فرهنگ اسلامی و رسالت ما (بخش هفتم)

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدرضا تقوی
واقع‌گرایی
در فرهنگ دینی، آرمانهای فرهنگی بسیار شفاف و گویا هستند و سالکان راه، باید جهت‌گیری‌های خود را با آنها تنظیم کنند، زیرا آرمان‌ها قله‌های بلند پرجاذبه‌ای هستند که هر انسانی می‌کوشد خود را در آن مسیر قرار بدهد و یا در سلک کاروانیان آن دیار درآورد؛ اگرچه به سبب عوامل بازدارنده نتواند همراهی کند. دلیل این مطلب هم کمال‌خواهی انسان است.
باید به این نکته توجه داشت که در فرهنگ دینی، به ویژه دین اسلام، آرمان‌گرایی در تضاد با واقع‌گرایی نیست؛ بین آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی آن‌چنان پیوندی برقرار می‌شود که به سادگی نمی‌توان آنها را از هم جدا کرد چرا که آرمان‌ها در بستر واقعیت‌ها شکل عملی به خود می‌گیرند.
فرهنگ اسلامی از آن فرهنگ‌ها نیست که فقط انسان را در محدوده ذهنیت‌ها و آمال و آرزوها محصور گرداند و دیده پیروان خویش را به آسمان‌ها بدوزد. اسلام از انسان می‌خواهد که به واقعیت‌ها بیندیشد و تعلیم می‌دهد که راه دستیابی به قله بلند آرمانی را چگونه باید طی کرد.
جامعیت
از دیگر مسایلی که به فرهنگ اسلامی اصالت می‌بخشد "جامعیت" است؛ فرهنگی که در رشد و کمال انسان هم به دین نظر دارد و هم به دنیا. دیانت را با سیاست درمی‌آمیزد و ماده را با معنا و دنیا را با آخرت. پیامبر این فرهنگ می‌فرماید:
"رهبانیه امتی فی‌الجهاد".