باید نسبت روحانیت و تحزب روشن شود

گروه سیاسی:‌ اولین جلسه از سلسه جلسات «بررسی آرایش نیروهای سیاسی» سه‌شنبه شب از سوی حوزه شمال جبهه مشارکت در محل دفتر مرکزی این حزب برگزار شد. میهمان این جلسه «محمد عطریانفر» عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران بود که هر چند در سخنانش چشم‌اندازی از آینده فضای سیاسی را ارائه کرد، اما همان‌طور که مجری مراسم گفت، سخنان او تئوریک‌تر و کلی‌تر از آن بود که بتوان آن را «آرایش نیروهای سیاسی»‌ نامید. با این حال، عطریانفر در بخش انتهایی سخنرانی‌اش و نیز در جریان پرسش و پاسخ‌ها نکاتی گفت که تحلیل او از فضای آینده عرصه سیاسی و موقعیت اصلاح‌طلبان را بروز می‌داد. وی همان‌طور که خود گفت: «با نگاهی امیدوارانه»‌، شرایط سیاسی را «نامطلوب» ندانست و گفت: «پیش از این، به حضور در قدرت عادت کرده بودیم که الان این قدرت کمرنگ شده و فرصت داریم که از بیرون به خود نگاه کنیم.» وی با اعتقاد به این که عرصه سیاسی ایران از «دردی تاریخی»‌ رنج می‌برد، یادآور شد: «این موضوع چگونگی سیاست‌ورزی است در جامعه‌ی که اساساً گذشته مبهمی را پشت‌سر گذاشته و تحولات سیاسی گذشته هم در آن تدوین نشده تا بتواند به عنوان دستمایه حرکت‌های آینده از آن استفاده کند.» ‌عطریانفر با اعتقاد به اینکه در جهان جدید به تدریج که همه پدیده‌ها جهانی می‌شوند، سیاست‌ورزی ننز از حوزه فرهنگی خصوصی و داخلی کشور ما خارج می‌شود بر این اساس اظهار داشت: «‌سیاست‌ورزی که پایه و مایه حاکمیت است در شرایط فعلی از روند جهانی تبعیت می‌کند.»‌ و در این مورد از پروند هسته‌‌ای مثال زد:‌ «امروز دنیایی نیست که هر کسی بخواهد برای خود ساز مخالف بزند و مستقل عمل کند. شاهد بودیم که در این موضوع یک‌ساز مخالف چطور روند را به هم می‌زند.» ‌عضو شورای مرکزی کارگزاران در ادامه سخنانش با اشاره به فضای سیاسی جدید و فعال شدن جریان سازمان‌یافته و با امکانات حکومتی، ‌به همه احزاب سیاسی توصیه کرد واژگانی مشترک به به کار گیرند: «به دلیل این که سیاست‌ورزی متعلق به همگان است حتی میان دو طیف مخالف در کشور باید از یک زبان مشترک برای گفت‌وگو استفاده شود. «‌عطریانفر در ادامه سخنانش به نامه‌نگاری‌های سال گذشته بین «حبیب‌الله عسگراولادی» ‌و «محمدرضا خاتمی»‌اشاره کرد و این اقدام را بسیار مثبت در جهت مذاکره بین گروه‌های سیاسی داخلی برشمرد گفت: «امروز در دنیا شاهد انجام چنین مذاکره‌ای هستیم. لذا ادبیات مشترک سیاسی حتی بین مخالفان، ضرورت امروز ما است.» وی در ادامه تحزب و روحانیت را از جمله موضاعاتی دانست که در سیاست‌ورزی باید به رابطه بین آن دو توجه کرد و اظهار داشت: «تا زمانی که اصالت سیاست‌ورزی در ایران از آن روحانیت باشد، امکان پا گرفتن یک حزب معنادار قابل تعامل با پیرامون و حاکمیت پیدا نمی‌شود، اگر به این امر توجه نشود، این موضوع تحمیل خواهد شد.» عطریانفر با اشاره به در دست گرفتن ریاست مجلس و ریاست‌جمهوری از سوی دو غیرروحانی، این امر را نشان‌دهنده تحمیل همین موضوع دانست. وی در توضیح همین مطلب یادآور شد: «امروز شاهدیم که حزبی تازه تاسیس در انتخابات توانست محافظه‌کاران را از صحنه خارج کند. امروز بین سیدمحمد خاتمی و علی‌اکبر ناطق نوری درد مشترک وجود دارد. امروز حزب اهمیتی بیش از روحانیت پیدا کرده است.»‌ عطریانفر «افراطی‌گری» را از دیگر اشتباه‌های گروه‌های سیاسی و موانع سیاست‌ورزی و تحزب برشمرد و ادامه داد: «هر چند که گاه مرز اصلاحات انقلاب کمرنگ می‌شود اما باید این دو را از هم تفکیک کرد و دانست که با حرکت‌های انقلابی نمی‌توان اصلاحات را انجام داد.» ‌وی معتقد است که با تحلیل‌ها و اقدامات شتابزده و حتی گسترش تشکیلات رد روستاها نمی‌توان در مقابل حزبی که 27 سال است روی آن سرمایه‌گذاری شده ایستادگی کرد.» این عضو شورای مرکزی کارگزاران سازندگی در ادامه سخنانش را راه دشواری را پیش‌روی اصلاح‌طلبان ترسیم کرد و گفت: «اصلاح‌طلبان در دو جبهه می‌جنگند؛ یکی در برابر افراطی‌گری و دیگری در برابر محافظه‌کاران و یک اصلاح‌طلب برخلاف انقلابی نمی‌تواند جامعه را دو قطبی کند و باید کنش سیاسی درستی از خود نشان دهد. همچنین، اصلاح‌طلبان در عین پذیرش نیروهای اجتماعی باید آنها را سازماندهی کنند. همچنین یک اصلاح‌گر نیازمند مهارت بیشتری است. یک انقلابی موفق نیازی ندارد که یک سیاستمدار ورزیده باشد؛ اما یک اصلاح‌طلب باید سیاستمداری ورزیده باشد.» ‌عطریانفر در پاسخ به سئوالی کارگزاران را «حزب به معنای واقعی»‌ ندانست و توضیح داد:‌ «کارگزاران به خصوص بعد از پیروزی آقای خاتمی ساکن شد؛ کارگزاران اهدافی داشت که در نطفه دچار استحاله شد اما نهایتاً دستاورد خوبی داشت و یک آتش زنه بود که (موجب شد) در سال 76 آن اتفاق افتاد.»‌ این عضو شورای مرکزی کارگزاران، در پاسخ به سئوال یکی از حاضران که «چرا اصلاح‌طلبان به تحولات اجتماعی بی‌توجه بودند؟» ‌تاکید کرد: «‌ما بی‌توجهی به اقشار ضعیف و... نکردیم. نباید این موارد را بپذیریم و احساس کنیم باید درس بگیریم. درسی که که می‌خواهیم بگیریم تلقی‌ای است که در سال 78 داشتند که چند نفر می‌خواهند کشور را در دست بگیرند. در این دوره هم‌چنین اتفاقی افتاد و آنها از تمام ظرفیت‌های ملی برای جلوگیری از قدرت گرفتن طرف مقابل استفاده کردند. ما باید ببینیم که چه کردیم که جریانی روی همه سنگ بریزد؛ حتی آقای هاشمی رفسنجانی.» ‌وی در عین حال پذیرفت که اصلاح‌طلبان به ویژه در شکل ندادن یک ائتلاف پشت‌سر یک کاندیدا اشتباه بزرگی کردند.