سلطه میلیاردر یهودی بر رسانههای جهان
طی سالهای اخیر، "روپرت مرداک"، میلیاردر یهودی استرالیایی، از قوانین آمریکا استفاده کرده و سلطه خود را بر رسانهها و ساختار سیاسی این کشور مستحکمتر کرده است. عدهای از صاحبنظران رسانه در آمریکا معتقدند اکثر اقدامات مرداک در راستای استفاده از نفوذ سیاسی برای اهداف مالی صورت میگیرد. به عبارت دیگر او از رسانههایی که در اختیار دارد، برای پیشبرد برنامههای سیاسی که در نهایت، منافع مالی فراوانی برای وی دارد، استفاده میکند؛ اما به راستی مرداک کیست؟
ماهنامه مدیریت ارتباطات در شماره جدید خود پرونده ویژهای را به بررسی اهداف و عملکرد شبکه ماهوارهیی "فارسی وان" اختصاص داده و در آن دیدگاههای صاحبنظران و جمعی از اساتید دانشگاه را منتشر کرده است. نگاهی به فعالیتهای رسانهای "روپرت مرداک"، مالک اصلی فارسی وان بخشی از این پرونده است که مشروح آن در این گزارش آمده است.
سلطه مرداک تا بدانجا کشیده است که حتی شبکه فارسی وان که اخیراً در بین خانوادههای ایرانی مخاطبان بسیاری دست و پا کرده است، توسط گروه رسانهای او راهاندازی شد. شاید نگاهی به وضعیت امپراتوری رسانهای مرداک بتواند بخشی از مقاصد راهاندازی چنین شبکهای را مشخص سازد. آنچه میخوانید شرح وضعیتی از امپراتوری مرداک به نقل از هفتهنامه "بیزینس ویک" است.
تلویزیونهای ماهوارهای او در پنج قاره جهان به بخش برنامه میپردازند، او 175 روزنامه ازجمله "نیویورکپست" و "تایمز لندن"، را در مالکیت خود دارد. تنها در ایالات متحده، مرداک 35 ایستگاه تلویزیونی، شبکههای فاکس و استودیو قرن بیستم فاکس را در اختیار دارد که 40 درصد جمعیت این کشور را تحت پوشش رسانهای قرار میدهند.
کانالهای کابلی او شامل "فاکس نیوز" و 19 کانال ورزشی محلی است. در مجموع از هر پنج خانواده آمریکایی، یک خانواده برنامههایی را میبیند و میشنود که رسانههای مختلف مرداک پخش میکنند.
مرداک کیست؟
روپرت مرداک، مالک و رئیس غول رسانهای شرکت خبر (News Corporation)، در سال 1931 (1310) در ملبورن استرالیا از خانوادهای یهودی به دنیا آمد و فعالیت رسانهای خود را با یک روزنامه در شهر آدلاید استرالیا آغاز کرد.
اندکی بعد به انتشار کتاب پرداخت و در چند دهه اخیر رسانههایی را در انگلستان، ایالات متحده و آسیا به تملک خود درآورد و تأثیری فراگیر بر جریان اخبار و اطلاعات در بازار اطلاعرسانی جهان گذاشت.
او در استرالیا در اواخر دهه 50 میلادی فعالیت خبررسانی را در تلویزیون آغاز کرد، اما فعالیتهای خبری تلویزیونی جدی او در انگلستان و در سال 1368 آغاز شد. در آن سال مرداک، "اسکای تلویژن" را تأسیس کرد و در سالهای 1376 و 1377به یک سرمایهگذار بزرگ در تلویزیونهای ماهوارهای، صنعت سینما و اینترنت تبدیل شد.
پدر مرداک نیز در سالهای کودکی او، صاحب یک روزنامه پرتیراژ در ملبورن بود و به همین دلیل وضع مالی خانواده بسیار خوب بود. پدر مرداک فردی سختگیر بود و او را وادار کرد در 22 سالگی در دانشگاه آکسفورد انگلستان به تحصیل فلسفه، سیاست و اقتصاد بپردازد.
پس از مرگ پدر، مرداک به استرالیا بازگشت تا مدیریت روزنامه پدر را برعهده بگیرد. از همان زمان بود که مرداک تلاشهای خود را برای به تملک درآوردن و توسعه سلطه خود بر رسانهها جهت داد. او با استفاده از روشهایی که "لرد نورث کلیف" دوست پدرش به او یاد داد، توانست به راحتی روزنامه "ساندی تایمز" را که در غرب استرالیا منتشر میشد، بخرد.
طی سالهای بعد، مرداک با خریدن تعدادی دیگر از روزنامههای استرالیا که در مناطق مختلف این کشور از جمله "نیو سوث ولز"، "کویینزلند" و "ویکتوریا" منتشر میشدند، نام خود را بهعنوان فردی صاحب نفوذ در صنعت رسانههای مکتوب جا انداخت.
او همچنین روزنامه "دیلی میرر" (Daily Mirror)، روزنامه عصر سیدنی را به تملک خود درآورد و توانست با این رسانه قدرتمند با رقبای رسانهای خود به رقابت بپردازد. مرداک توسعه فعالیتهای رسانهای خود را با خرید اکثر سهام روزنامه نیوزلندی "دامینیون" گسترش داد.
در سال 1323 مرداک نخستین روزنامه سراسری استرالیا با عنوان "استرالین" (The Australian) را که ابتدا دفتر اصلی آن در کانبرا بود و سپس به سیدنی منتقل شد، تأسیس کرد. هدف اصلی او از این کار توسعه فعالیتهای رسانهای و افزایش نفوذ سیاسیاش بود.
همچنین در سال 1351، مرداک روزنامه صبح سیدنی یعنی "دیلی تلگراف" را از "فرانک پاکر" که او نیز از صاحبان طیفی از رسانههای استرالیایی بود، خرید. در همان سال با استفاده از توان عظیم رسانهای خود زمینه پیروزی حزب کارگر استرالیا را در انتخابات فراهم کرد.
طی سالهای 1351 تا 1353، مرداک به توسعه فعالیتهای رسانهای خود و حضور در بازار رسانه انگلستان علاقهمند شد.
در سال 1348 هنگامی که گروه رسانهای "میرر" (Mirror) تصمیم گرفت از روزنامه "سان" (Sun) خلاص شود، مرداک از فرصت استفاده کرد و آن را خرید. سیاستهایی که مرداک در مدیریت مستهجن و پرنوگرافی این روزنامه دنبال کرد، باعث شد خوانندگان آن روز به روز بیشتر شوند، بهطوری که در سال 84، هر روز سه میلیون نسخه از آن بهفروش میرسید.
مرداک در سال 1360 روزنامههای "تایمز" و "ساندی تایمز" را که سالهای قبل لرد نورثکلیف مالک آن بود، به تملک خود درآورد. طی دهه 80 و سالهای اولیه دهه 90، رسانههای تحت تملک مرداک عموماً از دولت حزب محافظهکار "مارگارت تاچر" و "جان میجر" حمایت میکردند.
در پایان دوران تاچر، مرداک دست از حمایت حزب محافظهکار برداشت و به حمایت از حزب کارگر و رهبر آن "تونی بلر" اقدام کرد. دوستی عمیق او با تونی بلر و جلساتی که مرتباً با هم برگزار میکردند تا درباره سیاستهای ملی در بریتانیا مذاکره کنند، به موضوعی داغ در بریتانیا تبدیل شده بود.
در سال 1365، مرداک روشهای الکترونیک تولید را در روزنامههای خود در استرالیا، بریتانیا و آمریکا بهکار گرفت. استفاده از روشهای اتوماسیون در انتشار روزنامه باعث کاهش تعداد نیروی کار شد و همین امر مخالفت شدید اتحادیههای چاپ و انتشار روزنامه را برانگیخت.
در سال 1369 توانست مدیران بی.بی.سی را به ادغام "اسکای تلویژن" و بی.بی.سی راضی کند تا در اثر این ادغام، رسانهای با نماد BSkyB بهوجود آمد که از آن سال تاکنون بر بازار تلویزیون کابلی بریتانیا سلطه دارد.
مرداک در سال 1351 نخستین تصاحب رسانهای خود را در ایالات متحده انجام داد و روزنامه "سنانتونیو اکسپرس نیوز" را خرید. اندکی بعد نشریه "استار" را خرید و در سال 1355 نیز "نیویورک پست" را به تملک خود درآورد.
او در سال 1364 وضعیت قانونی "شهروند بیطرف" را اختیار کرد تا مانعی در برابر تصاحب ایستگاه تلویزیون در ایالات متحده در برابرش نباشد. طبق این قانون تنها شهروندان آمریکا میتوانند مالک ایستگاههای تلویزیونی در این کشور باشند. در سال 1366، مرداک شرکت رسانهای "هرالداند ویکلی تایمز" را که پیشتر پدرش مدیریت آن را برعهده داشت، خرید.
مرداک در سال 1372، "استار تی وی" را که شرکتی هنگکنگی و تحت تملک "ریچارد لی" بود، با پرداخت یک میلیارد دلار خرید و اندکی بعد دفاتری برای آن در سرتاسر آسیا تأسیس کرد. اما برنامه توسعه استار تی وی آن طور که مرداک برنامهریزی کرده بود، پیش نرفت، زیرا دولت چین محدودیتهایی برای فعالیت آن در نظر گرفت، طوری که این شبکه نتوانست به بخش اعظم این کشور دسترسی پیدا کند.
در اواخر سال1382 مرداک 34 درصد از سهام شرکت "هاگز الکترونیکس" را که بزرگترین اپراتور سیستم تلویزیونهای ماهوارهای آمریکاست، به قیمت 6 میلیارد دلار از جنرال موتورز خرید و در سال 1383 اعلام کرد قصد دارد دفتر اصلی شرکت خبر را از استرالیا به آمریکا منتقل کند.
تجربه سیاسی مرداک در استرالیا چارچوب فعالیتهای او در سراسر جهان را تعیین کرده است. وی از همان اوایل انتشار روزنامه "استرالین" از مواضع حزب کشور در استرالیا حمایت کرد. این حزب بعدها با تسهیل انتقال حجمی عظیم از پول از استرالیا به انگلستان و نیز کمک به مرداک برای خرید نشریات مختلف در استرالیا، حمایتهای مورداک را جبران کرد.
نگاهی گذرا به زندگی رسانهای و سیاسی مرداک نشان میدهد او فقط بر مبنای منافع خود با بهرهگیری از رسانههای خود به طرفداری از احزاب سیاسی اقدام کرده است.
مرداک در سال 1364 شهروند آمریکا شد تا بتواند یک ایستگاه تلویزیونی را در این کشور در مالکیت داشته باشد. برخلاف صاحبان دیگر رسانههای تأثیرگذار در آمریکا، گرایشهای سیاسی او در ایالات متحده عموماً محافظهکارانه بوده است.
در سال 1386، روزنامه "فایننشال تایمز" به تلاشهای مرداک برای جمعآوری پول برای انتخاب مجدد هیلاری کلینتون به نمایندگی در مجلس سنا اشاره کرد. در همان سال مرداک پیشنهاد کرد با پرداخت 5 میلیارد دلار "داو جونز" صاحب روزنامه "وال استریت ژورنال" را بخرد، اما در آن زمان صاحبان سهام اکثریت این رسانه با پیشنهاد یاد شده مخالفت کردند، اما اندکی بعد بی.بی.سی اعلام کرد مرداک داو جونز را خریده است.
قبل از آغاز جنگ عراق، روپرت مرداک در رسانههای مختلف تحت مالکیت خود، بهطور کامل از آغاز جنگ آمریکا در عراق حمایت کرد و اقدام جورج بوش را صحیح و اخلاقی توصیف کرد.
مرداک، مالک "ویکلی استاندارد"، نشریهای نو محافظهکار است که در آن شخصیتهای هوادار جنگ عراق کار میکنند. تیراژ این نشریه 65 هزار نسخه است، اما تأثیر آن بسیار بالاتر از این میزان است.
او همچنین به روشنی نفت را هدفی روشن و صحیح برای آغاز جنگ عراق توصیف کرده و معتقد بود که سرنگونی صدام به کاهش بهای نفت منجر میشود و مهمترین نتیجه جنگ عراق رسیدن قیمت نفت به 20 دلار در هر بشکه است. از سوی دیگر، او برخی از نزدیکان جورج بوش را به استخدام درآورد و از این طریق تأثیرگذاری خود بر سیاست را افزایش داد.
عدهای از صاحبنظران رسانه در آمریکا معتقدند اکثر اقدامات مرداک در راستای استفاده از نفوذ سیاسی برای اهداف مالی صورت میگیرد. به عبارت دیگر او از رسانههایی که در اختیار دارد، برای پیشبرد برنامههای سیاسی که در نهایت منافع مالی فراوانی برای وی دارد، استفاده میکند. برای مثال با آنکه مرداک همواره شعار مبارزه با کمونیسم را سر داده، در اداره موفق "سی سی تی وی"، تلویزیون دولتی چین به این شبکه مشاوره میدهد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
