حمید هنرجو

* آقاى هنرجو، قصه نویسى براى کودکان و نوجوانان را ترجیح مى دهید یا سرودن شعر را؟ 
** به هر دو حوزه علاقه مندم ولى در عمل بیشتر براى کودکان و نوجوانان شعر گفتم. ضمن این مباحث و مسائل ادبیات را طى مقاله و یادداشت تحلیل هم مى کنم. اقبال کودکان هم به شعر بیشتر است تا به داستان به لحاظ این که در کلام منظوم نوعى ایجاز وجود دارد . طنینى که وزن شعر در گوش کودکان و نوجوانان ایجاد مى کند و بسیارى از مؤلفه هاى دیگر سبب مى شود علاقه به شعر در مردم ایران بیشتر از داستان باشد ، که طبعاً در نزد کودکان هم اینگونه است . ما ایرانیان چکیده یک فکر را چکیده یک اندیشه را در کوتاهترین زمان دریافت کنیم و این تنها از عهده شعر بر مى آید . البته شعر نمى آید که داستان و رمان را نفى کند. هر کدام جایگاه و کارکرد خودشان را دارند.
* تا امروز چند کتاب قصه براى کودکان منتشر کرده اید؟ 
** من از میان ۳۶ کتابى که چاپ کرده ام ، سه کتاب ویژه کودکان است که به قصه اختصاص دارد . پنج قصه دیگر هم براى کودکان زیر چاپ دارم. 
* الان در حوزه شعر بزرگسال با بحران مخاطب روبه رو هستیم وضعیت شعر کودکان چگونه است؟ 
** شعر کودک امروز بحران اندیشه دارد . به دلیل همین بحران اندیشه رابطه اش را تا حدودى با نسل هاى جدید قطع کرد . بحران اندیشه به این صورت که در شعر کودک مضامینى مثل روستا، دوران کودکى ، طبیعت گرایى یک دایره تکرار عذاب آورى درست کرده است . این سه موضوع ، سه رأس مثلثى را تشکیل مى دهد که براى مخاطب به تکرارى کسالت بار رسیده است و اجازه نمى دهد فکر و طرح و حرف تازه وارد میدان شود . نام آوران شعر کودک متأسفانه در این مثلث گیر افتاده اند و دائماً خودشان را تکرار مى کنند . در سال هاى اخیر چند نفرى هستند که در مراکز فرهنگى و مؤسسات انتشاراتى که در زمینه ادبیات کودک فعال هستند شورایى تشکیل داده اند که متأسفانه در تصمیم گیرى هاى خود براى انتشار کتاب مقدار زیادى انحصارى عمل مى کنند . 
* این نهادها عموماً دولتى هستند؟ 
** بله، این مراکز دولتى هستند. ببینید نسل قبلى ادبیات کودکان که برخى از آثارشان هم قابل تعمق است . این آثار قابل الگوبردارى براى نسل هاى بعد هم هست اما این دلیل نمى شود که تمام امکانات را در انحصار خود و دوستان خودشان بگیرند.
الان عملاً وضع این گونه است . اینها که در مراکز انتشاراتى هستند فقط آثار دوستان خودشان را براى چاپ تصویب مى کنند . اجازه نمى دهند نسل ما آثارشان در آنجا چاپ شود.
* الان مشکل حوزه ادبیات کودک را در کجا مى بینید؟ 
** الان جنبه هاى تصویرى و فرآیندهاى دیگر غیرادبى وارد ادبیات نوجوان شده و به آنها اجازه نمى دهد که اندیشه تازه و فضاى تازه در این حوزه تجربه شود. به همین جهت است که سرشناس ترین شاعر و نویسنده کتاب کودک و نوجوان در روزگار ما وقتى کتاب چاپ مى کند ، بیش از یک بار چاپ نمى شود . به این دلیل که در زندگى کودکان و نوجوانان امروز مسائل دیگرى هم به وجود آمده و فرآیندهاى جدیدى پیدا شده که آن مضامین قبلى دیگر کهنه شده است . مضامین تکرارى در ادبیات، کودک و نوجوان را خسته کرده است . به همین دلیل گرایش به سمت ادبیات ترجمه بیش از تألیف است. 
* در مورد آخرین کتابتان بفرمایید. چرا آن را دو زبانه منتشر کرده اید؟ مخاطب کتاب «پیتر کیه چه نازه؟» کدام کودکان هستند که زبان خارجى مى دانند؟ چرا اسم خارجى براى عنوان کتاب انتخاب کرده اید؟ 
** این کتاب ویژه کودکان و نوجوانان است اما در بین کودکان افرادى هم هستند که زبان انگلیسى بلد باشند . در کنار متن انگلیسى ، شعر ، به زبان فارسى چاپ شده است . من با این کار تلویحاً مى خواستم بگویم، آموزش زبان خارجى هم نیاز و ضرورت جهان امروز است . دلیل دیگر دو زبانه بودن کتاب مضمون آن است که فرهنگ ایران و فرهنگ ایتالیا را مى خواهد پیوند بزند .
قهرمان منظومه جوانى ایتالیایى به نام پیتر است که پدرش ایرانى و مادرش ایتالیایى است . این کودک در سال هاى پایانى دوران کودکى به همراه پدرش به اصفهان سفر مى کند و چند ماه در آنجا مهمان مادر بزرگ مى شود . فضاى بومى و سنتى و ملى کشور روى این فرد تأثیر مى گذارد و در بازگشت به ایتالیا تمام فکر و ذکرش و تمام نمادهاى فرهنگى اتاق اش به ایران اختصاص پیدا مى کند و شدیداً تحت تأثیر فرهنگ و مردم ایران قرار مى گیرد . من در این منظومه سعى کردم تفاهم دو فرهنگ ایران و ایتالیا را نشان دهم. البته به نظر من ریشه هاى فرهنگى ایتالیا به نوعى شرقى است.