دولت الزام به داشتن سخنگو دارد

ناصر علاقه‌بندان
آیا براستی دولت الزامی به داشتن سخنگو ندارد؟ زمینه این پرسش ساده را اظهارات منتشر شده دبیر هیات دولت، از 2 روز پیش فراهم آورده است. او گفته بود، دولت الزامی به داشتن سخنگو ندارد، زیرا مصوبات دولت بطور مرتب در رسانه‌ها منعکس می‌شود. او حتی گفته بود دولت نیازی به سخنگو ندارد که البته این بخش از سخنان وی دیشب تکذیب شد. هنوز در حافظه‌ها، اظهارات دکتر احمدی‌نژاد پیش از انتخابات ثبت است که ایشان 2 بستر برای پاسخگویی قائل بود. یکی بستر پاسخگویی به پرسشهایی که از ناحیه نمایندگان رسانه‌های گروهی مطرح می‌شود و دیگر پاسخگویی دولت به مردم در دیدارهایی که دولتمردان بطور مستقیم با مردم برگزار می‌کنند تبیین این دغدغه نشان از گسترده بودن حوزه‌های پرسشگری و پاسخگویی در منظر نگاه دولت جدید تلقی می‌شود. اما بیان این مساله که چون مصوبات دولت بطور مرتب در رسانه‌ها منعکس می‌شود، دولت الزام به داشتن سخنگو ندارد؛ یک واقعیت دیگر را آشکار می‌سازد و این که از منظر گوینده این سخن، دولت این‌بار به پاسخگویی نیاز ندارد. اگرچه وجود چنین تناقضی را هرگز نباید جدی گرفت و بلکه می‌توان آن را منتفی تلقی کرد. بویژه که دکتر الهام هم از معرفی قریب‌الوقوع سخنگو در آینده نزدیک خبر داده است. برای همین باید دانست که مبنای تصمیم‌گیری در این زمینه همان است که دکتر احمدی‌نژاد گفته است. یعنی این‌که در دولت جدید بستر پاسخگویی وسیع‌تر از پیش خواهد شد. در عین حال اظهارات دبیر هیات دولت از یک سو اثبات کرد که هرگونه واکنش هیجانی در قبال مسائل روز از جانب اعضای دولت ممکن است با طرح مسائلی همراه شود که ذهنیت‌های نادرستی درخصوص دغدغه‌های غیرقابل انکار رئیس‌جمهور بوجود آورد و از دیگر سو همین اظهارات ثابت می‌کند که اگر دولت سخنگو نداشته باشد، ممکن است حوزه پرسشگری که علی‌الاصول تاب انفعال ندارد، گریزگاه خود را برای وادار کردن دولت به پاسخگویی پیدا کند و هرگونه سخنگویی غیرمسئولانه برای دولت هزینه‌های بی‌مورد بوجود آورد.
دبیر هیات دولت باید بداند که کارکرد سخنگوی دولت در دور دوم دولت پیشین تنها در یک بخش محدود، به انعکاس مصوبات دولت اختصاص داشت.
ایجاد کنشها و بروز واکنش‌هایی در میانه تعامل حوزه‌های پرسشگری و پاسخگویی که نتیجه آن درگیر کردن افکار عمومی در روند تحقق یک هدف متعالی دولت برای خدمت‌رسانی می‌تواند باشد، از بارزترین وظایف مدیریت سخنگویی در دولت است. براستی دولت چگونه الزامی به داشتن ندارد که اساساً پس از استقرار ستاد سخنگوی در دولت، طی 4 سال گذشته، اکنون قوه قضائیه، شورای نگهبان و حتی بسیاری از وزارتخانه‌ها و نهادها سخنگویان فعال دارند. پیش از فعال شدن ستاد سخنگوی در دولت یعنی حدود 8 سال پیش وزارت امورخارجه چنین ستادی را به طور منظم فعال کرد که اکنون در دولت جدید، به عنوان یکی از دستگاه‌های حساس در درون دولت همچنان ستاد سخنگویی را فعال نگه داشته است. در عین حال نهاد مهم شورای عالی امنیت ملی که در دولت جدید به موازات انجام وظایف خود؛ به از نو ساختن ساختار این نهاد هم اهتمام ورزیده بخش سخنگویی را به عنوان یکی از قسمتهای اصلی ساختار تازه خود تعریف کرده است. با این وصف براستی دولت الزامی به داشتن سخنگو ندارد؟