چالشی به امتداد دو سوی اقیانوس اطلس

با این که دلیل سفر رایس واضح و روشن بود اما روزنامه‌های آمریکایی تلاش کردند تا از کنار مساله راحت و بدون توجه عبور کنند، در حالی که روزنامه‌های اروپایی واکنش‌های به مراتب تندتری به خرج دادند. روزنامه محلی آلمانی زابروکر تسایتونگ نوشت: هنگامی که کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا در سفرش به اروپا درباره علمیات و فعالیت‌های بحث‌برانگیز سازمان سیا در اروپا اظهارنظر می‌کند، بهتر است کشورهای عضو اتحادیه اروپایی به روشن شدن و شفافیت صددرصد در این مورد امید چندانی نبندند.
روزنامه بریتانیایی دیلی تلگراف منتشره در لندن نیز یادآور می‌شود که اختلاف‌نظرهای متعددی موجود است که از جمله می‌توان به پدیده‌های فراملیتی از جمله قدرت و اختیارات سازمان ملل، پروتکل کیوتو، دیوان بین‌المللی جزا و... اشاره کرد. این روزنامه نوشت: در تمامی موارد، آمریکا خواستار دمکراسی است در حالی که اروپا خواهان ثبات است و کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا باید در سفر خود اظهاراتی نرم و لطیف ارائه کند.
جالب اینجاست که مفسر روزنامه بین‌المللی واشنگتن پست نیز نسبت به زیانهای سیاست و راهکارهای اخیر ایالات متحده آمریکا در خصوص مقابله با تروریسم اشاره کرده و سخنان و توضیحات خانم کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا را دفاعی کم جان و ناموثر ارزیابی کرده است.
نکته جالب این است که رایس در دیدارش با آهرن همتای ایرلندی خود در واشنگتن تلویحا تصریح کرده که استدلال‌های دولت جورج دبلیو بوش در این زمینه چگونه می‌تواند باشد: وزیر خارجه آمریکا گفت ایالات متحده هیچ‌گونه حقوق بین‌الملل را در ایرلند نقض نکرده است. از این‌رو ناظران معتقدند بعید به نظر می‌رسد کاخ سفید دیگر تمامی برگهای خود را رو کند. به همین خاطر انتظار می‌رود اروپاییان همچنان در ابهام به سر برند و این موضوع هفته‌ها و ماهها مناسبات دو سوی اقیانوس اطلس را تحت‌الشعاع قرار دهد.
اخیرا گزارش شده است که سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سیا) در تعدادی از پایگاه‌های متروکه واقع در برخی کشورهای اروپای شرقی که از زمان اتحاد شوروی باقی مانده است، به منظور زندانی کردن مظنونان خارجی به عملیات تروریستی استفاده کرده و آنان را در این مراکز تحت شکنجه قرار داده است.
همچنین، این سازمان در انتقال مظنونان به این بازداشتگاه‌ها از فرودگاه تعدادی از کشورهای اروپای غربی به عنوان محل‌های ترانزیت استفاده کرده است.
این گزارش‌ها به طرح درخواست سازمان‌های مختلف اروپایی برای تحقیق در این زمینه و انتقاد از اقدامات احتمالی آمریکاییان منجر شده است.
با این که رایس پیش از ترک واشنگتن (پایتخت آمریکا) به مقصد آلمان این اتهام را رد کرد اما دیگر مقامات دولتی ایالات متحده کاربرد شکنجه برای گرفتن اعتراف از مظنونان به تروریسم را مورد تایید قرار داده‌اند.
در همین حال دولت آلمان گفته است فهرستی از 437 پرواز هواپیماهای آمریکایی به آلمان و فرود در آن کشور را که مشکوک به نظر می‌رسد، تهیه کرده و از آمریکاییان خواسته است در مورد علت رفت و آمد این هواپیماها توضیح دهد.
در همان حال، رسانه‌های آلمانی گفته‌اند سال گذشته مقامات آمریکایی به اتو شیلی، وزیر کشور در دولت قبلی آلمان، اطلاع دادند که یک شهروند آلمانی در جمهوری مقدونیه بازداشت شد و 5 ماه در زندانی در افغانستان محبوس بود.
آقای شلی در این مورد اظهارنظری نکرده و وزارت کشور آلمان گفته است که این گزارش‌ها را در دست بررسی دارد.
گزارش وجود شکنجه‌گاه‌های سیا در اروپا و احتمال استفاده غیرمجاز از فرودگاه‌های اروپایی برای انتقال مظنونان به تروریسم به این بازداشتگاه‌ها، دولت آلمان را در موقعیت دشواری قرار داده است.
دولت قبلی آلمان به رهبری گرهارد شرودر (صدراعظم سابق) با حمله نظامی آمریکا به عراق مخالفت می‌ورزید که باعث بروز کدورت بین رهبران 2 کشور شد.
سفر رایس به بخارست نیز با موجی از مخالفت همراه بوده چرا که دولت رومانی به همکاری با آمریکا در شکنجه متهم شده است. با این که دولت رومانی این اتهام را بشدت تکذیب کرده اما رسانه‌های گروهی این کشور و سازمان‌های مختلف اروپایی همچنان خواستار روشن شدن این مساله شده‌اند.
با وجود تمام رخدادهای اخیر، رایس تاکید کرد آمریکا به تمامیت ارضی کشورها احترام می‌گذارد و در عین حال ادعاها در خصوص انتقال مظنونان بازداشت شده به خاک دیگر کشورها را برای بازجویی و یا شکنجه مکر را تکذیب کرد.
پیشتر هفته‌نامه اشپیگل نوشت دولت آلمان فهرست حداقل 437 پرواز را که ظن آن می‌رود ماموران مرزی سازمان اطلاعات آمریکا (سیا) در حریم هوایی آلمان انجام داده‌اند فراهم آورده است.
هفته‌نامه اشپیگل نوشت که در سالهای 2002 و 2003 تنها 2 فروند هواپیمای سیا به ترتیب 143 و 137 نوبت از فراز خاک آلمان عبور کرده و یا در این کشور فرود آمده‌اند.
اشپیگل معتقد است که از این هواپیماها ممکن است برای انتقال کسانی که مظنون به نقش داشتن در فعالیت‌های تروریستی هستند به محلهای پنهانی استفاده شده باشد.
به نوشته اشپیگل از فرودگاه‌های برلین، فرانکفورت و پایگاه هوایی آمریکا در رامشتاین، برای انتقال این افراد استفاده شده است.
این در حالی است که بنا به گزارش‌ها، سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سیا) اولین مراحل یک تحقیق جنایی در مورد ادعای وجود زندان‌های مخفی آمریکایی در خارج از خاک آمریکا را آغاز کرده است.
به نقل از مقامات ناشناس گزارش شده است که تحقیقات روی امکان درز اطلاعات محرمانه دولتی به بیرون متمرکز خواهد بود.
آسوشیتدپرس و رویترز به نقل از مقاماتی که خواسته‌اند نامشان افشا نشود، گزارش داده‌اند سیا خواستار تحقیقات دادگستری آمریکا در مورد منبع این گزارش شده است.
تصمیم در مورد لزوم تحقیق جنایی در این قضیه با وزارت دادگستری خواهد بود.
تا به حال بعضی کشورها از جمله لهستان، رومانی و کشورهایی که گروه نظارت بر حقوق بشر به عنوان محتمل‌ترین نقاط برای وجود این زندان‌ها از آنها نام برده، این اتهام را تکذیب کرده‌اند. این در حالی است که بتازگی یک گروه طرفدار حقوق مدنی در آمریکا می‌گوید به منظور متوقف کردن انتقال مظنونان تروریست به کشورهایی در خارج از حوزه قضایی آمریکا، سیا را به دادگاه می‌کشد.
"اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU)" که یک سازمان غیر دولتی است، می‌گوید: سازمان اطلاعات آمریکا، هم قوانین آمریکا و هم قوانین بین‌المللی را زیر پا گذاشته است.
اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا در بیانیه‌ای خبری نوشت: "این دعوی قانونی متضمن این اتهام است که مقامهای سیا در بالاترین سطوح با دادن مجوز به ماموران سازمان برای ربودن یک مرد بی‌گناه، بازداشت او در بی‌خبری و قطع تماس کامل با جهان خارج، ضرت و شتم او، خواب کردن او با مواد مخدر و انتقال وی به یک زندان مخفی سیا در افغانستان، قوانین آمریکا و بین‌المللی را نقض کرده‌اند."
این بیانیه از زندان مزبور به عنوان "سالت پیت" (نمک چاله) نام می‌برد.
این سازمان، نام و ملیت شاکی را فاش نکرد و تنها گفت که او هفته آینده برای فاش کردن جزییات این شکایت‌نامه در یک کنفرانس خبری شرکت خواهد کرد.
"ای.سی.ال.یو" همچنین می‌خواهد نام شرکتهایی که آنها را به مالکیت و اداره هواپیماهایی متهم می‌کند که به گفته آن از آنها برای حمل و نقل مخفیانه بازداشتی‌ها از یک کشور به کشور دیگر استفاده می‌شود، فاش سازد.
در جریان این عملیات فوق‌العاده سِری، آژانس‌های اطلاعاتی مظنونان تروریستی را در خارج از آمریکا، جایی که تحت حفاظت قوانین این کشور نخواهند بود، جابه‌جا و بازجویی می‌کنند.
در گزارشی که اخیرا از شبکه خبری ای.بی.سی آمریکا پخش شد، از قول منابع وابسته به سازمان سیا نقل شده است که 6 روش بازجویی مورد تایید قرار گرفته است.
این روشها شامل گرفتن یقه فرد و تکان دادن وی، سیلی زدن برای تهدید و ایجاد درد خفیف تا بستن شخص به نیمکت و ریختن آب روی صورت او در جریان بازجویی است.