مهدی جدینیا
پدیده ریاست جمهوری مادامالعمر یکی از آن واژههایی است که به زور به شهروندان دنیا حقنه شده است. ریاست جمهوری مادامالعمر در واقع نوعی آشتی دموکراسی غربی و سلطنتهای به جا مانده از دوران پادشاهیهای کهن است. در واقع ریاست جمهوری مادامالعمر نوعی توجیه است که هم مردم و هم زمامداران را راضی میکند!
اما این ترفند تازگیها کمتر مردم را راضی میکند و نمونهاش انتخابات ریاست جمهوری مصر است که قرار است این بار متفاوت باشد؛ هر چند که بسیاری از مردم مصر نسبت به تحقق آن امید چندانی ندارند.
حسنی مبارک رئیسجمهور فعلی مصر که مدتهاست بر این منصب تکیه زده است، علاقهای ندارد که پست با ارزش خود را به دیگران واگذار کند اما فشارهای بینالمللی برای برگزاری انتخابات به روشی دمکراتیک، شاید تا حدودی توانسته باشد شرایط سالهای اخیر در مصر را تغییر دهد. پیش از این، تنها یک کاندیدا در انتخابات ریاست جمهوری مصر وجود داشت و آن هم حسنی مبارک بود. مردم مصر به پای صندوقهای رأی میرفتند تا ادامه حکومت مبارک را تأیید کنند در حالیکه در این شیوه دموکراسی عملاً گزینه دیگری در انتخابات آنان وجود نداشت.
در جریان انتخابات آتی مصر در ماه سپتامبر میلادی (شهریور) نیز احتمالاً مبارک دوباره انتخاب خواهد شد اما قرار است کاندیداهای دیگری هم در کنار او حضور یابند. البته مبارک هنوز شرکت خود در رقابتهای ریاست جمهوری را به طور رسمی اعلام نکرده و تصمیم خود را به اعلام تمایل مردم مصر برای ادامه ریاست جمهوریاش موکول کرده است حال آنکه مبارک رقبای زیادی هم ندارد. رئیسجمهوری 76 ساله مصر، پیشتر برخی احزاب مخالفت خود را از عرصه سیاسی مصر حذف کرده و یکی از سیاستمداران مهم جناح مخالف را که میتوانست رقیبی جدی برای او باشد حبس کرده است.
ظاهر امر نشان از تغییر بازی دارد در حالی که گمانهها حاکی از آن است که بازی پنهانی دیگری در جریان است و مبارک میخواهد حکومت بیست و چند ساله خود بر مصر را باز هم ادامه دهد و همین موجب نارضایتی گروههای مخالف دولت و برپایی تظاهرات در شهرهای مختلف شده است.
این وقایع در حالی روی میدهد که مبارک با همه همکاریهایی که در خصوص مسائل خاورمیانه با آمریکاییها داشته از سوی آنها مورد انتقاد قرار گرفته است. آمریکاییها از شیوه برگزاری انتخابات در مصر انتقاد کرده و خواهان تغییرات اساسی برای رسیدن به شیوهای دمکراتیک در برگزاری انتخابات شده است.
بسیاری از کارشناسان، پذیرش حضور رقبای دیگر در عرصه سیاسی مصر را مؤثر میدانند و آن را راه رسیدن به جامعه دمکراتیک معرفی میکنند. با این وجود، هنوز هم نمیتوان آینده مشخصی برای دوره بعدی چهارساله ریاست جمهوری مصر، تصور کرد و با وجود آن که حضور مبارک در این رقابت، قطعی است، وی از اعلام رسمی نامزدی خود احتراز کرده تا بتواند کنترل شرایط را تا آخرین لحظه در دست داشته باشد.