عزم راسخ با گام‌های متعادل

* به عنوان رئیس کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس بفرمایید نقش مجلس هفتم در مساله فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای کشورمان را چگونه ارزیابی می کنید؟
** طبیعی است که نمایندگان در خانه ملت نسبت به یکی از مهمترین مسائل گره خورده با منافع ملی ما که مسأله پرونده هسته ای و یا فعالیت های صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی است، حساس هستند و در جهت حفظ این منافع تلاش می کنند.
مجموعه اقداماتی که تاکنون در مجلس صورت گرفته اول طرح الزام دولت به ادامه فعالیت های صلح آمیز هسته ای به عنوان یک گام ضروری در جهت حفظ منافع ملی بود که با رای بسیار بالایی به تصویب رسید و هنگام ارائه این طرح بالاترین امضاء را به خود اختصاص داد. یعنی با ۲۳۸ امضاء این طرح به هیأت رئیسه ارائه گردید که در تاریخ مجلس بی سابقه بود.
از سوی دیگر با عنایت به این واقعیت که علیرغم وجود منابع عظیم سوخت های فسیلی در کشور و با توجه به پایان پذیر بودن این منابع، در آینده ما فاقد منابع فسیلی برای تولید انرژی جهت توسعه کشور خواهیم بود، به عبارت دیگر نسل های آینده ما نسل بدون نفت هستند از این رو بایستی به فکر انرژی جایگزین باشیم. براساس نظریات همه کارشناسان جهان بهترین راه جایگزین برای سوخت فسیلی، سوخت هسته ای است. به همین دلیل ما در مجلس به عنوان یک کار مشترک بین کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی و کمیسیون انرژی، تولید ۲۰ هزار مگاوات انرژی هسته ای را به تصویب رساندیم، و در بودجه ۸۴ برای آن ردیف گذاشتیم.
این امر بدین معنا است که ما ظرف بیست سال آینده ۲۰ نیروگاه هزار مگاواتی را باید در کشور بسازیم. طبیعی است که این امر گامی اساسی و راهبردی برای تأمین ملی و نیاز نسل های آینده است. این دومین گام مجلس در جهت دفاع از منافع ملی و دفاع از حق ملت ایران بود.
سومین گام با توجه به قطعنامه سپتامبر شورای حکام مبنی بر تهدید جمهوری اسلامی در ارجاع پرونده هسته ای اش به شورای امنیت سازمان ملل به صورت یک اقدام غیرمنطقی و مغایر با مصوبات و گزارش های پیشین شورای حکام بود که مجلس در جهت مقابله با تهدید کشور طرحی را ارائه کرد که در آن تصریح شد اگر شورای حکام در جلسه آینده بخواهد پرونده هسته ای جمهوری اسلامی ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد که در نتیجه باعث خارج شدن پرونده هسته ای ایران از مسیر حقوقی و فنی می شود، دولت ملزم می شود، کلیه اقداماتی را که ایران به صورت داوطلبانه معلق کرده است، مجددا فعال نماید و همه فعالیت های هسته ای به تعلیق درآمده مجددا از سر گرفته شود. این سومین گام مجلس بود. من فکر می کنم این اقدام مجلس تأثیر خود را در پرونده هسته ای کشورمان در جلسه نوامبر شورای حکام گذاشت.
* با توجه به عدم تصویب قطعنامه در اجلاس نوامبر شورای حکام و عقب‌نشینی غرب از مواضع سخت گذشته به نظر شما آیا مصوبه اخیر مجلس منتفی است؟
** اگر اجلاس گذشته پایان ماجرا بود، حرف شما درست بود، اما این پایان ماجرا نیست. ما اجلاس مارس را به عنوان جلسه دیگر شورای حکام پیش رو داریم و تهدید به ارجاع پرونده هسته ای جمهوری اسلامی ایران به شورای امنیت به قوت خود باقی است. بنابراین اهرم مقابله با این تهدید باید در اختیار جمهوری اسلامی باشد. مجلس این اهرم و توانمندی را در اختیار مسئولین نظام قرار داده که اگر طرف مقابل بخواهد تهدید خود را عملی کند با این مصوبه از سوی مجلس ابزاری در اختیار مسئولین و کارگزاران نظام قرار داده شده که در مقابل تهدید طرف مقابل از آن بهره گیری کنند که این ابزار می تواند اثر بازدارندگی داشته باشد.
* عملکرد جناح‌های سیاسی در مواجهه با پرونده هسته‌ای چگونه است؟
** جدا از فراز و نشیب ها و نظرات افراد که نمی تواند ملاک جدی برای قضاوت باشد، در مجموع فکر می کنم همه جناح های سیاسی اعتقاد دارند که نظام و کشور باید از این فرصت تاریخی استفاده کند و این قدرت را به دست آورد تا در رده کشورهایی قرار گیرد که دارای توانمندی صلح آمیز هسته ای باشد. حتی ایرانیان خارج از کشور به این اصل اعتقاد دارند و همه کسانی که عرق ملی دارند نسبت به برخورداری ایران از فن آوری صلح آمیز هسته ای تأکید و اشتراک نظر دارند.
طبیعی است که جناح های سیاسی هم علاقه مندند که افکار عمومی را به خود جلب کنند. حق بهره مندی از فناوری صلح آمیز هسته ای یک حق قانونی و بین المللی است و زیاده خواهی محسوب نمی شود و حقی است که ماده ۴ عهدنامه NPT برای اعضاء به رسمیت شناخته است. اگر یک جناح یا تشکل سیاسی با این حق مخالفت کند در حقیقت با حق ملت مخالفت کرده است و طبیعی است که عقل سیاسی حکم می کند گروههای سیاسی چنین اقدامی را انجام ندهند.
در مجموع این همگرایی و اشتراک نظر نسبت به برخورداری جمهوری اسلامی ایران از فن آوری هسته ای در میان تمام گروههای سیاسی وجود دارد. در مصوبه اخیر هم دعوتی که از اقلیت مجلس صورت گرفت، اکثریت قریب به اتفاق به این مصوبه رأی دادند و این مساله نشان می دهد که جناح اقلیت هم نسبت به این مسأله حساس هستند و طبیعی است که از آن دفاع می کنند.
* آقای بروجردی نقطه اختلاف نظر و مناقشه ایران با طرف‌های مقابل در فن آوری صلح آمیز هسته‌ای موضوع «غنی سازی اورانیوم» است. آیا غنی سازی در شرایط فعلی می‌تواند تأمین کننده منافع ملی ما باشد؟
**  وقتی شما بخواهید میلیاردها دلار برای ساخت نیروگاه هسته ای هزینه کنید و این نیروگاه منهای سوخت مانند اتومبیل بدون بنزین، پاره آهنی بیش نیست بنابراین محرک اصلی همان تأمین سوخت نیروگاه ها برای تأمین انرژی مورد نیاز است. وقتی مجلس ایجاد ۲۰ راکتور هزار مگاواتی را تصویب می کند، طبیعی است که وقتی ما در این مسیر که سرمایه گذاری بسیار کلان می طلبد، گام برمی داریم نمی توانید ساخت نیروگاه ها را به یک منبع تأمین سوخت گره بزنید که در ساختار هسته ای جهان هیچ تضمینی برای دریافت سوخت نیروگاه ها وجود ندارد.
جلسات متعددی که برای ایجاد یک ساختار جهت تضمین به دولت هایی که نیروگاه هسته ای دارند، تشکیل شد بعد از هفت هشت سال نتوانستند به نتیجه برسند. بنابراین هیچ ساختاری برای تضمین سوخت هسته ای وجود ندارد. بر این اساس وقتی درصحنه بین المللی منبع مطمئنی برای دریافت سوخت هسته ای وجود ندارد باید خودمان تولیدکننده باشیم. عقل حکم می کند کشوری که چندین میلیارد دلار برای ساخت نیروگاه سرمایه گذاری کرده است، سوخت آن را خود تأمین کند.
از طرف دیگر تأمین چرخه سوخت حق کشورهای عضو NPT است و ماده ۴ هم این مسئله را تأیید می کند. چراکه کشورها با اهداف صلح آمیز سوخت را تولید می کنند. NPT همچنین کشورهای برخوردار از فناوری هسته ای را موظف کرده است که در چارچوب اهداف صلح آمیز این دانش را در اختیار کشورهایی که از دانش هسته ای برخوردار نیستند، قرار دهد.
بنابراین غنی سازی که لازمه تولید سوخت نیروگاه است یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.
* اخیرا روسیه به ایران برای تأمین سوخت هسته‌ای در خاک روسیه پیشنهادی ارائه داده است. چرا این پیشنهاد رسما ارائه نشد و جزئیات این پیشنهاد چیست؟
** باید از روسیه سئوال کرد که چرا این پیشنهاد را رسما ارائه نکرد. چند نکته در این زمینه وجود دارد. اول این که جمهوری اسلامی ایران مشارکت کشورها در فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران را مطرح کرد و این پیشنهاد همان ابتکار آقای دکتر احمدی نژاد ریاست محترم جمهوری است. در واقع طرح روسیه چنانچه به صورت رسمی مطرح شود پاسخی به طرح ابتکاری رئیس جمهور است.
نکته دیگر این که این طرح فرضی به معنای پذیرفتن بخش اول فناوری هسته ای ما یعنی پروژه UCF اصفهان است و تولید UF6 یعنی ماده ای که بایستی برای غنی سازی اورانیوم به سانتریفوژها تزریق شود.
بنابراین در درون آن یک نکته مثبت مهمی وجود دارد و آن تأثیر گام اول جمهوری اسلامی در جهت غنی سازی است. نکته سوم این که ما سرمایه گذاری عظیمی در نطنز انجام دادیم و طبیعی است که از این سرمایه گذاری باید استفاده کنیم. بنابراین اصرار جمهوری اسلامی برای غنی سازی در خاک ایران یک اصرار طبیعی است. البته این بدین معنا نیست که ما برای مشارکت در تولید سوخت با روسیه مشکل داریم ،منتهی در نطنز و در خاک جمهوری اسلامی ایران حداکثر آنچه که بشود آن را انجام داد (این فقط یک نظر شخصی است) که ما کار مشترک در تولید سوخت را در هر دو جا یعنی هم در روسیه و هم در نطنز انجام دهیم. این اقدام حداکثر کاری است که جمهوری اسلامی می تواند انجام دهد برای این که به دعوت روس ها پاسخ منفی ندهد. این به این معناست که غنی سازی بایستی حتما در خاک ایران انجام شود.
* بنابراین شما معتقدید که ایران طرح روسیه را می‌پذیرد.
** این تصمیمی است که شورای عالی امنیت ملی بایستی اتخاذ کند.
* آیا مجلس شورای اسلامی نظر یا پیشنهاد مشخصی در این رابطه دارد؟
** طبیعتا ما در کارهای اجرایی چون جزء وظایف دولت است و این مسئله که در حیطه مسئولیت شورای عالی امنیت ملی است، دخالتی نداریم. البته مجلس از طریق حضور ریاست محترم مجلس در شورای عالی امنیت ملی و حضور رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در کمیته هسته ای با شورای عالی امنیت ملی ارتباط دارد اما طبیعی است که تصمیمات اجرایی را شورای عالی امنیت ملی اتخاذ می کند و مطمئنا آن تصمیمات متضمن منافع ملی است.
* آیا مشارکت روسیه در تأمین سوخت هسته‌ای ایران منجر به وابستگی کشورمان به روسیه و در نتیجه مغایر با قانون اساسی نیست؟
** نکته ای که در چرخه سوخت حائز اهمیت است، برخورداری از دانش و توانمندی هسته ای است. ما از استخراج اورانیوم تا تهیه کیک زرد تا تبدیل آن به UF4 و بعد UF6 و بعد تزریق به سانتریفیوژها و ساخت سانتریفیوژ و غنی سازی و تمام این سیکل که سیکل چرخه سوخت می باشد را در اختیار داریم. یعنی هم به لحاظ دانش تئوریک و هم به لحاظ عملی و فناوری از این دانش بهره مند هستیم. بنابراین یا برخوردار از این دانش بدون نیاز به دیگران، هستیم. آنچه که برای غرب مهم است «اعتماد» می باشد. غرب تاکنون تبلیغ کرده است که ایران به دنبال بهره برداری نظامی از انرژی هسته ای است، این تبلیغات غلطی است اما آمریکا با اتخاذ سیاست های راهبردی ضدیت با جمهوری اسلامی، تبلیغات ضدایران را دنبال می کند. ما برای مقابله با این تبلیغات برای این که این اطمینان را به دنیا بدهیم که ما به دنبال استفاده نظامی از دانش هسته ای نیستیم و هیچگونه تردیدی در صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای امان نداریم، برای این که دیگران هم تردید نداشته باشند پیشنهاد مشارکت را با دیگر کشورها مطرح کردیم. هیچ کشوری این کار را نمی کند و ما به این دلیل این کار را انجام می دهیم که هرگونه شبهه ای مرتفع شود و در واقع توطئه آمریکا از پرتو این شفاف سازی حداکثری خنثی گردد.
* آیا طرح روسیه به جز تولید سوخت در خاک روسیه جزئیات دیگری دارد؟
**  ظاهرا طرحی ارائه نشده است که ما بخواهیم راجع به جزئیات آن صحبت کنیم. مگر این که روزنامه همشهری از طریقی این طرح را به دست آورده باشد.
* اما این طرح که هنوز به صورت رسمی ارائه نشده است، در سطح رسانه‌ها بسیار مطرح است و حتی شنیده شده است که محور مذاکرات آتی ایران و سه کشور اروپایی، بحث راجع به طرح روسیه خواهد بود.
** بله. بحث درمورد کلیت طرح است. کلیت طرح این است بعد از مرحله UCF اصفهان، مرحله غنی سازی یعنی UF6 به سانتریفیوژها در خاک روسیه انجام شود. یعنی تکمیل غنی سازی. درواقع صورت مسئله همین است. جزئیات آن مسئله فنی است که اگر قرار باشد انجام شود متخصصان امر بایستی تصمیم گیری کنند.
* پس در واقع جمهوری اسلامی ایران هنوز هیچ طرحی از جانب روسیه به صورت رسمی دریافت نکرده است؟
** بله. همینطور است. همانگونه که سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرده است واقعیت این است که روس ها هنوز هیچ طرحی به صورت رسمی به جمهوری اسلامی ایران ارائه نکردند.
* آیا مشارکت روسیه در تولید سوخت هسته‌ای با ایران در قالب تأسیس یک شرکت سهامی خواهد بود؟
** طبیعی است که اگر توافق بر سر همکاری مشترک صورت بگیرد، جزئیات آن نیازمند بحث کارشناسی است که متخصصان خود را می طلبد.          ادامه دارد...