ایرانی‌ها نمی‌ترسند

علی رضوانی
بی‌بی‌سی (بنگاه سخن‌پراکنی بریتانیا) طی گزارش‌های متعدد و پرآب و تابی می‌کوشد وضعیت آینده اقتصادی کشورمان را منفی و ناگوار توصیف کند.
این بنگاه خبری در گزارش‌هایی فال‌گونه‌اش تلاش دارد نتایج اعمال تحریم اقتصادی غرب علیه ایران که در پی مقاومت ملت در دفاع از فناوری هسته‌ای تجویز می‌شود را نابسامانی اقتصادی کشورمان ارزیابی می‌کند.
این بنگاه که پس از انتخابات ریاست جمهوری نیز وضعیت بورس، دیپلماسی خارجی، مبادلات نفتی و... را روزبه‌روز تیره‌تر جلوه می‌داد اکنون بر شدت منفی‌بافی‌هایش علیه کشورمان افزوده است.
پیش‌گویی‌های منفی بی‌بی‌سی درباره آینده اقتصادی ایران در حالی صورت می‌گیرد که به محض اعلام کاهش خرید ایران از تولیدات لوکس، لوازم خانگی و... از اروپا چندین کاروان از تجار انگلیسی وارد ایران شدند تا میزان تهدید ایران را بسنجند.
گزارش‌های رسمی که از آمار مبادلات ایران و اتحادیه اروپا منتشر شده اهمیت مساله را بیشتر نشان می‌دهد؛ در سال 2004 میلادی حجم مبادلات ایران و اتحادیه اروپا به 20 میلیارد و 800 میلیون یورو بود و از افزایش بسیار چشمگیر مبادلات حکایت می‌کند.حتی می‌توان احتمال داد که کالاهای تجاری غیررسمی که تحت عناوین قاچاق وارد ایران می‌شود نیز بیش از پیش اهمیت حجم مبادلات را آشکار سازد.
مجموعه اتحادیه اروپا بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران است و نزدیک به یک سوم مبادلات ایران با این کشورها انجام می‌گیرد به بیان آشکارتر 32 درصد از مجموع صادرات و واردات ایران با اتحادیه اروپا صورت می‌پذیرد.
بنا بر آمار منتشره از سوی یورواستات (اداره آمار اروپایی) سطح تجارت ایران با اتحادیه اروپا (15 کشور عضو) 13 میلیارد و 600 میلیون یورو یعنی معدل 16 میلیارد و 700 میلیون دلار می‌باشد.
اما وضعیت صدور کالاهای ایران به اروپا چگونه است؟؛ بنابر آمار همین موسسه صادرات ایران به اروپا در سال 2002 بالغ بر 8 میلیارد یورو و در سال 2001 حدود 6 میلیارد و 700 میلیون یورو بوده است.
اما واردات ایران از اروپا در سال 2005 حدود 5 میلیارد و 600 میلیون یورو و در سال پیش از آن (2001) حدود 6 میلیارد و 500 میلیون یورو بوده است. در واقع وضعیت صادراتی ایران به اروپا برخلاف وضعیت صادراتی اروپا به ایران بوده و دارای یک مازاد تجاری مثبت 2 میلیارد و 400 میلیون یورویی در سال 2002 و یک مازاد تجاری 200 میلیون یورویی در سال 2001 است.
حجم صادرات ایران به اتحادیه اروپا در سال 2002 نسبت به سال 2000 حدود 2300 میلیون یورو افزایش نشان می‌دهد.
در میان اتحادیه اروپا حجم مبادلات ما با سه کشور انگلیس، آلمان و فرانسه به علاوه ایتالیا بیشتر است. آلمان در این میان بیشترین میزان صادرات به ایران را طی سال 2004 داشته است. به طوری که این کشور در سال مذکور کالاها و خدماتی به ارزش 3 میلیارد و 570 میلیون یورو (معادل 4 میلیارد و 350 میلیون دلار) به ایران فروخته است.
همچنین فرانسه در سال 2004 با صادرات کالاها و خدماتی به میزان 2 میلیارد و 330 میلیون یورو دومین شریک تجاری ایران در اروپا بوده است.
ایتالیا نیز در سال 2004 کالاها و خدماتی به ارزش 2 میلیارد و 180 میلیون یورو از ایران وارد کرده است. بخش اعظم این واردات مواد خام بوده است. این در حالی است که صادرات ایتالیا به ایران نیز اندکی کمتر از واردات از ایران بوده است.
اما شرکت‌های انگلیسی به رغم تداوم برخوردهای غیراخلاقی و استعمارگرانه لندن با ملت ایران طی سالهای اخیر شاهد گسترش مناسبات تجاری خود با ایران بوده‌اند. آمارهای رسمی منتشر شده ازسوی دولت لندن نشان می‌دهد در سال 2004 این کشور 678 میلیون پوند به ایران صادرات داشته است. این رقم نسبت به آمار پنج سال پیش از آن دو برابر رشد را آشکار می‌سازد.
این آمار البته شامل صادارات ثبت شده 426 میلیون دلاری انگلیس به ایران از طریق دوبی نمی‌شود.
کالاها و خدماتی که ایران به اروپا می‌فرستد اغلب مواد اولیه و خام است. عدم دریافت این کالاها به مبنای معطل ماندن صنعت کشورهای اروپایی است. اما بخش اعظم واردات ایران از اروپا کالاهای «لوکس»، «لوازم مصرفی»، «وسائل الکتریکی و خانگی» و... است.
این کالاها و اقلام چیزی نیستند که در صورت تحریم ایران از سوی اروپا قابل تامین در ایران یا از کشورهای دیگر نباشند. در مواردی مثل صنایع الکترونیکی و لوکس با خالی شدن بازار ایران از کالاهای اروپایی حتی می‌توان امیدوار شد که راه برای تقویت و اقتدار «تولیدکننده ایرانی» هموارتر گردد. آیا نبود کالاهایی خارجی و اروپایی از جنس تلویزیون، یخچال و... در بازار دغدغه چندین ساله تولیدکنندگان داخلی را مبنی بر اشباع بازار نخواهد کاست؟
به واقع حربه تحریم نه تنها برای اروپا در موارد بسیاری کارآیی ندارد بلکه در مواردی حربه‌ای است که کاربست آن می‌تواند برای دیپلماسی و نیز صنعت ایران سودمند باشد.