اما و اگرهای مطبوعات (بخش سوم)

دکتر محمدرضا جمالی
یکی از موضوعاتی که چند سالی است در حوزه مطبوعات و رسانه‌ها خودنمایی می‌کند، وجود نهادهای صنفی مطبوعات است: با وجود نهادهای متعدد مطبوعاتی آنها هنوز نتوانسته‌اند به جایگاه شایسته‌ای که ضرورت آنها را دوچندان می‌کند برسند. فلسفه نهادهای صنفی مطبوعات نوعی واسطه بین مطبوعات و دولت و حل‌و‌فصل مسابل مطبوعات در حوزه کاری خود می‌باشد اما متاسفانه نهادهای صنفی نتوانسته‌اند به یک فضای اطمینان‌بخش برای فعالیت مطبوعات تبدیل شوند. مثلاً انجمن صنفی روزنامه‌نگاران که به مدد کمک‌های پیدا و پنهان معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد تاسیس گردید به جز موارد پیش افتاده و مبهم مانند تهیه بلیت استخر و سینما و... بیشتر فعالیت‌های آن معطوف به موضوعات سیاسی آنهم از نوع جناحی البته به پسند اعضای هیات مدیره تبدیل شده است. پیگیری حقوق صنفی اعضای کثیر این انجمن به اندازه میتینگ‌های سیاسی و جلسات چند نفره به حمایت از زندانیان سیاسی و ... آن نیز ارزش ندارد.
بی‌اعتمادی اعضاء به انجمن و عملکرد آن نیز از دیگر موضوعات قابل توجه است که در مناسبت‌های انتخابات تعداد آراء به برگزیدگان در برابر تعداد کثیر اعضا میزان محبوبیت عملکرد آن را نشان می‌دهد.
مثال فوق از این جهت در این گفتار آمد که سیاستگذاران امر مطبوعات در دولت جدید حتماً توجه داشته باشند که باید تعریف جدیدی از دایره انجمن‌های مطبوعاتی که این روزها تعداد آنها روز‌به‌روز هم زیاد می‌شود ارایه شود و ملاک حمایت‌های مادی و معنوی از این نهادهای صنفی باید بر اساس میزان رضایتمندی اصحاب مطبوعات باشد.
در دولت گذشته روال مشخص برای حمایت از این انجمن‌ها نبود و منطق رودربایستی! و دوست‌یابی! حاکم بوده است.
مثلاً اگر برگزاری نمایشگاه مطبوعات را به یک انجمن می‌دادند حتماً برای عدم ایجاد حساسیت در دوستان! جشنواره را به انجمن دیگر و واردات کاغذ و اقلام حمایتی را به دیگر انجمن!
و حتی بر اساس قراین این دایره را آنقدر می‌خواستند گسترده کنند که دایره اعطاء آگهی‌های دولتی را نیز تصمیم داشتند واگذار کنند و در قیل و قال برخی بحث واگذاری نظارت بر مطبوعات نیز شنیده شد و قدم‌هایی برداشتند اما نتوانستند.
ماده 12 و 45 قانون مطبوعات امر نظارت بر مطبوعات را یکی از وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دانسته است و بر اساس این ماده هرگونه واگذاری نظارت به دیگر دستگاه‌های خارج از حوزه حکومت امری ناصواب محسوب می‌شود.
البته نکته بالا هرگز مانع از فعال شدن انجمن‌ها برای ایجاد نوعی خودکنترلی صنفی نیست. اما موضوع نظارت که امری حکومتی است هرگز نمی‌تواند در چارچوب وظایف انجمن‌های صنفی و غیرصنفی مطبوعات جمع شود.
معاونت مطبوعاتی وظیفه دارد در برنامه‌های خود با تشویق فعال‌سازی این انجمن‌ها در راستای فعالیت مطبوعات و رسانه‌ای از سوق پیدا کردن آنها به سیاسی کاری‌ها و کلوپ احزاب و جناح‌ها شدن جلوگیری کند. تجربه این سالها ثابت کرده است که این انجمن‌ها بدون کمک دولت هرگز نتوانسته‌اند فعالیت تاثیرگذار داشته باشند و در این خصوص این حقیقت ضرورت دارد مد نظر قرار گیرد.
حمایت دولت از تأسیس انجمن‌های تخصصی و مطبوعات و روزنامه‌نگاران و تقویت نهادهای صنفی روزنامه‌نگاران جوان و دفاع مقدس ضرورت ویژه‌ای می‌طلبد.
علی‌رغم اینکه دفاع‌مقدس یکی از افتخارات ملت است و این منظومه حماسی برکات معنوی و فرهنگی غنی را برای ما به ارمغان آورده است هنوز که هنوز است نویسندگان حوزه دفاع‌مقدس در جامعه مطبوعاتی غریب و مظلوم‌اند و اندک مطبوعات ارزشی صفحات ویژه‌ای برای فعالیت آن‌ها دارند و روند هدایت و حمایت دولت از این نویسندگان مبهم است.
بنا بر این ضرورت دارد در دولت جدید چارچوب حمایت از انجمن‌‌های صنفی بر اساس رضایتمندی اصحاب مطبوعات صورت گیرد و ملاک اصلی در حمایت، توجه به این نکته باشد که این انجمن‌ها به صورت پاتوق احزاب و گروه‌ها در نیایند بلکه واقعاً کارکرد مطبوعاتی و رسانه‌ای داشته باشند.         ادامه دارد...