دهمین کنگره حزب بعث سوریه آغاز به کار کرد

گروه بین‌الملل - محمد‌علی عسگری: دهمین کنگره سراسری چهار روزه حزب بعث سوریه پیش از ظهر دیروز با حضور بشار اسد رئیس‌جمهور و دبیر کشوری حزب و با شرکت 1231 عضو این حزب از استان‌های چهارده‌گانه سوریه در کاخ کنفرانس‌های دمشق گشایش یافت. حزب بعث در مجموع 1/5 میلیون عضو دارد که در مقایسه با جمعیت 18 میلیونی سوریه تعداد زیادی نیست و روندی رو به کاهش دارد. به گزارش منابع خبری در دهمین کنگره سراسری حزب سه کمیته اقتصادی، سیاسی و تشکیلاتی برای بررسی نحوه اصلاحات در سوریه تشکیل شد. گرچه مقامات سوری هرگونه فشار خارجی را برای انجام اصلاحات رد می‌کنند اما به اعتقاد ناظران سوریه به شدت از داخل و خارج تحت فشار برای انجام اصلاحات است. گرچه از ابتدای بر سر کار آمدن بشار اسد در سال 2000 و تشکیل نهمین کنگره سراسری حزب بعث امیدها و انتظاراتی می‌رفت تا سوریه پس از دوران حافظ اسد گام‌های بلندی را به سوی جوان‌گرایی و اصلاحات بردارد، اما این انتظارها هنوز پاسخ نگرفته‌اند و به نظر می‌رسد دولت حاکم بر سوریه از انجام اصلاحاتی جدی در این کشور همچنان ناتوان باشد. روز گذشته در آئین گشایش دهمین کنگره در حالی که سران ارشد حزب از جمله عبد‌الحلیم خدام، محمد زهیر مشارقه و عبد‌الله اَحمر حضور داشتند بشار اسد اعلام کرد: ایده‌های حزب بعث همچنان بیانگر آرمان‌های ملت سوریه است. این حرف در واقع آب پاکی بود بر روی دست منتقدان نظام تا دریابند که در شرایط کنونی نباید به تغییراتی جدی در نقش حزب بعث در سوریه دل‌خوش دارند. اسد با اشاره به تحولات منطقه طی چند سال اخیر تاکید کرد: حزب بعث باید خود را با این تحولات سازگار و طرح‌های دشمن برای تبدیل حزب به یک گروه بی‌اراده را خنثی کند. وی سپس به تشریح دستاوردهای دوران پنج ساله ریاست‌ جمهوری خود پرداخت و صدور فرمان‌های بسیاری برای انجام اصلاحات اقتصادی و اداری در سوریه را مستند اظهارات خود قرار داد اما در عین حال اذعان کرد که ضعف تاسیسات زیربنایی  و عدم کفایت نظام اداری، مسیر اصلاحات را با دشواری روبه‌رو ساخته است. وی برخلاف انتظار از پرداختن به تحولات در سیاست خارجی و داخلی سوریه به ویژه ساختار سیاسی که تقریباً اکثر محافل خبری انتظار شنیدنش را داشتند خودداری کرد. رئیس‌جمهوری سوریه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ایجاد احزاب مخالف در این کشور تاکید کرد حزب بعث باید راه را برای قدرت‌های ملی دیگر باز کند اما یاد‌آور شد که حزب حاکم همچنان نقش رهبری خود را حفظ خواهد کرد. اسد در سخنان خود ضرورت توجه اعضای کنگره دهم به مسائل داخلی را گوشزد ساخت و گفت تامین مطالبات مردم و بهبود سطح معیشتی و گسترش مشارکت آنان باید در سرلوحه مسائل قابل طرح در این کنگره باشد. وی تاکید کرد که تصمیم‌گیری‌ها در این کنگره باید بر اساس نیازهای داخلی باشد نه متاثر از فشارهای خارجی. بر اساس نظامنامه حزب بعث با تشکیل کنگره سراسری تمام پست‌های فرماندهی این حزب به طور اتوماتیک برای برگزاری انتخابات مجدد خالی می‌شود. پیش از برگزاری کنگره برخی از احزاب و شخصیت‌های سوری مدعی بودند که اسد درصدد اتخاذ تصمیماتی برای زیر و رو کردن حزب بعث است. حتی سخنگوی دهمین کنگره حزب بعث اواسط هفته گذشته خبرنگاران را گرد‌ آورد و اعلام کرد: رئیس‌جمهوری سوریه در پی یک انقلاب سفید علیه حزب بعث نیست. وی در واقع به بخشی از شایعاتی پاسخ می‌گفت که چندی پیش رسانه‌های منطقه به راه انداخته و گفتند به زودی حداقل ده تن از اعضای کادر رهبری حزب بعث وادار به استعفا خواهند شد. در میان این افراد از کسانی چون عبد‌الحلیم خدام،محمد‌زهیر مشارقه، عبدالله‌ الاحمر، مصطفی طلاس و محمدمصطفی میرو به عنوان گارد قدیم نام برده می‌شد تا به جای آنها چهره‌هایی چون خانم بثینه شعبان، عمار ساعاتی، غسان لحام، مهدی دخل‌الله و آصف شوکت به عنوان رجال گارد جدید جایگزین شوند. گرچه هنوز کنگره به کار خود خاتمه نداده است اما بعضی از ناظران بر این باورند که رژیم حاکم بر سوریه به دلیل ناتوانی از انجام اصلاحات سیاسی بیشتر بر پروژه اصلاحات اقتصادی تمرکز خواهد کرد. مسئله‌ای که تا حدودی با شرایط داخلی و وضع معیشتی مردم نیز همحخوانی دارد و در ضمن به حزب بعث این امکان را می‌دهد تا به دور از فشارهای داخلی، خود را بازسازی کند.
در حاشیه کنگره
دیروز بیش از یکصدتن از خبرنگاران رسانه‌های خارجی در سوریه در اعتراض به جلوگیری از ورود آنان به محل برگزاری کنگره حزب بعث از پوشش خبری آن صرف‌نظر کردند. خبرنگاران گرچه از ساعت هفت بامداد با اتوبوس‌های ویژه به محل برگزاری کنگره برده شدند اما به آنان اطلاع داده شد که حق ورود به تالار همایش را ندارند. در یک خبر دیگر به گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان دیروز صدها کرد سوری در اعتراض به قتل شیخ‌محمد معشوق‌الخزنوی در شهر قامشلی با نیروهای پلیس درگیر شدند. نیروهای امنیتی ابتدا برای متفرق‌کردن تظاهر کنندگان اقدام  به تیراندازی هوایی کردند اما به گفته‌ بعضی منابع خبری در این حادثه تعدادی زخمی و به تعدادی از مغازه‌ها آسیب رسید. شیخ خزنوی روحانی 47 ساله‌ای بود که هفته پیش جسدش در دمشق پیدا شد و در حالی که نیروهای مخالف مدعی بودند دولت سوریه او را در زندان و در اثر شکنجه کشته است مقامات دولتی سوریه می‌گفتند که او به وسیله فردی ناشناس به قتل رسیده است. حتی خبرگزاری رسمی سوریه «سانا» مدعی شد که دولت دو نفر را دستگیر کرده و این افراد گروهی پنج‌ نفره را برای ربودن و قتل شیخ‌خزنوی تشکیل داده بودند. منابع خبری می‌گویند تظاهر‌کنندگان به دعوت حزب آزادی کردستان سوریه در میدان الهلالیه این شهر تجمع کرده بود. احزاب «چپ‌گرای کرد» و «ملت کرد» سوریه روز شنبه گذشته با هم متحد شده و حزب «آزادی کردستان» را تشکیل دادند. کردهای سوریه در شمال شرق این کشور و در حومه شهرهای بزرگ سوریه مانند حلب و دمشق سکونت داشته و ده درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. کردهای سوریه که غالباً فاقد شناسنامه‌اند، از دولت این کشور انتظار دارند به این ابتدایی‌ترین خواسته‌های آنان پاسخ دهد. لغو قانون فوق‌العاده، عفو عمومی زندانیان، لغو قانون اعدام اعضای اخوان‌المسلمین از جمله دیگر مطالباتی است که گروه‌های منتقد دولت سوریه بر آنها اصرار می‌ورزند. نیروهای امنیتی سوریه چند روز پیش محمد رعدون رئیس سازمان عربی حقوق بشر شعبه سوریه را در دفتر کار خود در شهر لاذقیه بازداشت کردند. روز گذشته این سازمان از همه نخبگان و روشنفکران خواست با رعدون اعلام همبستگی کنند. چندی پیش نیز یکی از سیاستمداران سوری به دلیل خواندن نطق مکتوب یکی از رهبران جنبش اخوان‌المسلمین بازداشت شد. به هر حال مردم سوریه اعم از توده‌های عادی و نخبگان انتظارات زیادی از بشار اسد دارند تا با ایجاد اصلاحاتی سیاسی و اقتصادی به مطالبات آنان پاسخ داده شود. دهمین کنگره حزب بعث سوریه فرصتی است برای پاسخ دادن به اینگونه مطالبات و طی روزهای آینده نشان خواهد داد که این انتظارات بجا یا نابجا بوده است.