«کاپیتولاسیون» , این بار در اردن

مجلس نمایندگان اردن پیش نویس لایحه ای را تصویب کرد که برطبق آن شهروندان آمریکایی در این کشور از تعقیب قضایی برای « جنایات جنگی » مصون خواهند بود. قرار است این اقدام پس از تائید شاه اردن به اجرا درآید. این مصوبه اردن را ملزم می کند از تحویل دادن شهروندان آمریکایی یا خارجیان مجرم جنگی که برای واشنگتن کار می کنند به دادگاه بین المللی خودداری کند و این افراد به آمریکا تحویل داده شوند تا در آنجا محاکمه گردند.
بدون شک این یک « کاپیتولاسیون » است که آمریکایی ها گستاخانه آن را به اردنی ها تحمیل می کنند. کاپیتولاسیون , رسمیت بخشیدن به خفت و حقارت یک ملت و مصونیت غیرقانونی بخشیدن به مجرمانی است که تنها برتری و استثنا بودن آنها , وابستگی به دولتهای قدرتمند است . این تعبیر کاملا در اقدام اخیر دولت و مجلس اردن مصداق دارد. اردنی ها هر توجیهی برای این تصمیم خود داشته باشند هرگز نمیتوانند خود را از زیر ننگ و خفت آن کنار بکشند.
چنانکه از گزارشات منتشر شده بر می آید آمریکا دولت اردن را تهدید کرده بود درصورت ناکامی در تصویب این قرارداد , 250 میلیون دلار کمک خود را به این کشور متوقف خواهد کرد. در این میان , نخست وزیر اردن برای وادار ساختن نمایندگان به قبول و پذیرش لایحه مذکور حتی شخصا در مجلس حاضر شد و به نمایندگان نسبت به عواقب رد آن هشدار داد.
البته از حکومتهایی که صبغه وابستگی و ذلت پذیری آنها برکسی پوشیده نیست , چنین حرکات ذلت باری غیرمنتظره نمی باشد. رژیم اردن از جمله حکومت های عرب است که در سازش با صهیونیستها گوی سبقت را از دیگران ربود و هم اکنون روابط گسترده ای با رژیم صهیونیستی دارد. اردن در واقع دومین کشوری بود که پس از رژیم مصر اقدام به امضای پیمان ننگین صلح با رژیم صهیونیستی کرد. این پیمان که به « وادی عقبه » موسوم است در سال 1374 میان شاه سابق اردن و اسحاق رابین نخست وزیر اسبق رژیم صهیونیستی به امضا رسید.
این اقدام اردن درحالی صورت گرفت که صهیونیستها به طور گسترده ملت فلسطین را آماج جنایتهای خود قرار داده بودند و به همین جهت نیز به شدت در منطقه در انزوا قرار داشتند. حتی بسیاری از رژیم های سرسپرده و سازشکار منطقه نیز به دلیل فشار افکار عمومی ملت های خود جرات برقراری رابطه با اسرائیل را نداشتند.
در چنین شرایطی , انعقاد پیمان سازش « وادی عقبه » برای صهیونیستها امتیازی حیاتی محسوب می شد. البته تردید نیست که آن پیمان نیز با فشار آمریکائیها منعقد شد. در این میان , در قبال این خوش خدمتی ها , واشنگتن نیز از امان به خوبی قدرشناسی کرده است . اعطای میلیون ها دلار کمک های سالانه و همچنین عدم حساسیت به موارد نقص دمکراسی های مورد نظرآمریکا از سوی دولت اردن , در همین راستا قابل ارزیابی است .
اقدام اخیر حکومت اردن در اعطای مصونیت به آمریکائیهایی متهم به جنایت جنگی در ادامه همان خوش خدمتی ها قرار دارد و با توجه به ماهیت اینگونه حکومت ها , این روند ذلت پذیری در آینده نیز همچنان تداوم خواهد یافت , هرچند که به بهای از بین رفتن عزت و غرور یک ملت منجر شود.