سینماى دفاع مقدس، سینماى رو به رشد

* در ابتدا بفرمایید چه ضرورتى براى برگزارى جشنواره فیلم دفاع مقدس در این برهه از شرایط وجود دارد؟
** عرصه سینماى دفاع مقدس یکى از عرصه هاى مهم و تأثیرگذار در کل فرهنگ امروز ایران است که آوازه این سینما و تأثیرگذارى آن از مرزهاى کشور هم فراتر رفته است. سینماى دفاع مقدس هم از نظر کیفى و هم از نظر کمى تأثیر مستقیم و مهمى بر سینماى ایران گذاشته است. به یقین مى گویم که اگر امروز سینماى ایران در دنیا و جوامع فرهنگى مطرح شده بخش عظیمى از رشد و پیشرفتش مدیون سینماى دفاع مقدس و اندیشه هاى موجود در آن است. این سینما در همه مقاطع و در شرایط گوناگون باعث رشد کمى و کیفى و ارتقاى سطح فرهنگى و حتى علمى کل سینماى ایران شده است پس مى شود نتیجه گرفت که تنها ژانرى که در سینماى ایران وجود دارد و مى شود بر آن اسم «ژانر ملى» اتلاق کرد سینماى دفاع مقدس است. مجموعه این صحبت ها به اضافه ارزش هاى انسانى، دینى، فرهنگى و تاریخى که در شاکله مفاهیم و مضامین سینماى دفاع مقدس نهفته است بر ضرورت تداوم و اهمیت برگزارى آن مى افزاید.
پس لازم است که هر از گاهى یک بازنگرى و یک ارزش گذارى به این سینما صورت بگیرد. در حال حاضر درست است که جشنواره فیلم فجر به صورت عمومى سینماى ایران را ارزش گذارى مى کند اما به لحاظ اهمیت ویژه اى که این ژانر دارد لازم است که این اتفاق به صورت اخص در سینما بیفتد.
* چرا مضامین سینماى دفاع مقدس را تنها محدود به ۸ سال دفاع مقدس کرده ایم و نمى خواهیم دست فیلمسازان این حوزه را در میدان هاى تاریخى و حماسه هاى بى نظیر ایرانیان در زمان هاى گذشته باز بگذاریم؟
** اگر کسى بخواهد ارزش هاى دفاع مقدس و همچنین نتیجه اخلاقى و فرهنگى آن را منحصر به ۸ سال مقاومت در برابر رژیم بعث عراق تلقى نماید به اعتقاد من به انحراف رفته است من معتقدم که ۸ سال مقاومت و پایدارى در مقابل ارتش بعث عراق باعث بازآفرینى ارزش هاى تاریخ تمدن و فرهنگ غنى ایران است و این اتفاق قطعاً نمى توانست بدون داشتن یک ریشه تاریخى، معرفتى و حتى ادبى پیش بیاید. تاریخ و ادبیات ما شاهد این مدعا است. از نظر مسائل اعتقادى حافظ و مولانا پشتوانه هاى ارزشمندى براى ما هستند همچنین فردوسى بزرگ با خلق شاهنامه که پشتوانه فرهنگ دفاع مقدس ما است. من این اعتقاد را ندارم که جشنواره فیلم دفاع مقدس را محدود به ۸ سال دفاع مقدس کرده ایم و تأکید مى کنم هر کس این را بگوید مقوله ارزشمند دفاع مقدس را تضعیف کرده است. یک دامنه گسترده و عمیق معرفتى، سیاسى، فرهنگى و تمدنى در تاریخ کشور ما وجود دارد که همه این ها در دوران دفاع مقدس بازآفرینى شده. به هر حال گستره سینمایى دفاع مقدس محدود به زمان و مکان خاصى نیست بلکه اگر به عمق تاریخ برویم حماسه هایى که ایرانیان در دفاع از آب، خاک، فرهنگ، شخصیت و کیان ملى شان به وجود آوردند همه از مقوله دفاع مقدس به حساب مى آید.
البته این نکته را بگویم که رفتارهاى ناهنجار بعضى پادشاهان ایرانى یا بهتر بگویم حاکمان بر ایران را مطلقاً نمى توانیم به پاى تاریخ ایران بگذاریم.
* آیا سیاست هایى براى برگزارى این جشنواره به صورت بین المللى وجود دارد؟
** در طول ۹ دوره برگزارى جشنواره سینماى دفاع مقدس شاید هیچ وقت به اندازه امروز آمادگى برگزارى این جشنواره را به صورت بین المللى نداشته ایم، من وقتى حدود ۲ سال پیش وارد این جشنواره شدم و قرار شد دبیر این جشنواره شوم با این پیشنهاد آمدم و البته این کار احتیاج به مطالعه داشت که به برخى دوستان گفتیم در این زمینه مطالعه و تحقیق و بررسى کنند که البته به نتایج خوبى هم رسیدند اما متأسفانه با یکسرى تغییرات مدیریتى که اتفاق افتاد این موضوع هم در محاق ماند و اکنون هم در شرایطى هستیم که بخشى از این جشنواره از مدیریت ما خارج است و ما تنها بخشى از آن را اجرا مى کنیم به هر حال تأکید مى کنم در فضاى سیاسى جهان امروز که هر نوع مقاومت و استقلال خواهى به نام تروریسم با آن مقابله مى شود در کشورى با این سابقه فرهنگى برگزارى این جشنواره به صورت بین المللى یک ضرورت محسوب مى شود.
چرا که ما وظیفه داریم روح مقاومت و پایدارى، استقلال طلبى و روح عزت نفس را به وسیله کارهاى فرهنگى در دنیا تبلیغ کنیم.
* مهمترین تفاوت جشنواره دهم را با جشنواره هاى پیش از این در چه مى بینید؟
** متأسفانه ما امسال آن چنان مانورى نمى توانیم بدهیم چرا که قرار بود این جشنواره در سوم خرداد برگزار شود و حتى داورى ها و سیاستگذارى هاى آن نیز انجام شده بود. بیشتر ما اجرا مى کردیم اما به هر حال براى این که تغییرى در شکل ماهوى آن داده باشیم موضوع قلم طلایى را مطرح کردیم علتش هم این است که مهمترین و مؤثرترین عنصر سینما فیلمنامه است. اگر ما فیلمنامه ها را به یک سطح کیفى مطلوب برسانیم مى توانیم بگوییم که سینماى ما راحت تر به سطح مطلوب مى رسد جشنواره دو سال دیگر قطعاً بر اساس تصمیم هایى شکل مى گیرد که شاکله آن امروز شکل گرفته است. ما این فراخوان را برگزار کردیم که به این وسیله یک ارزیابى از فضاى فکرى فیلمنامه نویسان دفاع مقدس داشته باشیم. و اینکه بدانیم کسانى که در سینماى دفاع مقدس چه به صورت حرفه اى یا آماتور قلم در دست دارند در چه فضایى فکر مى کنند من شخصاً معتقدم که هر لحظه باید ارزشهاى دفاع مقدس در سینماى ما بازآفرینى شود اما با امکانات روز و در چارچوب زمان و مکان و بعد از خود بپرسیم که آیا فکرها و اندیشه ها و موضوعات امروز جامعه ما جایگاهى در تفکر آنها دارد این ارزیابى را هر لحظه باید داشته باشیم. الآن، جشنواره یازدهم را از امروز باید پایه گذارى کنیم چرا که این کمک مى کند که ما در جشنواره بعدى فیلم هایى داشته باشیم که با اراده و با جهت مورد نظر و مطلوب داشته باشیم و بارى به هر جهت نباشند.
* ولى ممکن است شرایطى که ما خواهان آن هستیم اتفاق نیفتد چرا که هنر محصول شرایط روز آن جامعه است، چطور مى توانیم براى دو سال دیگر برنامه ریزى کنیم؟
** به هر حال عدم ثبات شرایط یکى از موضوعات این حرکت است که باید بررسى شود اما ما تلاشمان را مى کنیم که در حد توانمان بعضى شرایط را پیش بینى کنیم.
* با برخى تنگ نظرى ها در این حوزه که متأسفانه آفتى براى سینماى دفاع مقدس شده اند چه مى کنید و آیا اصلاً به وجود این افراد معتقدید؟
** در این که تنگ نظرى هاى فراوانى در عرصه نظرى و عملى دفاع مقدس است تردیدى نیست. به نظر من این به خاطر تلقى آدمها است. آن آدم ها ذهن خود را نتوانسته اند بازسازى کنند لذا هنوز در گذشته زندگى مى کنند بازآفرینى خصلت یک اندیشه است و اگر اندیشه اى هر لحظه نو نشود، البته با حفظ اصالت مردنى است. اما معتقدم با این گونه افراد باید گفت وگو کرد حتى اگر یک نفر باشد. هر ایرانى باید سهم خود را از فرهنگ دفاع مقدس بداند و جایگاه خودش را در این فرهنگ ارزیابى کند روى همین اصل است که ما روى تولید کمى همراه با کیفى سینماى دفاع مقدس اعتقاد داریم. متأسفانه باید بگویم جامعه ما از دانش دفاع مقدس تهى است.
در همین جامعه کسانى را داریم که از مبحث دفاع مقدس هیچ اطلاعاتى ندارند البته چرا؟ فقط مى دانند جنگى اتفاق افتاده، روزى صدامى بوده است و... ما وظیفه داریم این دانش را فراگیر کنیم چون افتخارآمیز است. الآن سینماى دفاع مقدس بخشى از مأموریت فرهنگ دفاع مقدس است و فرهنگ دفاع مقدس از ابزار آن بسیار مهمتر است.
* آثار جشنواره دهم را از لحاظ کیفى چگونه ارزیابى مى کنید؟
** سینماى دفاع مقدس همواره حرکتى رو به رشد داشته است امسال نیز کیفیت فیلم هاى نه تنها نسبت به سال قبل که نسبت به وضعیت سینماى ایران نیز از برترى کاملى برخوردار است.