مشروعیت نهادها از رای مردم است

احسان مهرابی
در آستانه انتخابات مجلس خبرگان رهبری تلاش گروه‌های سیاسی معطوف به رقابت‌های انتخاباتی است. این موضوع شاید باعث شده است که طرح مباحث نظری درباره مشروعیت و نحوه انتخاب ولایت فقیه مغفول بماند.
آیت‌الله علی مشکینی رئیس مجلس خبرگان رهبری روز سه‌شنبه در نطق افتتاحیه شانزدهمین اجلاس خبرگان رهبری با بیان اینکه در میان حکومت‌های جهان، تنها حکومت مشروع که مورد تایید حق‌تعالی است، حکومت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد، تاکید کرد: که همه نهاد‌های نظام جمهوری اسلامی ایران یعنی مجلس شورای اسلامی، دولت، قوه قضاییه، نیروهای نظامی و انتظامی و ائمه جمعه همه زیر نظر و فرمان رهبر معظم منصوب من عندالله هستند و این امر به آنها مشروعیت بخشیده است.
رئیس مجلس خبرگان رهبری با اشاره به اینکه تمام نهادهای حکومت ایران مورد تایید معصومین(ع) است، گفت: از این رو هر فرد از ملت ایران که به قصد قربت قوانین کشور را اجرا کند، ثواب برده و هر فردی که تخلف کند، گناهکار است. آیت‌الله مشکینی همچنین نظام جمهوری اسلامی ایران را متصل به الله دانست.
این سخنان رئیس مجلس خبرگان در آستانه انتخابات خبرگان باب مباحث نظری درباره انتخابات رهبری را خواهد گشود. حسین‌ انصاری‌راد رئیس کمیسیون اصل نود مجلس ششم و از روحانیون اصلاح‌طلب با رد نظریات آیت‌الله مشکینی به قانون اساسی اشاره دارد و مشروعیت همه نهادها را ناشی از رای مردم می‌داند.
* آیت‌الله مشکینی عنوان کرده‌اند که در میان حکومت‌های جهان، تنها حکومت مشروع که مورد تایید حق تعالی است، حکومت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. اصولا از دیدگاه اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلام مشروطیت حکومت‌ها وابسته به چیست؟
** حکومت مشروع و الهی طبق نص قانون اساسی حکومتی است که با رأی مردم سرکار آمده باشد. طبق قانون اساسی، هیچ سمت و مسئولیتی بدون رای مردم الهی، مشروع و قانونی نیست.
بنابراین الهی و شرعی بودن حکومت وابسته به این است که در یک انتخابات آزاد و بدون تحمیل هیچ شرطی جز آنچه که مردم خواسته باشند روی کار آمده باشد.
* ایشان عنوان کرده‌اند که تمام نهادهای حکومت ایران مورد تایید معصومین(ع) است. آیا این موضوع درباره ماهیت نهادها می‌تواند صحیح باشد با توجه به اینکه نهادها طبق قانون به وجود می‌آیند و ممکن است مدتی دیگر تغییر کنند همان‌طور که برخی از آنها تغییر کرده‌اند؟
** اینکه حکومت ما از تمام لحاظ مورد تایید و امضای معصومین‌ است، اگر مراد مشروع بودن این نهادها است فقط در صورتی است که مردم به آنها رای داده باشند و آنان توانسته باشند اعتماد مردم را حفظ کنند.
* اینکه اقدامات نهادها مورد تایید معصومین باشد چطور؟
** اینکه به طور خاص امضایی از سوی معصومین پای سمتی و یا نهادی باشد با فرض خطا و عدم صحت ادعایی است که نیازمند دلیل خاص و خبر از خود معصومین است که چنین خبری را باید از خود صاحب خبر پرسید.
* رئیس مجلس خبرگان رهبری همچنین با اشاره به اینکه تمام نهادهای حکومت ایران مورد تایید معصومین(ع) است گفته‌اند از این رو هر فرد از ملت ایران که به قصد قربت قوانین کشور را اجرا کند، ثواب برده و هر فردی که تخلف کند، گناهکار است. آیا این قدسی شدن قانون از دیدگاه شما مشکل‌ساز نخواهد بود؟
** قانون می‌تواند قدسی باشد اما قدرت نمی‌تواند قدسی باشد. قوانینی که از وحی است می‌تواند مقدس باشد اما قدرتی که عصمت ندارد و بشری است نمی‌تواند مقدس باشد. قدرت غیر معصوم است اما قانون اگر قانون خدا باشد مقدس است اما اگر قانون بشری باشد هم احتمال خطا دارد.