو می نویسد: با این حال روسیه با درخواست تهران مبنی بر دسترسی کارشناسان ایرانی به فرآیند غنی سازی مخالف است. میخائیل فرادکوف نخست وزیر روسیه پیش از این اعلام کرده بود که توپ در زمین ایران است و روسیه به منظور آرام کردن شرایط پیشنهادهایی ارائه کرده و اکنون نوبت ایران است که پاسخ دهد.مجله تایم نیز در زمینه رابطه ایران و روسیه می نویسد: شاید دولت روسیه در به کارگیری استراتژی های درازمدت در مقابل ایران ناتوان باشد اما تاکتیک های کوتاه مدت آن اغلب بر مبنای منافع اقتصادی طراحی می شود. برای مثال درآمد روسیه از احداث هفت رآکتور هسته ای برای ایران بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار خواهد بود و در فاصله زمانی ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۶ روسیه بیش از ۵ میلیارد دلار تسلیحات به ایران فروخته است.