شورای نگهبان از دیدگاه رهبر انقلاب

مجتبی حدادی
شورای نگهبان پاسدار اسلامیت و جمهوریت مردم سالاری دینی در ایران است . شورایی که با بهره گیری از توانایی فقهی و حقوقی در صدد به سازی مسیر پویایی قانون اساسی است و در تلاش است تا مانع از انحراف قوانین از شریعت الهی اسلام شود و از جمهوریت نظام در برابر برخی زیاده خواهی ها و استبداد طلبی ها دفاع کند.
با این حال رهبر معظم انقلاب اسلامی تا کنون بار ها و بارها در خصوص این ویژگی های خاص و منحصر به فرد شورای نگهبان منویاتی را ارایه کرده اند و در خصوص جایگاه ویژه این شورا در نظام سیاسی ایران تاکیدات موکدی داشته اند. . ما در اینجا برخی از فرمایشات ایشان را که در دو دیدار با اعضای شورای نگهبان در سال های 1380 و 1386 بیان شده است به اختصار می آوریم.
شورای‌ نگهبان‌ هویت‌ مورد نظر نظام‌ و وجود و عدم‌ وجود آن‌، به‌ معنای‌ وجود و عدم‌ وجود نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ است‌.
شورای‌ نگهبان‌ باید با ارائه‌ بحثها و دلایل‌ مستند و قابل‌ دفاع‌ در مجامع‌ حقوقی‌ جهانی‌ و همچنین‌ شناساندن‌ جایگاه‌ و وظایف‌ خطیر شورا به‌ افکار عمومی‌، در جهت‌ ارتقاء جایگاه‌ این‌ نهاد مهم‌ تلاش‌ نماید.
وظیفه‌ مسئولین‌ و دستگاههای‌ مختلف‌ دیگر نیز پاسداری‌ از جایگاه‌ والای‌ شورای‌ نگهبان‌ و معتبر شمردن‌ رأی‌ قانونی‌ آن‌ است‌.
شورای‌ نگهبان‌ درخصوص‌ تطبیق‌ مصوبات‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ با شرع‌ و قانون‌ اساسی‌ باید همواره‌ نظر خود را عالمانه‌، منطقی‌، صریح‌ و شجاعانه‌ ارائه‌ کند.
باید ملاک اصلی در نظرها و تصمیم گیری های شورای نگهبان، فقط قانون و ضابطه باشد و نباید به هیچ وجه به مصلحت اندیشی ها توجه شود.
در همه نظام های مستحکم عقلایی دنیا، همواره یک دستگاه ناظر بر اجرای اصول حاکم بر آن نظام ها وجود دارد و در نظام اسلامی نیز که دارای ارزشها و اهداف والایی است، وجود شورای نگهبان برای اطمینان از حرکت نظام در مسیر اصول و ارزشهای اسلامی، بسیار حایز اهمیت است.
تصمیم گیری درباره صلاحیت افرادی که قرار است برای کشور و ملت در مجلس خبرگان، مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری تصمیم بگیرند وظیفه ای بسیار مهم است زیرا نمی توان اداره کشور و سرنوشت ملت را به هر فردی بدون در نظر گرفتن رفتار، اخلاق، عقاید، دانش، و صلاحیت های او سپرد.
شورای نگهبان و هیأت های نظارت بدون توجه به تبلیغات سوء بیگانگان و برخی جریانهای داخلی که دل خوشی از نظام اسلامی ندارند وظیفه خود را در خصوص بررسی صلاحیت ها در انتخابات به درستی و براساس معیارها انجام دهند.
معیارهای اصلی در ادای وظایف شورای نگهبان، قانون است و نباید از این معیارها تخطی، و غفلت و در آن کوتاهی شود ضمن آنکه نباید سلایق، گرایش های سیاسی و جناحی، سفارش و توصیه ها، و مصلحت اندیشی به هیچ وجه در تشخیص صلاحیت و سایر امور نظارتی دخالت داده شود.
تغییر نظر شورای نگهبان در موارد مختلف به دلیل استنباط های جدید فقهی و حقوقی اشکالی ندارد اما این تغییر نظر باید منطبق بر قانون و ضوابط باشد.
جمع آوری و ثبت استدلال های شورای نگهبان در موضوعات مختلف می تواند به عنوان یک مرجع حقوقی با ارزش، مورد استفاده اندیشمندان و صاحبنظران در مسائل حقوقی و فقهی قرار گیرد.