* قبل از ورود به بحث اصلی کمی در باره بیمه شخص ثالث توضیح بدهید.
** بیمه شخص ثالث در سال 1347 قانونش تصویب شده , هدف قانونگذار ایران بوده که اگر شخصی در اثر حادثه اتومبیل آسیب می بیند , خسارتش جبران شود. عمدتا تاکید بیشتر روی خسارت جانی است . قانون پیشرفته ای است . اصل بر جبران خسارت است . از سال 1347 بیمه شخص ثالث اجباری است . قانون گذار پیش بینی کرده که دولت حداقل مبلغ بیمه را مشخص می کند . همان سال 1347 یک آیین نامه اجرایی نوشته شده و بموجب آن دولت تعیین کرده که اگر یک اتومبیلی موجب واردآمدن زیانهای جانی به اشخاص دیگری شد خسارتش تا فلان مبلغ پرداخت شود. این روال ادامه داشت تا سال 1364 که قانون مجازات اسلامی تصویب شد . از آن زمان مردم با دوگانگی مواجه شدند. دیه ها بیشتر از بیمه ها شد. دیه ها بیشتر از حداقل بیمه مصوب دولت شد. مشکلات از همین جا آغاز شد. باتوجه به تفاوت مبلغ بیمه اجباری و دیه , به طور خودکار یک بیمه اختیاری علاوه بر بیمه اجباری بوجود آمد. شرکتهای بیمه آمادگی خود را برای بیمه اختیاری به عنوان مازاد بیمه اجباری اعلام کردند. آلان بیمه شخص ثالث 25 میلیون تومان است . در پایان سال 83 قوه قضائیه اعلام کرد دیه فوت یک مرد 25 میلیون تومان در ماه عادی و در ماه حرام که 4 ماه سال است 1,3 به این مبلغ یعنی مبلغ 25 میلیون تومان اضافه می شود که می شود حدود 33 میلیون و 330 هزار تومان . قابل ذکر است که در برخی از احکام دادگاه ها نقض عضو خیلی بیتشر از دیه کامل می شود. برخی از احکام دادگاه ها قطع نخاع را معادل یک دیه کامل می گیرند. برخی موارد است که فردی بر اثر تصادف نمی میرد اما به علت مجروح شدن تا 3 دیه کامل به او باید پرداخت شود. در برخی موارد قوه قضائیه یک راننده را محکوم به پرداخت 6 تا دیه کرده است . حساب کنید 33 میلیون و 330 هزارتومان را ضربدر شش کنید , چه رقمی بدست می آید . یعنی یک نفر باید حدود 200 میلیون تومان دیه بپردازد . به همین دلایل شرکتهای بیمه از سال 1368 شروع کردند به فروختن بیمه اختیاری یا پوشش مازاد بیمه فروختن .
* اینکه فرمودید از سال 1347 بیمه اجباری است. اجبار از نظر شما چه نوع بیمه است. اینکه کارشناسان دیه دادگستری مطرح میکنند بیمه دیه باید کامل شود، منظورشان چیست
** ما نمی توانیم بیمه دیه به قول مردم و به قول خودمان بیمه شخص ثالث را کامل کنیم . هم اکنون مردم توان پرداخت بیمه کامل شخص ثالث را ندارند. حتی اگر مردم بیمه دیه کامل را بپردازند باز هم نمی تواند خیالشان راحت باشد.
* چرا بیمه یک نفر بیشتر دیه نمیپردازد
** نه ! بیشتر از یک نفر هم می پردازد . به تعداد سرنشینان اتومبیل (4 نفر) بیمه دیه پردازد . داخل اتومبیل تا 4 نفر و یا ظرفیت استاندارد که کمتر یا بیشتر از 4 نفر باشد . در رابطه با افرادی که خارج از وسیله نقلیه هستند تعهد بیمه نامحدود است . یعنی اگر اتومبیلی رفت توی صف شرکت واحد و 10 نفر را کشت هر 10 نفر را بیمه خسارت دیه می پردازد . با این حال باز نمی توانید مطمئن باشید بیمه تان کامل است . یا خیالتان راحت است . از نظر من نمی تواند خیالتان راحت باشد . چرا قوه قضائیه در پایان سال 84 می آید دیه سال 85 را تعیین می کند . دیه سال 85 چقدر است . شما باید حدس بزنید دیه ایی که امسال 25 میلیون تومان است و در ماه حرام 33 میلیون و 330 هزار تومان , در سال آینده چقدر می شود و چقدر تفاوت قیمت دارد. بیمه شمال امسال کامل است , اما این بیمه برای سال بعد کامل نیست . نکته بعدی اینکه شما باید بدانید که بیمه یوم الادا است . قوه قضائیه پرداخت دیه را یوم الادا اعلام کرده است یعنی شما اگر خدای نکرده امروز تصادف کردید , دیه را باید زمانی پرداخت کنید که حکم صادر شده است . رای صادر شده است . رای یک سال و گاهی تا سه سال طول می کشد تا صادر شود . شما وقتی در سال 83 تصادف می کنید باید دیه را در سال 85 یا 86 بپردازید . طبق قانون . یوم الادا یعنی این . امروز که دیه 25 میلیون تومان است شما تصادف می کنید اما دیه را در سال 86 باید به نرخ سال 86 بپردازید . یعنی شما زمانی که دیه 25 میلیون تومان بوده تصادف کرده اید اما جریمه را در سال 86 و خیلی بیشتر از 25 میلیون تومان باید بپردازید .
* برای این مشکل و این تضاد چه فکری کردهاید
** ما برای این مشکل کاری نمی توانیم بکنیم . ما فقط می توانیم به مردم توضیح بدهیم .
* پس چه کسی باید این مشکل را حل کند
** براساس قانون دولت متولی تعیین حداقل مبلغ بیمه است .
* شما نماینده دولت محسوب میشوید
** ما به عنوان بیمه مرکزی ناظر دولت هستیم . ما می توانیم پیشنهاد بدهیم به دولت که حداقل مبلغ بیمه را که امروز 8 میلیون تومان است اضافه شود . بشود مثلا 40 میلیون تومان . قبلا ما با قوه قضائیه جلسه می گذاشتیم . مشورت و همفکری می کردیم . سعی می کردیم حداقل بیمه با دیه ها هماهنگ تر باشد. رسید به زمانی که قوه قضائیه گفت ما دیگر کاری به کار بیمه نداریم . خودمان نرخ دیه را تعیین می کنیم .
* نمایندگان قوه قضائیه در جلسات مشترک با بیمه چه کسانی بودند
** نمی دانم . من در آن جلسات شرکت نمی کردم . از بیمه مرکزی نمایندگان دفتر حقوقی می رفتند. کمیته ای تشکیل می شد برای بررسی نرخ و افزایش نرخ دیه .
* من حالا مجبورم هدف اصلیام را از این مصاحبه بیان کنم. تمام هدف من این است که کاری انجام شود که مردم بر اثر یک تصادف کارشان به زندان اوین نکشد. خانوادهها بدبخت نشوند. شما بفرمایید چه میشود کرد که بر اثر یک تصادف فرد کارش به زندان اوین نکشد.
** برای اینکه مردم زندان نروند باید پوشش بیمه ایی که می گیرند کافی باشد. ما همین الان مشکل داریم با مردم . به مردم می گوئیم آقا این بیمه شخص ثالث 8 میلیون تومانی دردی از تو را دوا نمی کند , اگر تصادف کنی , یکی را بکشی باید بروی خانه ات را بفروشی بدهی پای آن می گویند : ما نداریم . همین 8 میلیونی را بدهید . و شما نمی دانید که بیمه چقدر تحت فشار است . بسیاری از افراد اصرار دارند بیمه 8 میلیونی بگیرند .
* چرا بیمه کامل را اجباری نمیکنید یعنی شما بگویید ما قرارداد 8 میلیونی نمیبندیم . برای بیمه کامل قرارداد میبندیم.
** مردم ایران بیمه را باور ندارند.
* خوب ! بفرمائید که اگر در یک کشور اروپایی یک نفر تصادف کند مثل ایران باید تا آخر عمر در زندان اوین بماند یا خانهاش را بفروشد، بدبخت شود، خانوادهاش از هم بپاشد، دخترش دختر فراری شود، پسرش هروئینی شود، خودش برود دم در کمیته امداد و موسسات خیریه مثلا سوئیس و سوئد برای نجات از دیه و بدهی ...
** مردم اروپا بیمه را باور دارند . سابقه بیمه در اروپا 700 سال است و در ایران 70 سال . شما نمی توانید بیمه ایران را با بیمه سوئیس و یا سایر کشورهای اروپایی مقایسه کنید , و بگوئید چرا مردم اروپا بیمه را باور دارند و مردم ایران بیمه را باور ندارند . اگر در ایران ما هم این سابقه 70 ساله به 100 سال یا 120 سال برسد خیلی تحولات بوجود می آید و بسیاری از انواع بیمه را مردم باور خواهند کرد. نیاز به آن را احساس می کنند. البته برای عمومی شدن فرهنگ بیمه باید به وضعیت معیشت مردم هم توجه شود. در کشورهای اروپایی که مردم با وسیله نقلیه مسافرکشی نمی کنند. ما چطور می توانیم از مسافرکش بیمه کامل دیه بگیریم . مسافرکشی که با وسیله نقلیه اجاره خانه می دهد و خرج خودش و زن و بچه اش را درمی آورد.
* از مسافرکش نمیتوانید بیمه دیه کامل بگیرید قبول، چرا از کسی که اتومبیل 15 میلیونی، 20 میلیون، 50 میلیون و 100 میلیونی دارد بیمه کامل دیه نمیگیرید
** بیمه تا یک سقفی اجباری است و از آن به بعد اختیاری است . تفاوتهایی بین اتومبیلها وجود دارد. جدولهایی وجود دارد. اما برای بیمه اختیاری ما نمی توانیم کاری بکنیم . بیمه اجباری برای همه اجباری است چه مسافرکش خیابانی چه بنزسوار. بقیه هم اختیاری است . هر کس دلش بخواهد می تواند بیمه اختیاری را بخرد و مابه التفاوت بیمه اجباری تا بیمه کامل را پر کند . ما در این زمینه خودمان هم مشکل داریم . ما سال گذشته 70 میلیاردتومان بابت بیمه شخص ثالث زیان داده ایم . خسارتهایی را که پرداخت کرده ایم 70 درصد بیشتر از حق بیمه ای است که از مردم گرفته ایم . این 70 میلیاردتومان را از کجا آورده ایم یک قران دولت به ما کمک نکرده است . ما از صندوق بیمه های دیگر برداشت کرده ایم و خرج بیمه شخص ثالث کرده ایم . منصفانه نیست که ما از صندوق سایر بیمه ها برداشت کنیم و بدهیم به بیمه شخص ثالث . نه از نظر فنی درست است , نه از نظر منطقی . این کار ما به رشته های دیگر بیمه ضربه می زند. راه حل فقط این است که هیات دولت مصوبه جدیدی بدهد برای تکمیل بیمه شخص ثالث . قانون بیمه اجباری تغییر بکند. متناسب با نرخ دیه مصوب قوه قضائیه شود.
* چرا اقدامی برای تغییر قانون مصوب دولت نمیکنید
** چون مردم نمی آیند. استقبال نمی کنند. بیمه نمی شوند. دوباره همان اتفاقی می افتد که شما نگرانش هستید.
* خوب ! الان هم که دارد همین اتفاق میافتد. مردم میروند زندان اوین ...
** مطمئن باشید در آن شرایط تعداد بیشتری می روند زندان .
* آیا این دور تسلسل تا قیام قیامت باید ادامه پیدا کند مردم توان پرداخت بیمه کامل دیه را نداشته باشند. حداقل بیمه اجباری 8 میلیون تومان باشد، بقیه بیمه اختیاری باشد. ما بهالتفاوت بیمه اجباری با بیمه اختیاری بعلاوه قانون یوم الادا قوه قضائیه و... باز هم مردم به زندان اوین می روند، باید به زندان اوین بروند و تا قیام قیامت راه حل زندان اوین خواهد بود.
** بله . متاسفانه این مشکل وجود دارد. ما بارها صحبت کرده ایم تا قانون مصوب دولت نرخ بیمه را بالا ببرد. مخالفتها شده . علاوه بر اینها ما با سازمان تعزیرات حکومتی هم مشکل داریم .
* بیمه شخص ثالث به سازمان تعزیرات حکومتی چه ربطی دارد
** سازمان تعزیرات حکومتی می گوید شما گرانفروشی می کنید حق ندارید بیشتر از بیمه 8 میلیون تومانی بیمه بفروشید . فقط حق فروش بیمه 8 میلیون تومانی و بیمه اجباری را دارید , حق فروش بیمه اختیاری ندارید. سازمان تعزیرات حکومتی می گوید بروید از دولت قانون بگیرید. بیمه اختیاری قانونی نیست .