چین: پیشرفت اقتصادی در کنار بحران اجتماعی

کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، برنامه پنج‌ساله هو جینتائو رئیس‌جمهور این کشور را مورد تصویب قرار داد. رئس‌جمهور چین اعلام کرده است که این برنامه زمینه‌ساز رشد اقتصادی پایدار خواهد بود و وضعیت اجتماعی بهتری را در چین به وجود خواهد آورد.
کمیته مرکزی کمونیست نیز، تصویب برنامه پنجساله را، آغاز تحولی بزرگ در این کشور خواند. اما به گزارش خبرگزاری آلمان، رهبری چین کنترل اقتصاد کشور را همواره بیشتر از دست می‌دهد. رشد اقتصادی پرجمعیت‌ترین کشور جهان، از همه کشورهای دیگر بیشتر است، اما میلیون‌ها کشاورز چینی در سال‌های اخیر، هستی خود را از دست داده‌اند و به کارگران مهاجری تبدیل شده‌اند که در جست‌وجوی کار، به حاشیه شهرهای بزرگ پناه می‌برند.
به این ترتیب، وضعیت انفجاری شهرها، در نتیجه برخورد «لومپن پرولتاریا» و نوثروتمندان صاحب ویلاها و خودروهای لوکس، همواره خطرناک‌تر می‌شود. فرصت‌طلبان، ناشیانه بر منابع مالی عمومی چنگ می‌اندازند و رهبران منطقه‌ای حزبی، قیام‌هایی را که با شلیک گلوله‌ها خاموش می‌شوند، از پکن پنهان می‌دارند.
خبرگزاری آلمان در گزارشی در این‌باره از جمله خاطرنشان ساخت که کمیته مرکزی حزب کمونیست می‌تواند هرچقدر دلش می‌خواهد برای تحول اساسی برنامه‌ریزی کند، اما این امر واقعیت را تغییر نمی‌دهد.
به گزارش شین‌هوا خبرگزاری رسمی چین، برنامه پنج‌ساله جدید پیش‌بینی می‌کند که درآمد سرانه مردم این کشور در سال 2010 به دو برابر سال 2000 خواهد رسید. با اعلام این برنامه، هو جینتائو از قدرت بیشتری در میان حوزه‌های منتفذ حزبی برخوردار می‌شود و اندک‌اندک از زیر سایه سلف پرنفوذ خود «جیانگ زمین» بیرون می‌آید.
کمیته مرکزی 345 نفری حزب کمونیست، هنگام تصویب برنامه پنج‌ساله اعلام کرد: «ما باید برای عدالت اجتماعی بیشتر کار کنیم و برای توزیع عادلانه‌تر درآمد ملی، بر تلاش‌های خود بیفزائیم. همچنین باید علیه فاصله درآمد میان مناطق مختلف کشور و طبقات اجتماعی اقدام شود.»
در هشت فصل دو سال اخیر، رشد اقتصادی چین هربار دست کم 9 درصد بوده است. اما این شکوفایی، مشکلات اجتماعی بزرگی را نیز به دنبال داشته است. افزایش فاصله طبقاتی و ضعف سیستم خدمات درمانی و بیمه بازنشستگی از مهمترین مشکلاتی هستند که زمینه گسترش اعتراضات علیه کمیته مرکزی و دولت در پکن شده‌اند.
خبرگزاری رویترز به نقل از خبرگزاری رسمی چین گزارش می‌دهد که در برنامه پنج‌ساله جدید، گسترش خدمات بهداشتی و درمانی پیش‌بینی شده است و دوران آموزش اجباری به 9 سال افزایش می‌یابد. علاوه بر این، در پنج سال آینده، می‌بایست در زمینه صرفه‌جویی و مصرف کارآمدتر انرژی پیشرفت‌هایی صورت گیرد. این برنامه، مطابق قانون‌اساسی چین، می‌بایست پائیز امسال به تصویب نشست سالانه کنگره ملی خلق نیز برسد، اما موافقت کنگره ملی از هم‌اکنون قابل پیش‌بینی است.
برای اقتصاد چین، به ویژه صرفه‌جویی و مصرف کارآمدتر انرژی از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا شکوفایی اقتصادی در دو دهه اخیر، نیاز این کشور را به مواد سوختی به شدت افزایش داده است. شرکت ملی نفت که مسئولیت تامین انرژی چین را با حدود یک میلیارد و هفتصد میلیون نفر جمعیت به عهده دارد، در سالهای اخیر، قراردادهای بزرگی برای تامین سوخت با کشورهای مختلف بست، که قرارداد 24 میلیارد دلاری با جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین آن‌ها بود. در سال جاری، این شرکت کوشید یکی از شرکتهای بزرگ آمریکایی را با پرداخت 18 میلیارد دلار بخرد، اما کنگره آمریکا مانع از انجام این معامله شد.
رئیس‌جمهور چین، هنگام بحث درباره برنامه پنج‌ساله تاکید ورزید که مصمم به پیشبرد جدی اصلاحات سیاسی نیز هست. وی کوشید به این منظور «لی کچیانگ» را که از نزدیک‌ترین یاران اوست، به دفتر سیاسی حزب کمونیست وارد کند، اما موفق به این کار نشد.
خبرگزاری رویترز به نقل از ناظران امور چین نوشت: «این امر نشان می‌دهد که قدرت هو جینتائو، به رغم موفقیت وی در تصویب برنامه پنج‌ساله، هنوز کاملاً تحکیم نشده است. رهبران چین، در پی از هم‌پاشی اتحاد جماهیر شوروی، تصمیم گرفتند که دروازه‌های کشور را به روی سرمایه‌های خارجی باز کنند، اما با این استدلال که تغییر سریع ساختارهای قدرت سیاسی می‌تواند توازن قوا را به هم بزند، در مسیر اصلاحات سیاسی اقدام موثری نکردند.»
هو جینتائو در سال 2002 پس از جیانگ زمین به ریاست حزب کمونیست رسید، در سال 2003 به عنوان رئیس‌جمهور برگزیده شد و یک سال بعد فرماندهی کل قوا را نیز در اختیار گرفت.