پاکستان و هند بررسی اقتصادی بودن اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز «ایران – پاکستان – هند» را در ماههای گذشته به مشاوران خود سپردند تا در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات، با گامهایی استوار قرارداد اجرای این پروژه را امضا کنند؛ کاری که ایران در آغاز مطرح شدن ایده پروژه «خط لوله صلح» به عهده یک شرکت مشاور بینالمللی گذاشت. هر چند به نظر میرسد، تصمیمگیران کشور پس از گذشت پس از سالها از انجام این مطالعات، به دنبال انتخاب مشاورانی جدید باشند.
دکتر محمد هادینژاد حسینیان، معاون وزیر نفت در امور بینالملل، از آغاز بررسیها برای انتخاب مشاور مالی و اقتصادی به منظور بررسی شرایط اجرای خط لوله صادرات گاز «ایران – پاکستان – هند» خبر داده است.
به گفته وی، اطلاعاتی که شرکت «بی.اچ.پی» به عنوان نخستین مشاور ایران، در مورد چگونگی اجرای این پروژه در گذشته داده، مفید بوده است، ولی به نظر میرسد بهتر است یک مشاور اقتصادی دیگر مطالعات مورد نیاز را با در نظر گرفتن شرایط حال حاضر انجام دهد.
وی با بیان این که هند و پاکستان نیز پیش از این با انتخاب مشاوران اقتصادی و مالی خود، بررسی اقتصادی بودن اجرای این پروژه و نیز ساختار احتمالی آن را آغاز کردهاند، تصریح میکند: مراحل بررسی صلاحیتها و انتخاب مشاور احتمالی ایران در اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز به پاکستان و هند در حال انجام است و این شرکت مشاور، باید نتیجه بررسیهای خود را پیش از برگزاری نشست سه جانبه وزیران نفت سه کشور، به ایران تحویل دهد تا در تصمیمگیریهای نهایی مدنظر قرار گیرد.
مختار احمد، معاون وزیر نفت پاکستان، نیز پیش از این در گفتوگو با خبرنگار شانا، شناسایی و انتخاب بهترین و منصفانهترین روشها را برای اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز «ایران – پاکستان – هند»، اصلیترین علت انتخاب مشاوران فنی و مالی در اجرای این پروژه معرفی کرده بود.
مشاوران چه میکنند؟
هند مشاوران فنی و مالی خود را حدود دو ماه پیش به ایران معرفی کرد. این شرکتها قرار است مدلهای مختلف اجرای این پروژه را بررسی و برای تصمیمگیری نهایی به وزارت نفت این کشور معرفی کنند تا سیاستهای این کشور در اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز پایهریزی شود. این مشاوران همچنین باید راهکارهای خود را درباره چگونگی تامین مالی پروژه ارائه کنند و با ارائه طرحهای عملیاتی، نگرانیهای هند را در مورد مسائل امنیتی این پروژه، به کمترین میزان ممکن برسانند. مشاوران حقوقی و فنی هند نیز مشاوران مالی را در این مورد یاری میکنند.
مشاوران مالی هند، همچنین باید فرمولی را برای تعیین قیمت عادلانه و دقیق گاز وراداتی این کشور، در مرز آن با پاکستان ارائه کنند.
مشاوران حقوقی هند نیز در تهیه پیشنویس تمام موافقتنامههای دو یا چند جانبه به دولت این کشور کمک خواهند کرد و مقامهای هند را برای تامین منافع این کشور در پروژه خط لوله صادرات گاز «ایران – پاکستان – هند» و حفظ سرمایهگذاریهای انجام شده در آن، راهنمایی میکنند.
ایران و پاکستان در آخرین نشست کار گروه مشترک خود برای بررسی چگونگی اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز اعلام کردند که بر سر واگذاری اجرای طراحی پروژه به یک شرکت معتبر بینالمللی به تفاهم رسیدهاند. مقامهای رسمی هند نیز پیش از این، موافقت خود را با چنین روندی اعلام کرده بودند.
دکتر نژاد حسینیان در مورد علت تاکید سه کشور بر انتخاب تنها یک مشاور برای اجرای پروژه خط لوله صادرات گاز «ایران – پاکستان – هند» میگوید: پس از نهایی شدن ساختار، طراحی کل پروژه به عهده یک شرکت مشاور بینالمللی گذاشته خواهد شد، برای این که این پروژه تنها یک خط لوله را شامل میشود و هر یک از سه کشور ایران، پاکستان و هند، نمیتوانند برای احداث آن در خاک کشور خود، مشاور طراحی جداگانهای داشته باشند.