عیب‌ها و حسن‌ها را با هم ببینیم

ایرج جمشیدی
هر ساله 17 مردادماه روز خبرنگار بهانه‌ای است تا از خبرنگاران حوزه‌های مختلف خبری تقدیر به عمل آید. یکشنبه شب فرصتی پیش آمد و بیش از 100 خبرنگار و گزارشگر مجلس در جمع اعضای هیات ‌رئیسه مجلس گردهم آمدند و گپ و گفتی را با «غلامعلی حدادعادل» به عمل آوردند. رئیس مجلس از رسالت مطبوعات و نقش مهم خبرنگاران در جامعه سخن فراوان گفت. فرصتی پیش آمد و خبرنگاران نیز به معرفی و احیاناً طرح پیشنهاد و گلایه‌های خود پرداختند.
اواخر وقت زمان معرفی من رسید. خود را از روزنامه شرق معرفی کردم. حدادعادل نگاهی انداخت و گفت سال گذشته خبری از دیدار من با روزنامه‌نگاران در روزنامه شما منتشر نشد امسال نیز این‌گونه نشود. گفتم آقای دکتر! چشم. امروز گزارش را در روزنامه شرق منتشر می‌کنیم اما با مقداری نقد بر گفته‌های شما. زیرا اگرچه به سخنان شما عمیقاً اعتقاد دارم اما بسیار مایلم نقدی را نیز بر آن بنگارم. آقای رئیس استقبال کرد و اکنون نوبت وفاست. بهانه نقد هم بر آن بخش از سخنان رئیس‌ مجلس است که به تقسیم‌بندی اخبار خبرنگاران و مطبوعات پرداخت و مبنای تاریخی‌اش را هم از ابتدای فعالیت مجلس هفتم قرار داد.
حدادعادل خبرنگاران حاضر در مجلس هفتم را به سه دسته تقسیم کرد و گفت گروهی فقط در این مجلس حسن می‌بینند، گروهی فقط عیب می‌بینند و گروهی هم عیب و هم حسن می‌بینند. حدادعادل خود را متمایل به خبرنگارانی نشان داد که در جرگه گروه سوم قرار دارند. وی در عین حال گفت: من نمی‌دانم آیا این مجلس فقط حسن یا فقط عیب محض است که برخی خبرنگاران از این دو زاویه به آن نگاه می‌کنند. حدادعادل گفت که نمی‌تواند خبرنگاران را مجبور کند در گروه سوم قرار گیرند. شاید برای خود دلیلی دارند که یا موافق محض یا مخالف محض هستند. رئیس مجلس آنگاه روی سخن خود را به مخالفان مجلس برگرداند و تا پایان در این باب سخن راند.
وی گفت شاید برخی از دبیران یا سردبیران خود دستور دارند فقط اخبار منفی از مجلس استخراج کنند یا می‌ترسند که شغل خود را از دست بدهند و یا اساساً ‌با این مجلس مشکل دارند. اما در اینجا متذکر می‌شوم در اوایل دوم خرداد شمارگان مطبوعات بسیار بالا رفت. مردم به خواندن روزنامه علاقه بیشتری نشان دادند و از آن روز تاکنون اگرچه توقیف مطبوعات را هم داشته‌ایم ولی زمانی نبوده که گروه‌های سیاسی داخل در نظام جمهوری اسلامی از رسانه محروم شده باشند. وی گفت: اما در حال حاضر وضعیت فرق می‌کند زیرا در آن سال‌ها روزنامه‌ها به جای اینکه به درج اخبار واقعی بپردازند به تحریک احساسات پرداخته و در واقع مردم هم به مرور فهمیدند که تیترهای درشت این روزنامه‌ها یک خبر مهم بلکه تیتری برای تحریک احساسات است.
حداد عادل در اینجا نتیجه گرفت تیترهای درشت مطبوعات دقیقاً مانند بازار مسگرها است که سروصدای آن در ابتدا باعث جلب توجه و حساسیت گوش فردی می‌شود که تازه قدم به آن مکان گذاشته است اما به تدریج چنین فردی حساسیت خود را در مقابل صداها از دست می‌دهد و حتی در اواخر کار این صداها را اصلاً نمی‌شنود.
حدادعادل از سخنان خود باز هم نتیجه‌ای دیگر استخراج کرد و گفت:‌ کسانی که فقط حسن یا عیب را می‌بینند و برای خوانندگان خود می‌نویسد تاثیر چندانی ندارند زیرا خوانندگان آنها یا موافق محض یا مخالف محض مجلس هفتم هستند بنابراین دادن خبر کاملاً‌ مثبت یا کاملاً منفی به چنین افرادی تاثیر چندانی بر تغییر نگرش آنان ندارد. حدادعادل گفت از نظر من گروه سوم که واقعیات را اعم از منفی و مثبت می‌نویسند در شکل دادن به افکار عمومی موثر هستند و من از شما خبرنگاران محترم درخواست می‌کنم از خود سئوال کنید جزء کدام گروه هستید البته نمی‌خواهم جواب آن را به من بدهید ولی حداقل به خود پاسخ دهید با چه رویکردی برای تهیه خبر به مجلس می‌آیید.
در اینجا بود که حدادعادل به فراز پایانی سخنان خود رسید و عمدتاً گلایه‌هایی را از نحوه درج برخی اخبار مجلس هفتم در روزنامه‌ها مطرح کرد. وی گفت:‌ اخیراً ‌هیاتی از مجلس به روسیه سفر کرد و همزمان یک سایت ضد انقلابی آن را سفری تفریحی، ‌توریستی و تجاری دانست. یک سایت داخلی هم خبر سایت ضد انقلابی را منعکس کرد و همزمان یک روزنامه هم آن را به عنوان تیتر اول خود انتخاب کرد. حدادعادل گفت من گفته‌ام تا از اخبار درج شده در این روزنامه در خصوص مجلس هفتم جزوه‌ای تهیه کنند. شما این جزوه را ملاحظه کنید آنگاه در می‌یابید که نوعی از منفی‌بینی در این روزنامه نسبت به مجلس هفتم موج می‌زند.
حدادعادل نمونه‌ای دیگر را مثال زد و گفت در اوایل کار مجلس هفتم همگان منتظر بودند نتیجه شعار تعامل مجلس جدید با دولت خاتمی چه می‌شود. همین زمان بود که آقای شریف‌زادگان برای تصدی وزارت تازه تاسیس رفاه و تامین اجتماعی به مجلس معرفی شد. ما می‌دانستیم برخی روزنامه‌های منتظرند تا اولین وزیر معرفی شده رای اعتماد نیاورد آنگاه بنویسند دیدید ما راست می‌گفتیم و مجلس هفتم قصد مخالفت با دولت خاتمی را دارد.
حداد گفت بر همین اساس تلاش فراوانی کردیم تا نمایندگان مخالف را راضی کنیم به وزیر پیشنهادی رای مثبت بدهند زیرا گذشته از اینکه تاسیس وزارت رفاه را برای کشور مثبت می‌دانستیم نکته منفی هم در پرونده آقای شریف‌زادگان نمی‌دیدیم، تا به موجب آن امکان گرفتن رای اعتماد وی از مجلس هفتم منتفی شود.
حداد گفت بعد از اینکه مجلس به وزیر پیشنهادی رای اعتماد داد، در حال خارج شدن از ساختمان قدیم مجلس بودم، خبرنگاری که از همان ابتدا آمده بود تا خبر رای عدم اعتماد را برای نشریه‌اش ببرد به من گفت: ‌خوب برنامه‌ریزی کرده بودید که فقط با اختلاف سه رای به وزیر خاتمی رای بدهید. حداد از این بخش سخنان خود نتیجه‌گیری کرد برخی خبرنگاران اصلاً به قصد خبر به مجلس هفتم نمی‌آیند بلکه بنای آنان بر عیب‌یابی است.
وی گفت به همین دلیل ما از شما می‌خواهیم خصمانه ننویسید و هم عیب‌ها را و هم حسن‌ها را بگویید یعنی عین آنچه که واقعیت دارد و اتفاق می‌افتد. وی گفت ما از انعکاس واقعیات هراسی نداریم زیرا فقط دیکتاتورهای فاسد از انعکاس صحیح خبر می‌ترسند افرادی که آلوده به فساد نیستند چه دلیلی دارد از انعکاس اخبار هراس داشته باشند؟
حدادعادل اینگونه به سخنان خود پایان داد: حال که انتخابات ریاست جمهوری تمام شد و تا سه سال آینده انتخابات مهمی هم نداریم همه به اتفاق هم کار کنیم و آنچه را که اتفاق می‌افتد بیان کنیم. وی گفت:‌ برخی معتقد بودند نوع انعکاس اخبار مجلس هفتم تاثیرگذار در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری است اما اکنون این انتخابات تمام شده و می‌توان روابطی جدید را میان مجلس و رسانه‌ها برقرار کرد.