گروه بینالملل: سرانجام اسرائیل زیر فشارهای خارجی و داخی مجبور شد شهرکهای یهودینشین نوار غزه را تخلیه و به فلسطینیها واگذار کند. دیروز کابینه اسرائیل با 16 رای موافق و 4 رای مخالف تخلیه مجموعه شهرکهای گوش کتیف بزرگترین تجمع شهرکها در غزه را تصویب کرد. روز گذشته در پی اجرای نخستین مرحله از طرح خروج از غزه اسرائیل سه شهرک موراگ و نتساریم در جنوبغزه و کفرداروم در مرکز غزه به تشکیلات خودگردان واگذار شد. دولت فلسطین از پیش 7500 نیروی امنیتی خود را به منطقه اعزام کرده است تا کنترل این شهرکها را در صورت تخلیه بر عهده گیرد.
از آن گذشته اسرائیل دیروز با تصویب مرحله دوم عقبنشنینی از غزه یادداشتهایی را به مابقی شهرکهای غزه [در مجموع 21 شهرک] تحویل داده و از ساکنان آنان خواست ظرف 48 ساعت این مناطق را تخلیه کنند. در غیر این صورت ارتش مجبور به اخراج آنان خواهد شد. نیروهای اسرائیلی ورودیهای 21 شهرک غزه را بسته و مانع دخول اسرائیلیها به آنجا شدند. همچنین در مرحله دوم قرار است اسرائیل چهار شهرک واقع در کرانه باختری رود اردن را تخلیه کند. اسرائیل این منطقه را در سال 1967 اشغال کرد. سرلشکر دان هالوتز فرمانده ارتش اسرائیل روز یکشنبه گفت تخلیه چهار شهرک کرانه باختری پس از تخلیه کامل شهرکهای منطقه غزه آغاز خواهد شد.
شائول موفاز وزیر دفاع اسرائیل هم گفت تمام شهرکنشینان در کمتر از یک ماه باید غزه را ترک کنند. اسرائیل تصمیم دارد نیروهای خود را به طور کامل تا ابتدای سال یهودی [اکتبر آینده] از غزه خارج کند. اسرائیل خروج از غزه را اقدامی در راستای تقویت روند صلح میداند و محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی در مصاحبهای با بیبیسی با ابراز خرسند از تخلیه غزه از این اقدام اسرائیل استقبال کرد.
وی نیز تخلیه غزه را گامی مثبت در راه استقرار آرامش در منطقه دانست اما تأکید کرد اسرائیل باید شهرکهای کرانه باختری را هم برچیده و نیروهای خود را از این منطقه خارج کند. اکثر شهرکهای یهودینشین در کرانه باختری مستقر هستند و اسرائیل تنها تخلیه چهار شهرک از آن منطقه را در دستور کار خود دارد.
واکنش فلسطینیها
گروهی از فلسطینیان آغاز تخلیه غزه را جشن گرفتند. جمعی از جوانان فلسطینی با دست زدن به یک گردهمایی شادی و سرور خود را از این حادثه ابراز داشتند. جنبش حماس با انتشار بیانیهای اعلام کرد خروج اسرائیلیها از غزه را جشن میگیرد. حماس عقبنشینی مذکور را بخشی از مقاومت مسلحانه گروههای مبارز فلسطینی میداند نه بخشی از روند مذاکرات صلح با دولت خودگردان. دیروز فلسطینیها با سجده بر زمین این پیروزی را شکر کردند. گروههای مقاومت فلسطینی از جمله گردانهای الاقصی و عزالدین قسام این پیروزی را به همدیگر تبریک گفتند و بر حفظ سلاح خود حتی پس از تخلیه غزه تاکید ورزیدند.
اسماعیل هنیه از رهبران حماس در یک کنفرانس مطبوعایت اعلام کرد مقاومت مسلحانه متوقف نمیشود و حماس هرگز سلاحش را پس از عقبنشینی بر زمین نخواهد گذاشت. خالد مشعل از رهبران حماس نیز دیروز در یک گفتوگوی رادیویی اظهار داشت: ماموریت ما همچنان ادامه دارد و جنبش حماس و مقاومت تا زمان بازپسگیری تمام حقوقشان سلاح را بر زمین نمیگذارند. اسرائیل دیروز پس از 38 سال به اشغال مناطقی از غزه پایان داد. ناصر القدوه وزیر امور خارجه فلسطین خروج اسرائیل از غزه را به معنای پایان اشغالگری ندانست و به اسرائیل در مورد سیاست وقتکشی به منظور عدم اجرای طرح صلح موسوم به نقشه راه هشدار داد.
القدوه عقبنشینی نیروهای اسرائیل از غزه را کم اهمیت ندانست اما گفت: مشکلاتی چون سیطره آنها بر آسمان و آبهای منطقه و بخشی از گذرگاهها به قوت خود باقی خواهد ماند و این امر تلاش و مبارزه بیشتری را میطلبد. دیروز محمود عباس در یک گفتوگوی تلفنی با امیل لحود رئیسجمهور لبنان وی را در جریان روند عقبنشینی از غزه قرار داد. بسیاری از کارشناسان خروج اسرائیل از غزه را مشابه خروج اجباری اسرائیل از جنوب لبنان میدانند و بنابراین آن را پیروزی بزرگ مردم فلسطین تلقی میکنند.
نگرانی اسرائیلیها
در مقابل شادمانی و احساس پیروزی فلسطینیها، اسرائیلیها به ویژه یهودیان افراطی اجرای طرح خروج از غزه را شکست بزرگی برای دولت یهود دانسته و با خشم و انزجار از آن یاد میکنند. دیروز چند ساعت پس از اعلام رسمی آغاز طرح عقبنشینی از غزه شهرکنشینان عصبانی شیشههای خودروها را شکسته و لاستیکهایی را در خیابان به آتش کشیدند. به گزارش خبرنگار بیبیسی صدها نفر از یهودیان ساکن شهرکها با اجتماع در برابر ورودی شهرک نوهدکالیم و برگزاری مراسم دعا در این محل کوشیدند مانع از ورود سربازان و ابلاغ حکم تخلیه شوند.
به گزارش همین شبکه خبری در تعدادی از شهرکهای غزه و همچنین دو شهرک یهودینشین کرانه باختری که باید تخلیه شوند بین ساکنان و سربازان اسرائیلی درگیری روی داد. گرچه صدها شهرکنشین با امضای توافقنامهای پذیرفتهاند که با گرفتن غرامت شهرکهای خود را تخلیه کنند اما به گفته ارتش اسرائیل حدود 5 هزار تن از مخالفان در برابر این عقبنشینی مقاومت میکنند. دیروز شائول موفاز وزیر دفاع اسرائیل ریشهکنی یهودیان از غزه را «واقعاً دردناک» توصیف کرد و گفت: این اقدام ضروری است و باید به قانونی که در پارلمان تصویب شده است احترام گذاشت. وی افزود: این اقدام قلبهای ما را با درد همراه میسازد اما برای آینده کشور دموکراتیک اسرائیل ضروری است.
نظامیان اسرائیلی مرز عبوری کیسانیم ـ تنها مرز عبوری فعال در غزه ـ را مسدود کرده و بر آن پلاکادری نصب کردند که نوشته شده بود: «ایست! براساس قانون ورود به نوار غزه و حضور در این منطقه از 15 اوت 2005 ممنوع است». علاو بر درگیریهای پراکنده بین شهرکنشینان و سربازان اسرائیلی دیروز چند خمپاره از سوی فلسطینان به شهرکهای یهودینشین شلیک شد که تلفات مهمی را در پی نداشت.
دیروز ناصر القدوه وزیر خارجه فلسطینیان در مورد حملات پراکنده فلسطینیها گفت: «ما حداکثر تلاش خود را برای توقف این نوع حملات از طریق گفتوگو انجام میدهیم اما به روشی گفتهایم که اگر لازم باشد با زور به این حملات خاتمه میدهیم.» دولت خودگردان به شدت از فلسطینیان خواسته است آرامش خود را حفظ کنند و اجازه دهند تا تخلیه از غزه بدون تنش انجام شود.
سایر واکنشها و اظهار نظرها
در آستانه آغاز اجرای طرح خروج از غزه، یهودیان آمریکا در برابر سازمان ملل تجمع کردند و خواهان واکنش سازمان ملل به طرح یکجانبه شارون شدند. به گزارش روزنامه گاردین، یهودیان آمریکا در اعتراض به طرح یکجانبه آریل شارون نخستوزیر اسرائیل برای خروج از غزه در مقابل مقر اصلی سازمان ملل در نیویورک تجمع کردند و با همنوعان خود که مجبورند خانههای خود را در کرانه باختری ترک کنند، ابراز همدردی کردند. در همین رابطه سفیر اسرائیل در آمریکا در جمع خبرنگاران مدعی شد طرح خروج از غزه برای کمک به فلسطینیها اجرا میشود و منابع اقتصادی زیادی برای آنان در این منطقه باقی گذاشته میشود.
به گزارش روزنامه واشینگتن تایمز، دنیل آیالون سفیر اسرائیل در آمریکا اعلام کرد: اسرائیل با خروج از غزه و تخریب خانه 3 هزار اسرائیلی زیر ساختهای اقتصادی بسیاری قابل توجهی را برای فلسطینیها باقی خواهد گذاشت. وی در جمع خبرنگاران اظهار داشت: ما با خروج از غزه و باقی گذاشتن این ساختارهای اقتصادی سبب خواهیم شد برای 4 هزار فلسطینی ایجاد شغل شود و همچنین این نیروی بالقوه نیز وجود دارد که 10 هزار شغل جدید در این منطقه ایجاد نمود و این بدان معنا است که 10 درصد از فلسطینیها دارای شغل جدید میشوند.
وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیهای خروج نیروهای اسرائیلی از غزه را رویدادی مهم در روابط اسرائیل و فلسطین خواند و از آن استقبال کرد. همچنین سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی در گفتوگویی حمایت ثابت این اتحادیه را از طرح عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از نوار غزه اعلام کرد.
سخنگوی سولانا با اعلام این مطلب به خبرگزاری فرانسه گفت: مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی با ارسال نامهای به ابومازن رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین و آریل شارون نخستوزیر اسرائیل حمایت مستحکم اتحادیه اروپایی را برای موفقیت طرح تخلیه نوار غزه اعلام کرد. وی اهمیت طرح یکجانبه نوار غزه را که گامی به سوی اجرای طرح صلح موسوم به «نقشه راه» به عنوان آخرین طرح بینالمللی برای حل و فصل مناقشات اسرائیل و فلسطین به حساب میآید، یادآوری شد.
در مقابل این اظهار نظرها سیدحسن نصرالله رهبر جنبش حزبالله لبنان تاکید کرد: با توحه به بحث و جدلی که در خصوص خلع سلاح حزبالله لبنان وجود دارد، منطقه با یک پیروزی کیفی جدید برای مقاومت که همان عقبنشینی اسرائیل از نوار غزه میباشد، روبهرو شده است. به گژزارش رونامه السفیر ـ چاپ لبنان ـ نصرالله ضمن تبریک به مردم فلسطین به دلیل پیروزی بزرگشان در اجرای طرح عقبنشینی اسرائیل از نوار غزه اظهار داشت: اسرائیل بعد از عقبنشینی ممکن است با ایجاد جنگهای داخلی قصد از بین بردن وحدت مردم فلسطین را داشته باشد، ولی از آنجا که مردم فلسطین همبستگی و اتحاد خود را ثابت کردهاند، از این امتحان سخت و دشوار نیز سربلند بیرون میآیند.
وی افزود: طرح عقبنشینی اسرائیل از غزه به معنای آغاز کار است، نه پایان کار. همچنین رونامه «البعث» ارگان حزب حاکم بر سوریه روز دوشنبه در سرمقاله خود، به آغاز عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از نوار غزه اشاره و از پشت پرده این ماجرا ابراز نگرانی کرد.
البعث نوشت: از سخنان مقامات اسرائیلی چنین برمیآید که این عقبنشینی پوششی برای ادامه اشغال و اسکان صهیونیستها در کرانه باختری و ادامه ساخت «دیوار حائل» برای جدایی مناطق فلسطینینشین از یکدیگر است. این رونامه هشدار داد که اسرائیل ممکن است پس از عقبنشینی از نوار غزه، درصدد ایجاد فتنه و جنگ داخلی میان فلسطینیان باشد. البعث تاکید کرد که برای زدودن عوامل نگرانزا، اسرائیل باید در چارچوب قطعنامههای بینالمللی از مناطق فلسطینی کاملاً عقبنشینی کند.