افزایش احساسات ضد آمریکایى در جهان

یک دستفروش در سنت پترزبورگ: پرچم آمریکا همچنان پرخریدار است، با این تفاوت که اگر در دهه ۹۰، مردم، این پرچم را براى برافراشتن مى خریدند، اکنون آن را براى سوزاندن مى‌خرند.
احساسات ضدآمریکایى در کشورهاى مختلف جهان که از زمان حمله به عراق افزایش یافته، نگرانى هایى در بین سیاستمداران و سیاستگذاران آمریکا ایجاد کرده است. دولت «جورج بوش» پس از حملات یازده سپتامبر با ایجاد معاونت دیپلماسى عمومى در وزارت خارجه تلاش کرده است با این معضل مقابله کند. اما تغییر مکرر مسئولین این معاونت از یکسو و ادامه روند صعودى احساسات ضد آمریکایى در نقاط مختلف دنیا از سوى دیگر حاکى از پیچیدگى زیاد این مسأله است. بنیاد صلح جهانى کارنگى که در واشنگتن مستقر است عصر پنجشنبه( سوم نوامبر) نشستى با حضور کارشناسان کشورهاى مختلف جهان و به منظور بررسى ابعاد مختلف این موضوع و اهمیت و تبعات آن برگزار کرد.
سخنران نخست این جلسه« تاد لیندبرگ» رئیس گروه کارى ضد آمریکایى گرى که جزئى از پروژه امنیت ملى دانشگاه« پرینستون» است، بود. وى ضدآمریکایى گرى را به انواع مختلفى از جمله« لیبرال»،«ملى گرایانه»، «رادیکال» ،«فرهنگى» و «تاریخى» دسته بندى کرد. در نوع لیبرال ضد آمریکایى گرى، آمریکا به دلیل آنکه به « ارزش لیبرال خود کاملاً پایبند نیست» مورد تنفر است. به نظر لیندبرگ، بسیارى از کشورهاى اروپایى را باید در این دسته گنجاند. در ضدآمریکایى ملى گرایانه « دخالت هاى آمریکا به عنوان تنها ابرقدرت جهان در امور کشورها و مناطق مختلف» مورد تنفر قرار دارد.
برخى کشورها نظیر چین در این زمره قرار دارند. در نوع رادیکال، هر نوع رفتار آمریکا تقبیح شده است و این اعتقاد وجود دارد که اساساً «جهان بدون ارزش هاى آمریکایى، مکان بهترى براى زندگى است.» در ضدآمریکایى گرى فرهنگى و نخبه گرایانه که بسیارى از فرانسوى ها را شامل مى شود فرهنگ آمریکایى عقب مانده و خام انگاشته مى شود و مورد انتقاد قرار مى گیرد. در نوع تاریخى ضدآمریکایى گرى نیز کشورهایى از جمله کشورهاى آمریکاى لاتین از عملکرد واشنگتن در گذشته نظیر «حمایت از حکومت هاى دیکتاتورى» ابراز نارضایتى مى‌کنند.
لیندبرگ در ادامه صحبت هاى خود به اهمیت و تبعات ضدآمریکایى گرى پرداخت و گفت: در بعد اقتصادى، هیچ نشانه اى دال بر تاثیر منفى این روند بر مقبولیت محصولات آمریکایى در خارج در دست نیست. وى افزود: اما در موضوعاتى نظیر بهره بردارى شبکه هاى تروریستى از احساسات ضد آمریکایى براى استخدام تروریست این مسأله اهمیت دارد.
لیندبرگ در باره مقابله با انواع مختلف ضدآمریکایى گرى گفت: «کسانى را که از آمریکا به عنوان یک قدرت برتر متنفرند، نمى توان هرگز راضى کرد» مگر آنکه آمریکا از ابرقدرت بودن خود صرف نظر کند، که این امر غیرقابل تصور است. وى افزود: اگر مخالفت با آمریکا به علت موضوعاتى نظیر بکارگیرى مین هاى زمینى است راهى براى مقابله با آن نیست زیرا آمریکا به دلیل «مسئولیتى که در شبه جزیره کره دارد نمى تواند از استفاده از مین‌هاى زمینى صرفنظر کند!» لیندبرگ سپس گفت اگر حمایت آمریکا از اسرائیل علت ضدیت با این کشور است باید گفت که واشنگتن حاضر به تغییر این سیاست نخواهد شد ،حتى اگر این به قیمت تنفر برخى، از آمریکا تمام شود.
وى در ادامه صحبت هاى خود گفت: اما آمریکا مى تواند با برخى دیگر از انواع ضدآمریکایى گرى مقابله کند. وى افزود: دولت در دیپلماسى عمومى خود باید در درجه اول ،گوش دادن به صحبت ها و نگرانى هاى سایر کشورها را بگنجاند. لیندبرگ تأکید کرد دیپلمات هاى آمریکایى به جاى آنکه همه وقت خود را صرف سخنرانى براى بهبود وجهه کشور خود کنند بهتر است «گاهى هم ساکت شوند و فقط به صحبت هاى طرف مقابل گوش دهند.»
وى همچنین گفت: عملکردهاى غلط آمریکا در گذشته نیز باید مطرح شده و صادقانه مورد بحث قرار گیرد. لیندبرگ در پایان خاطرنشان کرد که کمک هاى آمریکا به قربانیان حوادث طبیعى و غیر طبیعى نظیر سونامى اخیر در اندونزى، اهمیت زیادى در افزایش مقبولیت این کشور دارد.
«الکساندر روندوس» دیپلمات باسابقه یونانى سخنران بعدى این جلسه بود. وى در ابتداى سخنرانى اش گفت که ضدآمریکایى گرى در جهان به حدى رسیده است که افرادى نظیر خود او که ارزش هایى مشابه ارزش هاى آمریکایى دارند همواره در هراس و نگران امنیت خود هستند. وى براى نمونه به حادثه اى اشاره کرد که اخیراً در یک میهمانى شام در یونان رخ داد.
روندوس گفت که به محض ورود او دو نفر از میهمانان به نشانه اعتراض بلند شد. و گفتند که حاضر نیستند که بر سر میزى بنشینند که «رئیس اداره» (اشاره به سازمان سیا) نشسته است. وى گفت یکى از مشکلات جدى این است که آمریکا «ارزش هاى جهانى نظیر دموکراسى را ملى کرده است» به طورى که امروز حمایت از این ارزش ها با حمایت از آمریکا یکى تلقى مى‌شود.
روندوس با تمایز قائل شدن بین محبوب بودن و مؤثر بودن گفت: آمریکا به مرحله اى رسیده است که باید از بین این دو یکى را انتخاب کند. وى افزود: در دنیایى که روز بروز به دموکراسى نزدیک تر مى شود و در آن نظرات مردم و افکار عمومى تأثیرگذارتر مى شوند، این انتخاب اهمیت حیاتى دارد.
سخنران بعدى جلسه،« تماش دیوید برت» مدیر پروژه تحقیقاتى اقتصاد «بوداپست» از مجارستان بود. وى به تحقیقات و مصاحبه هاى متعدد خود در کشورهاى آمریکایى لاتین، ترکیه، چین و سایر نقاط دنیا اشاره کرد و گفت: در بخش خصوصى ضدآمریکایى گرى، هیچ اثر اقتصادى تاکنون بر آمریکا نگذاشته و محصولات آمریکایى همچنان خریداران زیادى دارند. برت گفت: اما در بخش دولتى این تأثیر منفى تا حدى مشهود است. وى افزود: اما کشورهایى که تمایل به خرید کالاى آمریکایى ندارند، بیش از آمریکا متضرر مى شوند، زیرا اقتصاد آنها کوچکتر بوده و در حال توسعه هستند.
سخنران پایانى جلسه، ایوان کرستف مدیر مرکز استراتژى هاى لیبرال در بلغارستان بود. وى در ابتدا به خاطره اى در جریان سفر هفته پیش خود به «سنت پیترزبورگ» در روسیه اشاره کرد که در آن، دستفروشى که پرچم کشورهاى مختلف را مى فروخت به او گفت: پرچم آمریکا همچنان پرخریدار است، با این تفاوت که اگر در دهه ۹۰ ، مردم، این پرچم را براى برافراشتن مى خریدند، اکنون آن را براى سوزاندن مى‌خرند.
کرستف تأکید کرد که یکى از مشکلات اصلى این است که «جوانان بیشتر از بزرگسالان، ضدآمریکایى هستند.» وى گفت: ضدآمریکایى گرى اکنون به یکى از مراحل «جامعه پذیرى» تبدیل شده که این موضوعى بسیار جدى است.